Η ΑΛΗΘΕΙΑ καὶ ὁ ΠΙΛΑΤΟΣ

Ἡ ἀλήθεια καὶ ὁ Πιλάτος

Τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»

.           Ὁ Κύριος, μετὰ τὴν ἀγωνία τῆς Γεθσημανῆ καὶ τὶς ἐξαντλητικὲς ὁλονύχτιες ἀνακρίσεις ἐνώπιον τῶν ἀρχιερέων Ἄννα καὶ Καϊάφα, ὁδηγεῖται μπροστὰ στὸν Ρωμαῖο ἡγεμόνα, τὸν Πιλάτο.
.           Κατὰ τὴν ἀνακριτικὴ διαδικασία ὁ Κύριος διαβεβαιώνει τὸν Πιλάτο ὅτι δὲν εἶναι κανένας ἐπικίνδυνος δημεγέρτης, ποὺ ξεσηκώνει σὲ ἐπανάσταση τὸν λαὸ γιὰ ἀνατροπὴ τῆς ρωμαϊκῆς ἐξουσίας. Ἀποστολή Του στὸν κόσμο εἶναι νὰ γνωστοποιήσει τὴν ἀλήθεια. «Δὲν εἶ­­μαι Βασιλιὰς μιᾶς κοσμικῆς βασιλείας, ὅ­πως ἐσὺ τὴν ἀντιλαμβάνεσαι. Ἐγὼ γι᾿ αὐ­τὸ γεννήθηκα καὶ γι᾿ αὐτὸ ἦλθα στὸν κόσμο, γιὰ νὰ ἀποκαλύψω καὶ νὰ κηρύξω τὴν ἀλήθεια, καὶ μ᾿ αὐτὴν νὰ κατακτήσω πνευματικῶς τὸν κόσμο: «Ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον, ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ» (Ἰω. ιη´ [18] 37). Πράγματι, ὁ Κύριος κατὰ τὴ δημόσια δράση Του δίδαξε τὴν ἀλήθεια καὶ φανέρωσε μὲ τὴν ὅλη ζωή Του ὅτι Αὐτὸς εἶναι ἡ Ἀλήθεια, ἡ Αὐτοαλήθεια, ἡ Αὐτοζωή.
.           Μὲ ἀφορμὴ αὐτὸν τὸν λόγο τοῦ Κυρίου ὁ Πιλάτος ἔθεσε μὲ διάθεση μᾶλλον ἀδιάφορη ἕνα ἐρώτημα: «Τί ἐστιν ἀλήθεια;». Τὸ ἐρώτημα ἦταν σημαντικό, ὁ Πιλάτος ὅμως τὸ ἔθεσε χωρὶς ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον νὰ μάθει, γι᾿ αὐτὸ καὶ ἀπομακρύνθηκε ἀμέσως ἀπὸ τὸν Κύριο καὶ βγῆκε ἔξω ἀπὸ τὸ Πραιτώριο, τὸ δικαστικὸ μέγαρο. Μὲ τὸ βιαστικὸ ἐρώτημά του ἁπλῶς ἐξέφραζε σκεπτικισμὸ καὶ ἀπογοήτευση, ἀφοῦ, κατὰ τὴ γνώμη του καὶ τὴν ἀντίληψη τῶν πολλῶν, κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ὁρίσει τί εἶναι ἡ ἀλήθεια.
.           Κι ὅμως, ἐκείνη τὴν ὥρα βρισκόταν μπροστὰ στὸν μοναδικὸ συνομιλητή του ποὺ ἦταν σὲ θέση νὰ τοῦ δώσει πλήρη καὶ σωστὴ ἀπάντηση. Ἀλλὰ δὲν ἐκμεταλλεύθηκε τὴν εὐκαιρία. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος σιωπᾶ. Δὲν δίνει ἀπάντηση στὸ ἀδιάφορο ἐρώτημα τοῦ Πιλάτου. Σιωπᾶ, γιατὶ στὴν πραγματικότητα ἡ ἀλήθεια δὲν εἶναι κάποια ἀφηρημένη ἔννοια, ἀλλὰ εἶναι τὸ ἴδιο τὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καί, ἂν μποροῦσε κάπως ὁ Πιλάτος νὰ τὸ ἀντιληφθεῖ αὐτό, δὲν θὰ ρωτοῦσε: «Τί ἐστιν ἀλήθεια;», ἀλλά: «Τίς ἐστιν ἡ ἀλήθεια;», «Ποιός εἶναι ἡ ἀλήθεια;». Καὶ τότε θὰ ἐλάμβανε τὴ μόνη σωστὴ ἀπάντηση: «Ἐγώ εἰμι ἡ… ἀλήθεια» (Ἰω. ιδ´ [14] 6).
.           Πράγματι, ἡ σωστὴ ἀπάντηση εἶναι ὅτι «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», ἔγινε ἄνθρωπος ὁ Θεὸς γιὰ νὰ φέρει στὸν κόσμο τὴν Ἀλήθεια ποὺ εἶναι ὁ Ἴδιος. «Ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» (Ἰω. α´ 17). Ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ ἀλήθεια, ὅλη ἡ ἀλήθεια. Δὲν εἶναι μισὴ ἀλήθεια ποὺ πρέπει νὰ συμπληρωθεῖ ἀπὸ δῆθεν ἄλλες ἀλήθειες ἄλλων συστημάτων καὶ θρησκειῶν. Γι᾿ αὐτὸ καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἐξισωθεῖ ἡ Ὀρθόδοξη χριστιανικὴ πίστη μας μὲ ἄλλες θρησκεῖες, ὁμολογίες καὶ φιλοσοφικὲς ἀντιλήψεις. Κάτι ποὺ δυστυχῶς ἐπιδιώκεται στὶς μέρες μας μὲ τὸ σύνθημα: «Πίστευε ὅ,τι θέλεις, μόνο μὴ διεκδικεῖς ἀποκλειστικότητα. Μὴ θεωρεῖς δηλαδὴ ὅτι μόνο ἡ δική σου πίστη εἶναι ἡ σωστή».
.           Οἱ πιστοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ νὰ τὸ κατανοήσουμε καλὰ ὅτι «ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» (Ἰω. α´ 17). Νὰ ριζώσει μέσα μας βαθιὰ ἡ Ὀρθόδοξη χριστιανικὴ πίστη μας ὅτι ὁ Κύριος δὲν ἐνανθρώπησε γιὰ νὰ εἰσηγηθεῖ μιὰ νέα φιλοσοφικὴ πρόταση γιὰ τὴν ἀλήθεια, ἢ ἔστω καὶ μιὰ νέα ἠθικὴ συμπεριφορά, ἢ μιὰ νέα θρησκεία μεταξὺ τῶν ἄλλων θρησκειῶν, ἀλλὰ γιὰ νὰ φέρει στὸν κόσμο σαρκωμένη τὴν Ἀλήθεια, τὸν Ἑαυτό του. Γι᾿ αὐτὸ ἵδρυσε τὴν Ἐκκλησία Του, τὴν ταμιοῦχο τῆς ἀπολυτρωτικῆς καὶ ἁγιαστικῆς θείας Χάριτος. Γι᾿ αὐτὸ μᾶς ἀποκάλυψε τὸν Ἑαυτό του ὡς τὴ μοναδικὴ ἀλήθεια, καὶ μᾶς παρέδωσε τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο, ποὺ φανερώνει σὲ κάθε σελίδα του ὅτι Αὐτός, ὁ Χριστός, εἶναι ἡ μόνη Ἀλήθεια καὶ ὁ ἀληθινὸς καὶ μοναδικὸς Σωτήρας καὶ Λυτρωτὴς τοῦ κόσμου.
.           Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ μεγάλος Ρῶσος συγγραφέας Φ. Ντοστογιέφσκι ἔγραψε τοῦτο τὸν τολμηρὸ λόγο: «Πιστεύω ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ Ἀλήθεια, ἀλλὰ ἐὰν μὲ πείσει κανεὶς ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν εἶναι ἡ Ἀλήθεια, ἐγὼ θὰ προτιμοῦσα νὰ εἶμαι μὲ τὸν Χριστὸ παρὰ μὲ τὴν ἀλήθεια».
.           Τοῦτες τὶς μέρες τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, ποὺ θὰ ξανακούσουμε τὸ περιστατικὸ αὐτὸ στὸ Πραιτώριο τοῦ Πιλάτου, ἂς ἀνανεώσουμε μέσα μας τὴ σταθερὴ καὶ ἀπόλυτη πεποίθηση ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε καὶ κανεὶς ἄλλος ποὺ μπορεῖ νὰ διεκδικήσει τὴν Ἀλήθεια. Ἡ Ἀλήθεια εἶναι μόνο ὁ Χριστός, Αὐτὸς ποὺ παρέδωσε τὸν Ἑαυτό του στὸν σταυρικὸ θάνατο γιὰ νὰ ἑλκύσει τοὺς πλανεμένους ἀνθρώπους κοντά Του, στὴν αἰώνια Ἀλήθεια καὶ Ζωή.

