ΟΓΔΟΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Γ. ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὀγδόντα χρόνια ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Γ. Σαραντάρη

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                 Πρὶν ἀπὸ ὀγδόντα χρόνια ἀπεβίωσε ὁ σημαντικὸς ποιητὴς καὶ στοχαστὴς Γιῶργος Σαραντάρης. Καχεκτικὸς στὸ σῶμα καὶ φιλάσθενος πολέμησε στὴν πρώτη γραμμὴ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ δὲν ἄντεξε. Ἀπεβίωσε στὶς 25 Φεβρουαρίου 1941, σὲ ἡλικία 33 ἐτῶν
.                 Γιὰ τὴν τραγικότητα τοῦ τέλους τοῦ Σαραντάρη καὶ τὸν χριστιανικὸ τρόπο ποὺἀντιμετώπισε τὸν θάνατο ἔγραψε ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης στὰ «Ἀνοιχτὰ Χαρτιὰ» (ἐκδ. Ἴκαρος, σελ. 392-393). Καταγγέλλει τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα ὅτι κράτησε στὸ Κολωνάκι «τὰ χοντρόπετσα θηρία τῶν ἀθηναϊκῶν ζαχαροπλαστείων καὶ ξαπόστειλε στὴν πρώτη γραμμὴ τὸ πιὸ ἁγνὸ καὶ ἀνυπεράσπιστο πλάσμα». Ἕναν εὔθραυστο διανοούμενο, ὅπως τὸν χαρακτηρίζει, «ποὺ μόλις στεκότανε στὰ πόδια του, ποὺ ὅμως εἶχε προφτάσει νὰ κάνει τὶς πιὸ πρωτότυπες καὶ γεμάτες ἀπὸ ἀγάπη σκέψεις γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ μέλλον της».
.                 Ἐξηγεῖ ὁ Ἐλύτης ὅτι ἀφοῦ ἦταν διπλωματοῦχος νομικὸς ἰταλικοῦ πανεπιστημίου –ὁ μόνος ἴσως σὲ ὁλόκληρο τὸ στράτευμα παρατηρεῖ–, θὰ μποροῦσε νά ᾽ναι περιζήτητος στὶς ὑπηρεσίες τῆς ἀντικατασκοπείας, ἢ τῆς ἀνάκρισης αἰχμαλώτων, ἀντὶ νὰ φορτωθεῖ τὸ γυλιὸ καὶ τὸν ὁπλισμὸ τῶν τριάντα ὀκάδων καὶ «νὰ χαθεῖ παραπατώντας μὲς στὰ χιονισμένα φαράγγια ἕνας ἀκόμη ποιητής, ἕνας ἀκόμη ἀθῶος στὸ δρόμο τοῦ μαρτυρίου».
.                  Συνεχίζοντας ὁ Ἐλύτης γράφει γιὰ τὸ τραγικό του τέλος: «Φαίνεται ὅτι πέρασε φρικτὲς ὧρες… Φώναζε βοήθεια στοὺς ἄλλους φαντάρους, αὐτὸς ὁ Χριστιανὸς φώναζε «ἀδέλφια» καὶ τ’ «ἀδέλφια» τὸν κοροϊδεύανε, τὰ πιὸ ἀδίσταχτα βαλθήκανε κιόλας νὰ τοῦ κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα, ὁτιδήποτε χρήσιμο μποροῦσε ὁ δόλιος νὰ κουβαλεῖ. Ἀπόμεινε σὰν τὸ κατατρεγμένο πουλὶμέσα στὴν παγωνιά. Χωρὶς νὰ βαρυγκομήσει. Χωρὶς νὰ ξεστομίσει ἕναν πικρὸ λόγο. Περήφανος, μ’ ἕνα σῶμα ἐλάχιστο καὶ μία μεγάλη ψυχή, ποὺ τὸν κράτησε ὅσο ποὺ νὰ τραγουδήσει ἀκόμη λίγο: “Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς” – κι ὕστερα ν’ ἀνεβεῖ “στοὺς τόπους ποὺἀγγέλλουν τὸν οὐρανὸ καὶ συνομιλοῦν μὲ τὸν ἥλιο”. Καὶ καταλήγει ὁ Ἐλύτης:
.                 «Ἔτσι πέθανε ἕνας Ἕλληνας ποιητής, ὅταν οἱ συνάδελφοί του στὴ Δύση βλαστημούσανε τὸ Θεὸ κι ἐμπιστεύονταν στὴ μαριχουάνα. Ἔπρεπε νὰ τὸ διαφυλάξουμε αὐτό, νὰτὸ κάνουμε σύμβολό μας καὶ κουράγιο μας, τώρα ποὺ ἄρχιζαν ἄλλα δεινά, ἡ πείνα, ἡ κλούβα, οἱ ἐκτελέσεις στὸν τοῖχο».
.                 Ὁ Σαραντάρης ἐκτὸς ἀπὸ πρωτοπόρος στὴ σύγχρονη ποίηση καὶ στὸν χριστιανικὸ ὑπαρξισμὸ ἦταν καὶ πρότυπο πατριώτη. Ἡ οἰκογένειά του ζοῦσε γιὰ ἑκατὸ καὶ πλέον χρόνια στὴν Ἰταλία. Ὅμως ὅλα τὰ μέλη της διατηροῦσαν τὴν ἑλληνική τους συνείδηση καὶ ταυτότητα. Ὁ Σαραντάρης τελειώνει τὰ Νομικὰ στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ματσεράτα  καὶ ἔρχεται στὴν Ἑλλάδα νὰ ὑπηρετήσει τὴ στρατιωτική του θητεία καὶ μένει πλέον μόνιμα. Αὐτοδίδακτος στὰ ἑλληνικὰ τὰ καλλιεργεῖ καὶ ἐκφράζεται ἄριστα στὴν ποίησή του καὶ στὸν φιλοσοφικό του στοχασμό. Ἀνακαλύπτει τὸ μεγάλο ταλέντο τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη, ἐνισχύει τὴ Ζωὴ Καρέλλη νὰ ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν ποίηση, ἔχει ἐνδιαφέροντα φιλοσοφικὸ ἐπιστολικὸ διάλογο μὲ τὸν Πεντζίκη. Στὴν περίπτωσή του ἔχει ἐφαρμογὴ τὸ πῶς ἡ Ἑλλάδα τρώγει καμιὰ φορὰ τὰ ἄξια παιδιά της.-

,

Σχολιάστε

ΤΥΦΛΟΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΑΠΟ ΣΤΗΘΟΥΣ ΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

Τυφλός γνωρίζει ἀπό στήθους τήν Καινή Διαθήκη
τοῦ Ἀρχιμ. Δανιὴλ Ἀεράκη

.                     Γνωρίζετε τὴν Ἁγία Γραφή; Γνωρίζετε τουλάχιστον τὴν Καινὴ Διαθήκη; Γνωρίζετε, ἔστω, κάποιο κεφάλαιο τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀπό στήθους; Γνωρίζετε ποῦ βρίσκεται ἕνα χωρίο, ἂν ἐρωτηθῆτε; Δυστυχῶς οἱ περισσότεροι ὀρθόδοξοι ἀγνοοῦμε τὸ Εὐαγγέλιο, τὴν Καινὴ Διαθήκη, πολὺ περισσότερο τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. •Δὲν ἔχουμε πόθο μελέτης τῆς Γραφῆς. Κι ἄς φωνάζη ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «Ἀδύνατον σωθῆναι ἄνευ τῆς τῶν Γραφῶν ἀναγνώσεως». Θὰ μᾶς δικάση ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἐκεῖνος ὁ ἀξιωματοῦχος ἀπό τὴν Αἰθιοπία, γιὰ τὸν ὅποιον κάνουν λόγο οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων. Στὸ ταξίδι του μελετᾶ τὴν Ἁγία Γραφή. Καὶ τὸν ρωτᾶ ὁ σταλμένος ἀπό τὸν Κύριο διάκονος Φίλιππος: «Ἆρα γε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις;» (η’ 38).

• Τὸ ἐρώτημα γιὰ μᾶς εἶναι: «Ἆρα γε γινώσκεις γιατί δὲν ἀναγινώσκεις;». Ἤ: «Ἆρα γε γιατί δὲν γινώσκεις τίποτε ἀπό τὴν ἀποκάλυψι τοῦ Θεοῦ, τὴν Ἁγία Γραφή;».