Διαφημίσεις

, ,

Σχολιάστε

Η ΠΛΗΡΩΜΗ (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

Σχολιάστε

Η ΔΕΙΛΙΑ τοῦ ΧΡΙΣΤΟΥ πρὸ τοῦ Πάθους

Ἡ λύπη καί ἡ δειλία τοῦ Χριστοῦ πρό τοῦ Πάθους

ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο
τοῦ Μητροπολ. Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου
«Οἱ Δεσποτικές Ἑορτές»
ἔκδ. Ἱ. Μονῆς Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου
σελ. 227-229

.               Μετά τόν Μυστικό Δεῖπνο ὁ Χριστός παρέλαβε τούς Μαθητές Του καί ἦλθαν σέ χωρίο, πού ὀνομαζόταν Γεθσημανῆ. Ἀφοῦ ἄφησε ἐκεῖ τούς ὀκτώ Μαθητές, παρέλαβε τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη πιό πέρα, καί ἐκεῖ προσευχήθηκε θερμά στόν Πατέρα Του.
.               Ἀπό τό περιστατικό αὐτό πρέπει νά σημειωθοῦν δύο φράσεις τοῦ Χριστοῦ, πού ἔχουν σχέση μέ τήν θεολογία τοῦ Πάθους καί τοῦ Σταυροῦ .
.               Ἡ μία ἐλέχθη πρός τούς τρεῖς αὐτούς Μαθητές, καί ἡ ἄλλη εἶναι μιά περιεκτική προσευχή, πού ἔκανε στόν Πατέρα Του πρό τοῦ φρικτοῦ Πάθους. …
.               Ὁ Χριστός, εὑρισκόμενος πρό τοῦ Πάθους Του, «ἤρξατο λυπεῖσθαι καί ἀδημονεῖν». Οἱ τρεῖς Μαθητές ἀπέκτησαν ἐμπειρία τῆς λύπης καί τῆς ἀγωνίας τοῦ Χριστοῦ. Αὐτή ἡ λύπη καί ἡ ἀγωνία ἐκφράσθηκε μέ μιά φράση: «Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου», καί μάλιστα ζήτησε τήν συμπαράστασή τους (Ματθ. κστ΄, 37-38). Ἡ φράση αὐτή πρέπει νά συνδυασθῆ μέ τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ, πού εἶπε πάλι πρό τοῦ Πάθους Του: «Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται, καί τί εἴπω; πάτερ σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης» (Ἰω. ιβ΄, 27).
.               Κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό, ἐδῶ ἐκφράζεται μιά δειλία τοῦ Χριστοῦ πρό τῶν Παθῶν καί τοῦ θανάτου. Γιά νά μή γίνη, ὅμως, καμμιά παρερμηνεία, πρέπει νά λεχθῆ ὅτι ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός κάνει διάκριση μεταξύ τῆς κατά φύση καί παρά φύση δειλίας.
.               Ἡ φυσική δειλία τῆς ψυχῆς πρό τοῦ θανάτου ὀφείλεται στό ὅτι ὑπάρχει στενή σχέση μεταξύ τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος, καί ἔτσι ὁ θάνατος, διά τοῦ ὁποίου ἡ ψυχή ἀποχωρίζεται ἀπό τό σῶμα, δέν εἶναι φυσικό γεγονός. Γι’ αὐτό, εἶναι φυσικό, ὅταν ἡ ψυχή ἑτοιμάζεται νά ἀποχωρήση ἀπό τό σῶμα, νά ἀγωνιᾶ, νά δειλιᾶ.
.               Ἡ παρά φύση δειλία προέρχεται ἀπό τήν προδοσία τῶν λογισμῶν, τήν ἀπιστία καί τήν ἄγνοια τῆς ὥρας τοῦ θανάτου. Ἐπειδή ὁ Χριστός μέ τήν ἐνανθρώπησή Του προσέλαβε ὅλα τά ἀδιάβλητα πάθη, καί μάλιστα ἐπειδή προσέλαβε παθητό καί θνητό σῶμα, γι’ αὐτό καί δειλίασε φυσικῶς.
.               Στόν Χριστό, ὅμως, ἐκδηλώθηκε ἡ κατά φύση δειλία καί ὄχι ἡ παρά φύση δειλία. Βέβαια, καί αὐτό πρέπει νά τό δοῦμε μέσα ἀπό τήν προοπτική ὅτι καί αὐτά ἀκόμη τά ἀδιάβλητα πάθη στόν Χριστό δέν ἐνεργοῦσαν ἀναγκαστικῶς, ἀλλά ἑκουσίως, δηλαδή ὁ Ἴδιος ἐνεργοῦσε πάνω σέ αὐτά. Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, ἑρμηνεύοντας τό «νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται», λέγει ὅτι τό «νῦν» σημαίνει ὅτι ἡ θεία θέληση παραχώρησε στήν ἀνθρώπινη φύση νά δειλιάση πρό τοῦ θανάτου.
.               Κατά τόν ἅγιο Κύριλλο Ἀλεξανδρείας, ἡ δειλία τοῦ Χριστοῦ πρό τοῦ Πάθους ἔδειχνε ὅτι ἦταν πραγματικός ἄνθρωπος, δηλαδή, ὅτι προσέλαβε ἀληθινή φύση ἀπό τήν Παναγία, καί ἀκόμη ὅτι ὁ θάνατος δέν εἶναι φυσική κατάσταση. Ἐπειδή, ὅμως, ὅταν ἐνεργοῦσε κάθε φύση στόν Χριστό, ἐνεργοῦσε μέ τήν κοινωνία τῆς ἄλλης, γι’ αὐτό καί ὡς ἄνθρωπος θορυβήθηκε μέ τήν μνήμη τοῦ θανάτου, ἀμέσως ὅμως ὡς Θεός μεταμόρφωσε τήν δειλία σέ εὐτολμία. Γι’ αὐτό, ὅπως θά δοῦμε πιό κάτω, ὁ Χριστός μέ τήν ἐξουσιαστική δύναμη πού εἶχε, ὁ Ἴδιος κάλεσε τόν θάνατο νά ἔλθη.