• Ὑπάρχει χριστιανὸς πιστὸς στὸν τόπο μας, πού «γινώσκει, χωρὶς πλέον νὰ ἀναγινώσκει»! Αὐτὸς (ἴσως καὶ μοναδικὸς) ξέρει ὁλόκληρη τὴν Καινὴ Διαθήκη ἀπό στήθους χωρὶς νὰ μπορῆ πλέον νὰ τὴν διαβάζη. Εἶναι τυφλός. Μὴ φαντασθῆτε, ὅτι πρόκειται γιά κάποιον ζηλωτὴ κληρικό, πού προτοῦ νὰ τυφλωθῆ εἶχε ὡς βασικὸ σκοπὸ τῆς διακονίας του νὰ μάθη τὴν Καινὴ Διαθήκη. Μὴ νομίσετε, ὅτι πρόκειται γιά κάποιον θεολόγο, πού ὁ πόθος του γιὰ τὴ Γραφὴ καὶ τὸ μνημονικό του τὸν ἔφτασαν, πρὸ τοῦ νὰ τυφλωθῆ, νὰ ξέρη ἀπ’ ἔξω ὅλη τὴν Καινὴ Διαθήκη. Ὄχι, οὔτε τὸ πρῶτο οὔτε τὸ δεύτερο ἰσχύει.

• Ὁ τυφλός, πού γνωρίζει ἀπό στήθους τὴν Καινὴ Διαθήκη, εἶναι ἕνας πρώην βοσκός! Τώρα συνταξιοῦχος τοῦ ΟΓΑ. Ἐλάχιστα γράμματα ἔμαθε στὸ Δημοτικό. Καὶ ὅμως ἔφτασε στὸ σημεῖο νὰ ἔχη διαβάσει ἑκατοντάδες φορὲς ὅλη τὴν Κ. Διαθήκη!!!

• Πρόκειται γιά τὸν κ. Ἰωάννη Χασιώτη. Γεννημένος τὸ 1947 στὴ Μηλιὰ Μετσόβου, ἔγινε βοσκός. Βόσκοντας τὸ κοπάδι του διάβαζε βιβλία ὠφέλιμα πού εὕρισκε. Κάποτε τοῦ δώρισαν τὴν Ἁγία Γραφή. Ἄρχισε νὰ τὴ διαβάζη. Ὅλο καὶ περισσότερο γλυκαινόταν. Καὶ ὅταν οἱ γιατροὶ τοῦ εἶπαν, ὅτι σὲ λίγα χρόνια θὰ χάση τὸ φῶς του, ρίχτηκε μὲ ἅγιο πόθο στὴν ἀδιάκοπη μελέτη τῆς Βίβλου.

• Μέσα σὲ τρία χρόνια εἶχε μάθει τὴν Καινὴ Διαθήκη. Καὶ μέχρι νὰ τυφλωθῆ, πρόλαβε νὰ τὴν διάβαση χίλιες φορές! Δὲν πρόλαβε νὰ μάθη ἀπό στήθους τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Τὴν γνωρίζει ὅμως κατὰ κεφάλαια!

• Ὁ Ἰωάννης Χασιώτης εἶναι φαινόμενο, φυσικὰ ὄχι ἀνθρωπίνης δυνάμεως, ἀλλ’ ἐκτάκτου χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Μένει ταπεινὸς μὲ τὴ γυναῖκα του καὶ τὰ τρία παιδιά του, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ «διαβάζη», χωρὶς νὰ μπορῆ νὰ διαβάζη, ὅλη τὴν Ἁγία Γραφή.

• Γνωρίζει ὁλόκληρη τὴν Καινὴ Διαθήκη ἀπό στήθους. Γνωρίζει κάθε χωρίο καὶ κάθε λέξι της ποῦ βρίσκεται, σὲ ποιὸ βιβλίο, σὲ ποιὸ κεφάλαιο, σὲ ποιὸ στίχο. Γνωρίζει τὴ σωστὴ ἑρμηνεία καὶ τῶν δυσκόλων χωρίων. Γνωρίζει ὄχι μόνο πόσα κεφάλαια ἔχει κάθε βιβλίο τῆς Βίβλου, ἀλλά καὶ πόσους στίχους ἔχει κάθε κεφάλαιο, κάθε βιβλίο, καὶ ὁλόκληρη ἡ Καινὴ Διαθήκη. Ποιὸς π.χ. ἀπό μας ξέρει, ὅτι ἡ Καινὴ Διαθήκη ἔχει 7951 στίχους; Ὁ βοσκὸς (πρώην) τῆς Πίνδου ὄχι μόνο ξέρει πόσοι εἶναι οἱ θεόπνευστοι στίχοι, ἀλλά σᾶς λέει ἀμέσως ποιὸ στίχο, ὁποιουδήποτε κεφαλαίου τοῦ ζητήσετε! 

• Ὁ Χριστὸς στοὺς ἀγραμμάτους ψαράδες τῆς Γαλιλαίας ἔστειλε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον (Πράξ. β´ 11). Τώρα σ᾽ ἕνα βοσκὸ ἔστειλε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον. Τὸν ἀξίωσε νὰ γνωρίζη, ὅσο κανεὶς ἄλλος, τὴν Ἁγία Γραφή, ἀλλά καὶ νὰ τὴν ἐξηγῆ σωστά, καὶ νὰ μεταδίδη τὰ ζωοποιά της λόγια σὲ ὡραῖες πνευματικὲς ὁμιλίες.

• Ὅποιος θέλει νὰ δῆ τὸ φαινόμενο «Χασιώτης», ἄς ἀναζητήση στὸ YouTube τὴ φράσι «Χασιώτης Ἰωάννης, ὁ βοσκός».

Σχολιάστε

ΑΠΟ ΤΟ “ΚΑΤ᾽ ΕΙΚΟΝΑ” ΣΤΟ “ΚΑΘ᾽ ΟΜΟΙΩΣΙΝ”