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

 

, , ,

Σχολιάστε

ΜΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ, ΠΡΟΣ ΘΕΟΥ…! (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μὴ θρησκευτικά, πρὸς Θεοῦ…!

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης στὸ διήγημά του «Λαμπριάτικος Ψάλτης» ἐκφράζει τὴν πικρία του, ποὺ οἱ ἐκδότες του δυσφοροῦσαν καὶ δὲν ἤθελαν νὰ δημοσιεύσουν θρησκευτικοῦ περιεχομένου διηγήματα, μὲ τὴν εὐκαιρία τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα καὶ τῶν Χριστουγέννων. Θὰ προτιμοῦσαν, ὅπως γράφει, νὰ γεμίσουν τὴ σελίδα μὲ ἕνα ἔγκλημα, ἢ μὲ ἕνα οἰκογενειακὸ δράμα, ὅτι «γηραιὸς ἀνὴρ ἐφόνευσε τὴν συμβίαν του χωρὶς κἂν νὰ εἶναι γνωσταὶ αἱ αἰτίαι τοῦ φονικοῦ».
.           Καὶ συνεχίζει ὁ Παπαδιαμάντης νὰ περιγράφει τὴν πνευματικὴ κατάσταση τῆς ἑλλαδικῆς κοινωνίας τοῦ καιροῦ του, στὸ προαναφερθὲν διήγημά του, τὸ ὁποῖο δημοσιεύθηκε στὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολις» ἀπὸ τὶς 27 ἕως τὶς 31 Μαρτίου 1893: «Μὴ θρησκευτικὰ πρὸς Θεοῦ!. Τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος δὲν εἶναι Βυζαντινοί, ἐννοήσατε; Οἱ σημερινοὶ Ἕλληνες δὲν εἶναι κατ’ εὐθείαν διάδοχοι τῶν ἀρχαίων. Ἔπειτα ἐπολιτίσθησαν, ἐπροώδευσαν καὶ αὐτοί. Συμβαδίζουν μὲ τὰ ἄλλα ἔθνη…..».
.           Προφητικὸς ὁ Παπαδιαμάντης γιὰ τὸ σήμερα. Μόνο ποὺ τὸ «Ὄχι στὰ θρησκευτικὰ» δὲν καλύπτει μόνο τὰ ΜΜΕ, ἁπλώθηκε στὴν κοινωνία καὶ ἔφτασε στὴν Ἐκπαίδευση. Ὅμως τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα τοῦ λαοῦ ὑπάρχει καὶ διαχρονικὰ ἀντιστέκεται, ἀπὸ τὴν Τουρκοκρατία ἕως τὶς ἡμέρες μας. Στὴν Τουρκοκρατία ἀγράμματη γερόντισσα φιλοξένησε στὸ καλύβι της ξένο περιηγητή. Θρησκευτικὰ δὲν διδάχθηκε, ὅμως εἶχε βαθιὰ Πίστη. Τὸν ξένο τὸν περιποιήθηκε. Ἔσφαξε κότα καὶ τοῦ ἔβαλε νὰ φάει. Ἐκείνη ξηροφαγία. Τὴν ἐρώτησε ἀπορημένος ὁ ξένος γιατί δὲν τρώγει τὰ ἴδια μὲ ἐκεῖνον. Τοῦ ἀπάντησε ὅτι εἶναι ἡ μέρα Παρασκευὴ καὶ νηστεύει. Καὶ τοῦ συμπλήρωσε: «Ἐγὼ δὲν μαγαρίζω τὴν Πίστη μου, ἅμα φάω Παρασκευὴ εἶναι σὰ νὰ τουρκεύω».
.           «Μὴ θρησκευτικά, πρὸς Θεοῦ…». Καὶ ὅμως ὁ πολὺς κόσμος ἀντιστέκεται. Τὰ καταστήματα ἑστίασης ἔχουν προσθέσει στὴν περίοδο τῆς Τεσσαρακοστῆς καὶ τώρα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας νηστίσιμα φαγητά, γιατί ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ τὰ ζητᾶνε. Εἶναι ἀξιοσημείωτο αὐτὸ ποὺ μᾶς συμβαίνει, μὲ κάθε αἰτία τὸ θρησκευτικό μας συναίσθημα ἐκδηλώνεται ἰσχυρό. Καὶ αὐτὸ δὲν συμβαίνει μόνο στοὺς Ἕλληνες. .           Ἔκρηξη θρησκευτικότητας καὶ πρόσδεσης στὴ χριστιανική τους παράδοση ἐκδηλώθηκε στοὺς Γάλλους, μὲ αἰτία τὴν καταστροφὴ μεγάλου μέρους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Παναγίας τῶν Παρισίων. Ἔχουν περάσει 114 χρόνια σκληρῆς καταπίεσης τοῦ θρησκευτικοῦ φρονήματος τῶν Γάλλων στὸν δημόσιο χῶρο καὶ ἔντονης ἀντιεκκλησιαστικῆς προπαγάνδας. Ὅμως μὲ τὴν καταστροφὴ αὐθόρμητα, σχεδὸν στὸ σύνολό τους, ἔσπευσαν νὰ διακηρύξουν ὅτι ἡ Παναγία εἶναι ἡ “Notre Dame” τους, ἡ «Κυρία Θεοτόκος» τους…
.             Στὴν ἐποχὴ τοῦ Παπαδιαμάντη καὶ σὲ κάθε ἐποχὴ οἱ ἀρνητὲς τῆς Πίστης θεωροῦν ἀνοησία τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ κραυγάζουν «Ὄχι στὰ Θρησκευτικά». Ἀλλά, ὅπως γράφει ὁ Παῦλος (Α΄ Κορ. α΄ 21-26), αὐτὸ ποὺ τοὺς μοιάζει γιὰ ἀνοησία εἶναι σοφότερο ἀπὸ τὴ σοφία τους… Οἱ καιροὶ πάντα εἶναι δύσκολοι γιὰ τοὺς Χριστιανούς, οἱ ἀπειλὲς πολλές, ὅμως ἔχουν τὴν βεβαιότητα τῆς νίκης ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν δοκιμασιῶν, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς τοὺς εἶπε: «Θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον» (Ἰωάν. ιϛ´ 33).-

Σχολιάστε

ΤΟ ΕΥΧΕΛΑΙΟ στὴν ἀποστολικὴ ἐποχή

Τὸ Εὐχέλαιο στὴν Ἀποστολικὴ ἐποχή

Παναγ. Σκαλτσῆ,
Καθηγ. τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Παν/μίου Θεσσαλονίκης,

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν μελέτη:
«Ἱστορικὴ ἐξέλιξη τῆς Ἀκολουθίας τοῦ Εὐχελαίου»
(Πρακτικά Ι΄ Πανελληνίου Λειτουργικοῦ Συμποσίου
Στελεχῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων Βόλος, 20-22 Ὀκτωβρίου 2008)
σειρὰ “Ποιμαντικὴ Βιβλιοθήκη-21”,
ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, Ἀθῆναι 2009, σελ. 208-219.

.             Ἡ πιὸ παλαιὰ μαρτυρία τοῦ εὐχελαίου εἶναι αὐτὴ τοῦ ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου: «Ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; Προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ’ αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου· καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος· κἂν ἁμαρτίας ἦ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ».

1. Τὸ κείμενο αὐτὸ μᾶς ἐπισημαίνει τρία σημεῖα βασικὰ γιὰ τὴν ἱστορία τῆς χριστιανικῆς λατρείας καὶ σημαντικὰ γιὰ τὴν μετέπειτα ἐξέλιξη τοῦ μυστηρίου τοῦ εὐχελαίου. α) Γίνεται λόγος γιὰ τὴν πρόσκληση καὶ προσέλευση τῶν πρεσβυτέρων τῆς Ἐκκλησίας στὰ σπίτια τῶν ἀσθενῶν. β) Μαρτυρεῖται ἄλειψη μὲ ἔλαιο στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου. Στὸ τρίτο (γ) σημεῖο ἐπισημαίνεται ὅτι ἡ προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας θεραπεύει τόσο τὴν ἀσθένεια τοῦ σώματος, ὅσο καὶ τὴν ἀσθένεια τῆς ψυχῆς, τὴν ἁμαρτία, δεδομένου ὅτι «τὸ τε σῶμα καὶ ἡ ψυχὴ λαμβάνονται ὡς μία νοσοῦσα ὑπόστασις… ἡ δὲ νόσος ὡς μία σωματική τε καὶ ψυχικὴ συνάμα νόσος».
.             Φαίνεται ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς στὴ συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας διαμορφώθηκε στενὴ σχέση μεταξὺ σωματικῆς καὶ πνευματικῆς θεραπείας, καὶ ἄρα ἀλληλοπεριχώρηση μεταξὺ τῶν μυστηρίων μετανοίας καὶ εὐχελαίου. Ὁ σύνδεσμος μάλιστα αὐτὸς εἶναι ἐμφανὴς στὴ λειτουργικὴ πράξη μέχρι καὶ σήμερα, μολονότι τὰ δύο αὐτὰ μυστήρια μετὰ τὸν 8ο κυρίως αἰώνα μορφολογικὰ διαφοροποιοῦνται καὶ διακρίνονται σημαντικὰ μεταξύ τους.
.             Ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος στὰ πλαίσια τῶν παραινέσεων ποὺ κάνει πρὸς τοὺς ἀποδέκτες τῆς ἐπιστολῆς του λαμβάνει ὑπ᾽ ὄψη του καὶ τὸ πρόβλημα τῆς ἀσθένειας, κάτι ποὺ ἀφορᾶ κάθε ἄνθρωπο κάθε ἐποχῆς. Ἡ ἀντιμετώπιση αὐτοῦ τοῦ θέματος γίνεται στὰ πλαίσια τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς πλήρους ἑνότητας ποὺ πρέπει νὰ ἔχουν μὲ αὐτὴν οἱ πιστοί. Μέσα στὴν Ἐκκλησία ἡ ἀσθένεια ἑνὸς μέλους γίνεται ὑπόθεση ὅλου τοῦ σώματος. Ὁ ἀσθενὴς δέ, χάρη στὴ δύναμη τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Χριστοῦ ποὺ δρᾶ στὴν Ἐκκλησία, ἀποκαθίσταται πλήρως ὡς ψυχοσωματικὴ ὀντότητα.
.             Στὴν ἐκκλησιολογικὴ αὐτὴ βάση κατανοεῖται καὶ ἡ σύσταση τοῦ ἀποστόλου Ἰακώβου ἡ ἀσθένεια κάποιου μέλους τῆς Ἐκκλησίας νὰ ἀντιμετωπίζεται μὲ τὴν προσευχὴ τῶν πρεσβυτέρων τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι πρέπει ἀκριβῶς νὰ προσκαλοῦνται στὸ σπίτι τοῦ ἀσθενοῦς. Μὲ τὸν ὅρο «πρεσβύτεροι» ἐδῶ ἐννοοῦνται ἀκριβῶς ὄχι ἁπλῶς οἱ γεροντότεροι, ἀλλὰ οἱ λειτουργοὶ καὶ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἰάκωβος ἐννοεῖ ἐπίσης ὅτι ὁ ἀσθενὴς πρέπει νὰ καλέσει ὅλο τὸ πρεσβυτέριο τῆς Ἐκκλησίας στὴν ὁποίαν ἀνήκει. Τονίζεται ἔτσι περισσότερο ἡ ἐκκλησιοποίηση τοῦ γεγονότος τῆς ἀσθένειας καὶ ἡ ἔνταξη τοῦ ζητήματος τῆς ὑγείας τῶν πιστῶν στὴν κοινὴ προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας.
.             Μὲ τὸ «προσευξάσθωσαν ἐπ’ αὐτὸν» ὁ ἀπόστολος ἐννοεῖ νὰ προσευχηθοῦν εἰδικὰ γιὰ τὸν ἀσθενῆ. Τὸ χαρακτηριστικὸ δὲ αὐτῆς τῆς προσευχῆς, σ’ ἀντίθεση μὲ ἄλλες ποὺ γίνονται γιὰ πολλοὺς καὶ ἔχουν πολλὰ αἰτήματα, εἶναι ὅτι ἀφορᾶ ἕνα ἢ ὡρισμένους καὶ ἔχει ἕνα μόνο καὶ ὡρισμένο αἴτημα. Δὲν ἀποκλείεται μάλιστα ἡ προσευχὴ αὐτὴ νὰ συνοδεύεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπὶ τὸν «κάμνοντα» ἐπίθεση τῶν χειρῶν τῶν πρεσβυτέρων. Ἀνάλογη πράξη μᾶς παραδίδει ὁ εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος, ὁ ὁποῖος κάνει λόγο γιὰ θεραπεία ἀσθενῶν μετὰ τὴν ἐπίθεση τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων· «ἐπί ἀρρώστους χεῖρας ἐπιθήσουσι, καὶ καλῶς ἕξουσιν». Ἔτσι ἐπιβεβαιώνεται περισσότερο ὁ λειτουργικὸς χαρακτήρας τῆς παρουσίας τῶν πρεσβυτέρων στὸν ἀσθενῆ, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴ σύσταση τοῦ Ἰακώβου, δὲν κάμουν μίαν ἐπίσκεψη ἰατρικοῦ χαρακτήρα, ἀλλὰ βρίσκονται ἐκεῖ «διὰ νὰ τελέσουν λειτουργικὴν πρᾶξιν».
.             Ἡ λειτουργικὴ αὐτὴ διάσταση τῆς παρουσίας τῶν πρεσβυτέρων στὸν ἀσθενὴ καὶ ἡ θεώρηση τῆς ἀσθένειας ὡς γεγονότος ποὺ ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία συνέβαλε ὥστε ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρόνους τὸ εὐχέλαιο νὰ τελεῖται στὰ πλαίσια τῆς θείας Εὐχαριστίας, καθ’ ὅσον «οὐκ ἔνεστι σχεδόν τινα τελεσθῆναι τελετὴν ἱεραρχικήν, μὴ τῆς θειοτάτης εὐχαριστίας». Ἡ κατὰ γράμμα δὲ ἑρμηνεία τῆς παρουσίας πολλῶν πρεσβυτέρων κατὰ τὴν τέλεση τοῦ εὐχελαίου ὁδήγησε ἀργότερα στὴν ἀνάπτυξη μιᾶς περίπλοκης ἑπταδικῆς ἀκολουθίας.