Μετάνοια: πορεία ἀπό τό κατ’ εἰκόνα στό καθ’ ὁμοίωση

 Ἀρχιμ. Ἀθανασίου Ἀναστασίου
Προηγουμένου Ἱ.Μ. Μεγάλου Μετεώρου

.               Ἀναφερθήκαμε στό προηγούμενο κείμενό μας στήν ἐπιτακτική ἀνάγκη τῆς βαθειᾶς, ὑπαρξιακῶς βιουμένης μετανοίας σέ αὐτή τήν τόσο κρίσιμη περίοδο πού διανύουμε. Μετάνοια εἶναι τό «κλειδί», τό «φάρμακο» ἐκεῖνο διά τοῦ ὁποίου ἐπέρχεται ἡ ἐξυγίανση, ἡ κάθαρση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τά πάθη καί ἡ ἐπαναφορά τοῦ νοῦ του πρός τόν Θεό. Μετά-νοῶ, σημαίνει, ἀναστροφή τοῦ νοῦ μας ἀπό τήν ἀποστασία πρός τήν πηγή τῆς ζωῆς, τόν Θεό. Σημαίνει τήνπορεία τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό κατ’ εἰκόνα στό καθ’ ὁμοίωση. Στό σημεῖο αὐτό -καί πρίν προχωρήσουμε στήν ἀνάπτυξη τῆς ἔννοιας τῆς μετανοίας- εἶναι, θεωροῦμε, ἀπαραίτητο νά ἀναφερθοῦμε καί νά περιγράψουμε συνοπτικά τό πῶς δημιούργησε ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο, μέ ποιά χαρακτηριστικά καί μέ ποιό σκοπό. Ποιά εἶναι τά ἰδιαίτερα χαρίσματα πού τοῦ προσέδωσε; Τί εἶναι ἡ ψυχή, τί εἶναι ὁ νοῦς, τί εἶναι ἡ λογική, τί εἶναι τό αὐτεξούσιο, πῶς ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει τήν κτιστή δημιουργία καί πῶς γνωρίζει τόν Θεό.Ὅπως πολύ εὔστοχα παρατηρεῖ ὁ μακαριστός Γέροντας Γεώργιος Καψάνης, «ἐδόθησαν ἀπὸ τὸν Θεὸ τὰ χαρίσματα τοῦ “κατ᾿ εἰκόνα” στὸν ἄνθρωπο γιὰ νὰ φθάσει πολὺ ὑψηλά, νὰ πετύχει μὲ αὐτὰ τὴν ὁμοίωσή του μὲ τὸ Θεὸ καὶ Πλάστη του, νὰ ἔχει μία ὄχι ἐξωτερική, ἠθικὴ σχέση μαζί Του,ἀλλὰ μία προσωπικὴ ἕνωση μὲ τὸν Δημιουργό του»
.                      Εἶναι ἴσως πολὺ τολμηρὸ -συνεχίζει ὁ φωτισμένος Γέροντας- ἀκόμη καὶ νὰ λέμε καὶ νὰ σκεπτόμαστε, ὅτι σκοπὸς τῆς ζωῆς μας εἶναι νὰ γίνουμε θεοὶ κατὰ Χάριν. Ὅμως ἡ Ἁγία Γραφὴ καὶ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δὲν μᾶς τὸ ἀπέκρυψαν. Ὑπάρχει δυστυχῶς ἄγνοια στοὺς ἀνθρώπους ἐκτὸς τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ σὲ πολλοὺς μέσα στὴν Ἐκκλησία. Διότι νομίζουν ὅτι σκοπὸς τῆς ζωῆς μας εἶναι, στὴν καλύτερη περίπτωση, ἁπλῶς ἡ ἠθικὴ βελτίωσή μας, τὸ νὰ γίνουμε καλύτεροι ἄνθρωποι. Ἐνῶ ἀπό τὸ Εὐαγγέλιο,ἀπὸ τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρες, μᾶς παραδίδεται ὅτι σκοπὸς τῆς ζωῆς μας δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ νὰ γίνει δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος μόνο καλύτερος ἀπ᾿ ὅ,τι εἶναι, ἠθικώτερος, δικαιότερος,ἐγκρατέστερος, προσεκτικότερος. Ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ γίνουν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ μεγάλος σκοπός, ὁ τελικὸς σκοπός, γιὰ τὸν ὁποῖο ὁ Πλάστης καὶ Δημιουργός μας ἔπλασε τὸν ἄνθρωπο. Ποιὸς εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός; Ἡ θέωσις.Τὸ νὰ ἑνωθεῖ ὁ ἄνθρωπος μὲ τὸν Θεό, ὄχι μὲ ἕνα ἐξωτερικὸ ἢ συναισθηματικὸτρόπο, ἀλλὰ ὀντολογικά, πραγματικά» [1]
.                      Εἶναι εὐτύχημα καί εὐλογία ἐξαίρετη τοῦ Θεοῦ ὅτι στά χρόνια μας ἔχουμε πλειάδα θεωμένων ὁσίων (ὅσιοι Πορφύριος, Παΐσιος, Δανιήλ,Ἐφραίμ, Ἱερώνυμος οἱ ἁγιορεῖτες, Ἰάκωβος ὁ ἐν Εὐβοίᾳ, Ἰωσήφ καί Σωφρόνιος οἱ ἡσυχαστές, Καλλίνικος Ἐπίσκοπος Ἐδέσσης, Ἀμφιλόχιος ὁ ἐν Πάτμῳ κ.ἄ.)Τό Βιβλίο τῆς Γενέσεως, στό πρῶτο κεφάλαιο, μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο «κατ’ εἰκόνα» καί «καθ’ ὁμοίωσιν» δική Του, δίδοντάς του ἰδιαίτερα χαρίσματα καί ἱκανότητες καί καθιστώντας τον κορωνίδα καί βασιλέα τῆς κτίσεως. «Καί εἶπεν ὁ Θεός· ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ’ὁμοίωσιν… καί ἐποίησεν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καί θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς…». [2]
.                       «Καί ἔπλασεν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπό τῆς γῆς. Καί ἐνεφύσησεν εἰς τό πρόσωπον αὐτοῦ πνοήν ζωῆς, καί ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχήν ζῶσαν». [3]
.                      Βλέπουμε, λοιπόν, ὅτι ἀπό τήν πρώτη στιγμή τῆς δημιουργίας του ἀπό τόν Θεό, ὁ ἄνθρωπος λαμβάνει τά βασικά του γνωρίσματα, λαμβάνει τήν ἰδιαίτερη ταυτότητά του, πού εἶναι τό «κατ’ εἰκόνα», καθώς καί τόν τελικό προορισμό του, πού εἶναι τό «καθ’ ὁμοίωσιν», ἡ θέωσή του, δηλαδή. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ἀναλύοντας αὐτά τά κύρια γνωρίσματατοῦ ἀνθρώπου ἀναφέρουν ὅτι «τὸ μὲν γὰρ “κατ᾿ εἰκόνα” τὸ νοερὸν δηλοῖ καὶ αὐτεξούσιον». [4]
.                      Τό νοερόν τῆς ψυχῆς περιλαμβάνει δύο δυνάμεις τῆς ψυχῆς, τόν νοῦ καί τήν λογική. Ὁ νοῦς εἶναι ἡ θεωρητική ἐνέργεια τῆς ψυχῆς. Μέ τόν νοῦ ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει τόν Θεό, ἀποκτᾶ τήν ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ. Ὁ λόγος (ἡλογική) εἶναι ἡ πρακτική ἐνέργεια τῆς ψυχῆς. Μέ τήν λογική ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει τήν φύση καί τήν κτιστή δημιουργία.
.                 Ὅπως παρατηρεῖ ὁ Καθηγητής κ. Δημήτριος Τσελεγγίδης «ὁ νοῦς καί ἡ λογική, ἐπειδή συνδέονται πολύ στενά μέ τήν ἐλευθερία (αὐτεξούσιο) τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ δίνουν τήν δυνατότητα νά τρέπεται μέ τήν θέλησή του τόσο στό καλό ὅσο καί στό κακό. Μόνον, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει τήν γνώμη τουἀπαλλαγμένη ἀπό κάθε εἴδους ἀνάγκη, παρατηρεῖ ὁ  Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, μπορεῖ νά διατηρεῖται στήν κατά φύση ζωή καί νά προσεγγίζει τόν Θεό ἤ νά ἐκτρέπεται ἀπό τήν κοινωνία μαζί Του καί νά κατευθύνεται πρός τόν θάνατο.
.                     Δημιουργώντας ὁ Θεός ἐλεύθερο (αὐτεξούσιο) τόν ἄνθρωπο στέρησετήν δυνατότητα καί στόν διάβολο νά ἀσκεῖ βία πάνω στόν ἄνθρωπο. Ἔτσι μόνο μέ τήν πειθώ ἤ τόν δόλο [ὄχι ἀναγκαστικά] μπορεῖ ὁ πονηρός διάβολος νά ἐπηρεάσει τήν θέληση τοῦ ἀνθρώπου καί νά  τόν κάνει κοινωνότῆς ἀποστασίας του» [5].
.                     Θά πρέπει στό σημεῖο αὐτό νά σημειώσουμε ὅτι τό κατ’ εἰκόνα Θεοῦ σημαίνει κατ’ εἰκόνα τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου καί μάλιστα τοῦ σαρκωμένουΛόγου τοῦ Θεοῦ. Στήν πραγματικότητα, δηλαδή, ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλασμένος κατ’ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ ὁ Ἰησοῦς Χριστός «ἐστιν εἰκών τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου» [6], ὅπως μᾶς βεβαιώνει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος.