2.Τὸ δεύτερο βασικὸ στοιχεῖο ποὺ ἀναφέρει ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος γιὰ τὸ εὐχέλαιο εἶναι ἡ ἄλειψη τῶν ἀσθενῶν μὲ ἔλαιο «ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου». Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ χρίση ἢ ἡ ἄλειψη τῶν ἀσθενῶν μὲ ἔλαιο γιὰ θεραπευτικοὺς ἢ ἄλλους σκοποὺς ἦταν συνήθειες γνωστὲς τόσο στὴν ἀρχαιοελληνικὴ ἐποχή, ὅσο καὶ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Ὁ Ὅμηρος π.χ. κάνει λόγο γιὰ τὸ ἔλαιο, μὲ τὸ ὁποῖο χρίονταν μετὰ τὸ λουτρὸ οἱ ἥρωές του. Ἐθεωρεῖτο ἐπίσης τὸ ἔλαιο ὡς «πόνων ἀρωγή», καὶ συνιστᾶτο ὡς μέσον ἐκγύμνασης τῶν σωμάτων.
.             Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὑπῆρχε ἡ ἀντίληψη ὅτι τὸ ἔλαιο εἰσχωρεῖ βαθιὰ στὸ σῶμα, δίδοντάς του σφρίγος, ὑγεία, εὐχαρίστηση κι ὀμορφιά. Δὲν εἶναι ἄλλωστε ἄσχετη μὲ τὴν πεποίθηση αὐτὴ καὶ ἡ κατὰ τὸ ἅγιο χρίσμα χρίση στὰ πέντε ἀντιπροσωπευτικὰ μέρη τῶν αἰσθήσεων γιὰ ἀντίστοιχη ἀφύπνιση τῶν πνευματικῶν αἰσθήσεων.
.             Ἔχουμε ἐπίσης στὴν Παλαιὰ Διαθήκη διάφορες χρίσεις τοῦ ἐλαίου, ὅπως χρίση ἱερέων, βασιλέων, καὶ λατρευτικῶν τόπων. Ὁ προφήτης Ἡσαΐας θεωρεῖ τὸ ἔλαιο θεραπευτικὸ μέσο γιὰ τὴν ἐπούλωση τραυμάτων, πληγῶν καὶ μωλώπων. Ἡ ἄλειψη τοῦ λεπροῦ εἶναι ἐνδεικτικὴ γιὰ τὴν θεραπευτικὴ καὶ καθαρτικὴ σημασία τοῦ ἐλαίου, ἐντελῶς βεβαίως διαφορετικὴ ἀπὸ αὐτὴ ποὺ μᾶς ἀναφέρει ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος. Γιὰ ἀλείψεις ἀρρώστων μὲ ἔλαιο κάνει λόγο καὶ τὸ Ἱεροσολυμιτικὸ Ταλμούδ, ὅταν ἀναφέρεται «στὴν προσπάθεια τῶν Ραββίνων νὰ καθορίσουν τὶς περιπτώσεις ποὺ θὰ ἐπετρέπετο ἄλειψη μὲ ἔλαιο καὶ οἶνο τὴν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου». Τὴν ἰατρικὴ αὐτὴ καὶ θεραπευτικὴ ἰδιότητα τοῦ ἐλαίου τὴν ἀξιοποιεῖ ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀποστολικὴ ἐποχή. Οἱ ἰάσεις καὶ οἱ θεραπεῖες κατὰ θαυματουργικὸ τρόπο καὶ μὲ ἐπίθεση τῶν χειρῶν στὸν ἀσθενοῦντα ἐγκαινιάσθηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο τόσο κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ δημόσιου ἔργου του, ὅσο καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασή Του, «ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· αὐτὸς τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβε καὶ τὰς νόσους ἐβάστασεν», ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ φανεῖ ὅτι «πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ».
.             Κατ’ ἐντολὴν δὲ τοῦ Κυρίου οἱ ἀπόστολοι ἐστάλησαν στὸν κόσμο μὲ σκοπὸ νὰ κηρύξουν τὸ εὐαγγέλιο τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ μὲ τὴ δύναμη καὶ στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ νὰ θεραπεύσουν ἀσθενεῖς, νὰ ἀναστήσουν νεκροὺς καὶ νὰ ἐκβάλλουν δαιμόνια, συνεχίζοντες ἔτσι τὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ.
.             Κατὰ τὴ διαδικασία αὐτῶν τῶν θεραπειῶν οἱ ἀπόστολοι, γνωρίζοντες τὴ συνήθεια τῆς ἐποχῆς νὰ ἀξιοποιεῖται τὸ ἔλαιο ὡς φάρμακο, ὅπως ἄλλωστε φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ παράδειγμα τῆς παραβολῆς τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου, ἄλειφαν τοὺς ἀσθενεῖς των μὲ ἔλαιο. «Καί ἐξελθόντες ἐκήρυσσον ἵνα μετανοήσωσι. Καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλλον, καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον». Ἀπὸ τὰ παραδείγματα θεραπείας ἀσθενειῶν, ποὺ μᾶς ἀναφέρουν οἱ εὐαγγελιστές, εἶναι ἡ μοναδικὴ περίπτωση κατὰ τὴν ὁποία ἡ θεραπεία αὐτὴ γίνεται μὲ ἄλειψη τῶν σωμάτων τῶν ἀσθενῶν. Τὸ ἔλαιο ἐδῶ μάλιστα δὲν χρησιμοποιεῖται ἁπλῶς ὡς φάρμακο, ἀλλ’ ὡς «μέσο μετάδοσης θείας δύναμης», ποὺ ἔχει «μυστηριακὴ σημασία».

3. Ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτὴ ἡ πληροφορία τοῦ Μάρκου ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ μυστηρίου τοῦ εὐχελαίου, διότι ἔχουμε τὴν πρώτη μαρτυρία βιβλικῆς θεμελίωσής του. Εὐκρινέστερα αὐτὸ φαίνεται στὴν περιγραφὴ γιὰ τὴν ἄλειψη τῶν ἀσθενῶν μὲ ἔλαιο ποὺ κάνει ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος. Ἤδη ἀναφερθήκαμε στὴν ἔννοια τῆς παρουσίας πολλῶν πρεσβυτέρων καὶ στὴ σημασία τῆς φράσης «προσευξάσθωσαν ἐπ’ αὐτόν».
.             Ὁ ἀπόστολος ἐκκλησιοποιεῖ τὸ γεγονὸς τοῦ εὐχελαίου καὶ τοῦ δίδει τὶς πνευματικὲς διαστάσεις ποὺ πρέπει. Προφανῶς γνωρίζει τὴ θεραπευτικὴ ἀξία τοῦ ἐλαίου καὶ τὴν ἀνάλογη χρήση κατὰ τὴν ἐποχή του. Δὲν ἀποκλείεται μάλιστα, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι θεράπευαν κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, ἔτσι καὶ ὁ Ἰάκωβος νὰ παροτρύνει, κατόπιν συστάσεως τοῦ Σωτῆρος, τοὺς ἀδελφούς του νὰ προσκαλοῦν γιὰ τοὺς ἀσθενεῖς τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ τοὺς ἀλείφουν μὲ ἔλαιο, «ὑπογράφων, μὲ τὸν τρόπο αὐτό, τὴν τοῦ ἐλαίου μυστηριακὴν τελετήν».
.             Ἐὰν μάλιστα συγκρίνουμε τὴν πολὺ σημαντικὴ αὐτὴ μαρτυρία τοῦ Ἰακώβου μὲ τὰ ἄλλα παραδείγματα θεραπειῶν ἀσθενειῶν ποὺ ἀναφέραμε, καὶ κυρίως τὸ παράδειγμα τοῦ Μάρκ. ϛ´ 12-13, μπορεῖ ὁ Ἰάκωβος νὰ μὴν πρωτοτυπεῖ ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς δι’ ἀλείψεως μὲ ἔλαιο θεραπείας τῶν ἀσθενῶν. Μᾶς δίδει ὅμως κάποιες πληροφορίες, οἱ ὁποῖες ἐνισχύουν περισσότερο τὴ βιβλικὴ θεμελίωση τοῦ εὐχελαίου καὶ θέτουν σὲ μὶα ἄλλη διάσταση τὸ ρόλο τοῦ ἐλαίου.
.             Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν παρουσία πολλῶν πρεσβυτέρων προσευχομένων συλλογικὰ γιὰ τὸν ἀσθενῆ, χρειάζεται καὶ ἡ ἄλειψη τοῦ σώματός του, μιὰ πράξη ποὺ γίνεται σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν προσευχή. Ἡ ἄλειψη προηγεῖται τῆς προσευχῆς, ὅπως δηλώνει ἄλλωστε ἡ μετοχὴ ἀορίστου «ἀλείψαντες». Αὐτὸ ὁδήγησε καὶ ὁρισμένους ἐρευνητὲς στὸ συμπέρασμα ὅτι στὴν Καινὴ Διαθήκη, ὅπως βεβαίως καὶ στὴν Παλαιά, δὲν ἔχουμε εὐλογία ἢ ἁγιασμὸ τοῦ ἐλαίου πρὶν ἀπὸ τὴν ἄλειψη τῶν ἀσθενῶν. Σαφεῖς βεβαίως μαρτυρίες γιὰ κάτι τέτοιο δὲν ὑπάρχουν. Ἡ ὅλη ὅμως περιγραφὴ ποὺ κάνει ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος καὶ ἡ λειτουργικὴ παρουσία τῶν ἱερέων δὲν ἀποκλείει αὐτὸ τὸ στοιχεῖο. Κάτι ἀνάλογο συμβαίνει καὶ μὲ τὸ μυστήριο τοῦ γάμου. Ἡ ἱερολογία καὶ ὁ δι’ ἐπικλήσεως τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ καθαγιασμός του θεμελιώνονται στὴν Καινὴ Διαθήκη μόνο ἔμμεσα. Ἄλλωστε σὲ μία τόσο πρώϊμη γιὰ τὴν ἱστορία τῆς λατρείας ἐποχή, ὅπου ἡ τάξη τῶν μυστηρίων καὶ ἄλλων λειτουργικῶν μορφῶν εἶναι ἀνύπαρκτη ἢ στὰ «σπάργανά» της, δὲν εἶναι καθόλου εὔκολο νὰ διακρίνουμε ὅλες τὶς πτυχὲς τῆς λειτουργικῆς πράξης, ὅσο σπουδαῖες κι ἂν εἶναι αὐτές.
.             Τὸ σημαντικὸ ὅμως γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ εὐχελαίου εἶναι ὅτι ἡ κατὰ τὸν ἀπόστολο Ἰάκωβο συνδυασμένη πράξη ἄλειψη-προσευχὴ γίνεται «ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου». Ὁ λειτουργικὸς αὐτὸς τύπος ἀντιδιαστέλλει τὸ εὐχέλαιο μὲ ὁποιαδήποτε μαγικὴ πράξη καὶ διαδικασία. Ταυτόχρονα τονίζει τὸ μυστηριακό του χαρακτήρα, ἐφ᾽ ὅσον γίνεται ἐξ ὀνόματος τοῦ Κυρίου, καὶ ἐκφράζεται ἡ βεβαιότητα ὅτι ὁ Κύριος, ποὺ συνέστησε αὐτὴ τὴν πράξη, θ’ ἀνταποκριθεῖ στὸ αἴτημα καὶ θὰ θεραπεύσει τὸν ἀσθενῆ. Ἡ ὅλη δηλαδὴ διαδικασία γίνεται ἐν μυστηρίῳ καὶ τὸ ἔλαιο ξεπερνᾶ τὸ χαρακτήρα τοῦ ἁπλοῦ ἰαματικοῦ φαρμάκου. Γίνεται μεταδοτικὸ τῆς θείας χάρης καὶ μᾶς κάνει κοινωνοὺς τῆς ἰατρικῆς δύναμης τοῦ Κυρίου, ποὺ ἐκφράζεται στὸ συγκεκριμένο τελετουργικὸ τύπο μὲ τὴν ἐπίκληση τοῦ ἁγίου ὀνόματός του.
.             «Καί ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας ἀποτελεῖ ἐγγύηση γιὰ τὴν ἴαση τοῦ ἀσθενοῦς. «Τὰ αἰτήματα τῶν ἄλλων προσευχῶν ἴσως δὲν τὰ ἐκπληροῖ ὁ Κύριος, ἀκόμη καὶ ἂν ὁ δεόμενος εἶναι ὁ Παῦλος. Τὰ αἰτήματα ὅμως τῆς Ἐκκλησίας ἐν τοῖς μυστηρίοις δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ μὴ εἰσακουσθοῦν, ἀκόμη καὶ ἂν εἶναι ἀνάξιοι οἱ δεόμενοι, διότι ἐκεῖ δέεται ἡ πίστις, ἡ Ἐκκλησία, ὁ μεσίτης Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Ὡς ἐκ τούτου τὸ χωρίον εἶναι μαρτυρία κλασσικὴ ὄχι μόνο διὰ τὸ μυστήριον τοῦ εὐχελαίου ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλα τὰ μυστήρια, διότι ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ὁ ἰδιάζον χαρακτὴρ πάσης μυστηριακῆς προσευχῆς».
.             Στὴν ἀποστολική, λοιπόν, ἐποχὴ ἡ Ἐκκλησία ἀξιοποιεῖ τὴ θεραπευτικὴ ἰδιότητα τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖο μὲ τὴν παρουσία τῶν πρεσβυτέρων, τὴν ἄλειψη καὶ τὴν προσευχὴ στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου θεραπεύει τὸν πιστὸ ἀσθενή, καταξιώνεται σὲ μυστηριακὴ πράξη καὶ ἀναγάγει τὴν ἀσθένεια σὲ ὑπόθεση ὅλης τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ εὐχέλαιο θεραπεύει ψυχοσωματικὰ τὸν ἀσθενῆ, καὶ μεταδίδοντάς του τὴ χάρη καὶ τὴ δύναμη τοῦ Κυρίου τὸν κάνει πιὸ ζωντανὸ μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ἀκριβῶς ἡ Ἐκκλησία.

,

Σχολιάστε

ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ τῶν ΑΠΟΣΤΙΧΩΝ τοῦ ΟΡΘΡΟΥ τῆς Μ. Τετάρτης («Τῆς Κασσιανῆς»)

Σχολιάστε

Ο ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ

Ο ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ

τοῦ Μητροπολ. Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίου

Ἀδελφοί χριστιανοί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως,

1.Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Θεός. Θεός προαιώνιος, πού ὅμως γιά τήν σωτηρία μας σαρκώθηκε καί ἔγινε ἄνθρωπος. Καί ἔπαθε γιά μᾶς. Πέθανε μέ ὀδυνηρό σταυρικό θάνατο. Τόν θάνατο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ πρέπει νά τόν βλέπουμε ὡσάν μίαθυσία πρός τόν Θεό Πατέρα γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μας. Ἀπό παλαιά οἱ ἄνθρωποι ἔκαναν αἱματηρές θυσίες στόν Θεό, γιά νά συγχωρεθοῦν τά ἁμαρτήματά τους. Καί στήν Παλαιά Διαθήκη ὑπάρχει ὁλόκληρο βιβλίο, τό Λευϊτικό, πού μιλάει γιά τίς θυσίες, πού πρόσφεραν οἱ Ἰσραηλῖτες γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τους. Ἀλλά, ὅπως τό καταλαβαίνουμε, δέν μποροῦν τά αἵματα τῶν ζώων νά σβήσουν ἁμαρτήματα. Οἱ θυσίες αὐτές στήν Παλαιά Διαθήκη προεικόνιζαν τήν Μεγάλη Θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, πού μόνο αὐτή εἶναι λυτρωτική, γιατί μόνο αὐτή σβήνει ἁμαρτήματα.

2. Χριστιανοί μου! Ὁ Ἰησοῦς Χριστός σταυρώθηκε γιά τά ἁμαρτήματά μας. Ἄν δέν χυνόταν τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ἄν δέν προσφερόταν ἡ Θυσία Του στόν Γολγοθᾶ, θά ἦταν ἀσυγχώρητα τά ἁμαρτήματά μας. Γιατί δέν ὑπῆρχε κανένα ἄλλο μέσο νά τά ἐξαλείψει. Οὔτε ἡ θεολογία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης οὔτε ἡ φιλοσοφία τοῦ Πλάτωνα καί τοῦ Ἀριστοτέλη οὔτε ὁ ρωμαϊκός πολιτισμός οὔτε τίποτε ἄλλο μποροῦσε νά ἐξαλείψει ἔστω καί ἕνα μικρό ἁμάρτημα. Ὅλα ὅμως τά ἁμαρτήματα τῶν ἀνθρώπων, τά πολλά καί τά μεγάλα, ἐξαλείφθηκαν μέ τό Αἷμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τό χυθέν στό Γολγοθᾶ, ἡμέρα Παρασκευή, πού τήν λέμε Μεγάλη Παρασκευή, γι ̓ αὐτό τό μέγιστο γεγονός πού συνέβηκε σ ̓ αὐτήν. Αὐτό εἶναι πίστη μας, εἶναι μεγάλο δόγμα τῆς Ἐκκλησίας μας: «Τό Αἷμα Ἰησοῦ Χριστοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπό πάσης ἁμαρτίας» (Α´ Ἰωάν. 1,7). Καί ὅταν λέγουμε «ἀπό πάσης ἁμαρτίας», ἐννoοῦμε ἀπό ὁποιαδήποτε ἁμαρτία, ὅσο μεγάλη καί ἄν εἶναι αὐτή. Ἀπό  ̓μᾶς ἀπαιτεῖται νά ποῦμε μόνο τό, «ἥμαρτον, Θεέ μου. Ἐλέησέ με τόν ἁμαρτωλό». Μάλιστα αὐτό τό «ἥμαρτον» πρέπει νά τό ποῦμε ἐπίσημα στήν Ἐκκλησία, σέ ἱερό Μυστήριο, πού λέγεται «Ἐξομολόγηση». Εἶναι πολύ δυνατό τό Μυστήριο αὐτό, γι ̓ αὐτό καί ἔχει δοθεῖ ἀποκλειστικά στόν Ἀρχιερέα, ὅπως ἡ χειροτονία καί αὐτή ἡ Θεία Λειτουργία στήν ἀρχή. Ἀλλά, ἐπειδή ὁ Ἀρχιερεύς δέν μπορεῖ νά ἐπαρκέσει σέ ὅλο τό πλῆθος τῶν πιστῶν, γι ̓ αὐτό καί παραχωρεῖ τήν ἄδεια καί σέ μερικούς ἱερεῖς νά τελέσουν ἀντ ̓ αὐτοῦ τό ἱερώτατο αὐτό Μυστήριο. Οἱ ἐξομολόγοι αὐτοί ἱερεῖς πρέπει νά διακρίνονται γιά τήν πνευματικότητά τους, γι ̓ αὐτό καί λέγονται «πνευματικοί». Χριστιανοί μου, νά καταφεύγετε στούς «πνευματικούς» ἱερεῖς σας γιά νά ἐξομολογεῖσθε. Ἐξομολογῶ καί ἐγώ. Καί κατά πρῶτο λόγο ἐξομολογῶ ἐγώ, παρά τήν ἀναξιότητά μου, γιατί εἶμαι Ἐπίσκοπος. Καί τό κύριο ἔργο τοῦ Ἐπισκόπου δέν εἶναι νά κάνει γηροκομεῖα καί ἄλλα κοινωφελῆ ἔργα, ἀλλά, χωρίς νά ἀδιαφορεῖ γιά τίς ἀνάγκες τοῦ λαοῦ, τό κύριο ἔργο τοῦ Ἐπισκόπου εἶναι νά φροντίζει νά κατηχοῦνται καί νά καθαρεύουν οἱ χριστιανοί τῆς ποίμνης του, γιά νά μποροῦν αὐτοί νά γεύονται τόν Θεό καί νά σωθοῦν στήν Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ τήν ἐπουράνιο.
Παρακαλῶ, λοιπόν, ὅταν μέ βλέπετε νά μοῦ ζητᾶτε νά σᾶς ὑπηρετήσω στήν καθαρότητα τῶν ψυχῶν σας. Θά μοῦ δίνετε μεγάλη χαρά.

3. Χριστιανοί μου, ὁ Ἰησοῦς Χριστός σταυρώθηκε γιά τά ἁμαρτήματά μας. Μετά λοιπόν τήν Μεγάλη Παρασκευή μήν ἀναστενάζετε καί μήν κλαῖτε γιά ἁμαρτήματα. Τά ἔσβησε ὁ Χριστός μας μέ τήν σταυρική Του Θυσία. Ἐμεῖς μόνο νά λέμε τό «Κύριε, ἐλέησέ με» καί νά πηγαίνουμε νά ἐξομολογούμαστε. Ὅταν σᾶς ἔρχεται ἀνάμνηση παλαιοῦ ἁμαρτήματος ἤ κάποιο βέλος πειρασμοῦ νά κοιτᾶτε τόν Ἐσταυρωμένο Κύριό μας. Καί μόνο μιά ματιά σ ̓ Αὐτόν γλυκαίνει τήν δόλια καρδιά μας τήν πληγωμένη ἀπό τήν ἁμαρτία.

Μέ πολλές εὐχές,

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

ΠΗΓΗ: imgortmeg.gr

, ,

Σχολιάστε