.                     Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας δίνουν ἰδιαίτερη ἔμφαση στό γεγονός ὅτι τό περιεχόμενο καί ἡ ὁδός τῆς θεώσεως εἶναι ἡ ἕνωση μέ τόν Χριστό, ἐπειδήἀκριβῶς ἡ ἕνωση μέ τό Ἀρχέτυπο εἶναι ἐκείνη πού ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωποστήν ὁλοκλήρωσή του. Τό Ἀρχέτυπο, λοιπόν, τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ Χριστόςκαί κατά συνέπεια ὁ προορισμός του εἶναι νά ὑψωθεῖ ὡς τό Ἀρχέτυπο, νάμιμηθεῖ, δηλαδή, τίς ἀρετές καί τήν εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ· νά φθάσει,δηλαδή, ὁ ἄνθρωπος, μέ τήν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, στήνχριστοποίησή του. Χριστοποίηση εἶναι ἡ χαρισματική μεταβολή(ἐμπλουτισμός) τοῦ κατ’εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου στό καθ’ ὁμοίωση τοῦ Θεοῦ,δηλαδή τοῦ Χριστοῦ, πού σημαίνει πρακτικά μετοχή στήν ἁγιο-τριαδικήζωή.
.                     Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἀναφερόμενος στό «καθ’ ὁμοίωση»ἀναφέρει ὅτι αὐτό λέγεται «γιά τόν λόγο τῆς ἀρετῆς [πού ἔχει τήν δυνατότητα νά ἀποκτήσει] καί γι’ αὐτές τίς θεομίμητες καί θεώνυμες, [πού ἔχουν τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ] πράξεις. Δηλαδή σχετικά μέ τήν φιλάνθρωπη διάθεση πρός τούς συνανθρώπους του· καί μέ τό ὅτι οἰκτείρει καί ἐλεεῖ καί ἀγαπᾶ τούς συνδούλους [του] καί [τούς] δείχνει κάθε εὐσπλαγχνία καί συμπάθεια» [7].
.                     Τό «κατ’ εἰκόνα», μᾶς λέει καί πάλι ὁ  Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, «τό ἔχει κάθε ἄνθρωπος, διότι τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀμετάκλητα. Τό δέ“καθ’ ὁμοίωσιν” [τό ἔχουν] σπάνιοι καί μόνον οἱ ἐνάρετοι καί ἅγιοι[ἄνθρωποι], οἱ ὁποῖοι μιμοῦνται, κατά τό δυνατόν στούς ἀνθρώπους, τήν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ» [8]. Αὐτή θά πρέπει νά εἶναι ἡ πνευματική πορεία τοῦ κάθε ἀνθρώπου, νά μιμηθεῖ τήν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ καί νά φθάσει στό«καθ’ ὁμοίωση», ἐνεργοποιώντας τά χαρίσματα τοῦ «κατ’ εἰκόνα»
.                     Ὁ φορέας τοῦ κατ’ εἰκόνα στόν ἄνθρωπο εἶναι ἡ ψυχή. Ἡ ψυχή εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ καί ὡς δημιούργημα εἶναι κτιστή. Εἶναι «οὐσία γεννητὴ», ὅπως μᾶς λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης [9]. Ἡ ψυχή, λοιπόν, εἶναι κτιστή, δημιουργημένη καί ὄχι ἄκτιστη, ἀφοῦ Ἄκτιστος εἶναι μόνον ὁ Θεός,ὁ Ὁποῖος εἶναι ἄναρχος, ἀΐδιος, ἀπερινόητος, ἀπερίγραπτος, ἀνεξιχνίαστος,ἀθέατος, ἀνείδεος, ἄρρητος, ἀπρόσιτος, ἀνόμοιος, ἀφιλοσόφητος,ἀνέκφραστος, ἀχώρητος, καί πάντων ἐπέκεινα.
.                     Κάθε κτιστό, κάθε δημιούργημα ἔχει ἀρχή καί τέλος. Εἰδικά, ὅμως, ἡψυχή, ἐνῶ ἔχει ἀρχή καί θά ἔπρεπε, ὡς κτίσμα, νά ἔχει καί τέλος, κατά θείαβούληση, ὄχι ἐκ τῆς φύσεώς της, ἀλλά ἐπειδή ἔτσι θέλησε ὁ Θεός, δέν ἔχει τέλος, εἶναι ἀθάνατη. Εἶναι, δηλαδή, ἡ ψυχή κτιστή κατά τήν φύση, ἀλλάἀθάνατη κατά χάριν.
.                      Ἡ ψυχή εἶναι ἐθελότρεπτη, αὐτεξούσια, ἔχει, δηλαδή, ἐλεύθερηβούληση, ἐλεύθερη προαίρεση καί ἐλεύθερη ἐπιλογή. Τό αὐτεξούσιο εἶναι ἡδυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νά ἐξουσιάζει τόν ἑαυτό του, νά ἐπιλέγει ἐλεύθερα καί ἀβίαστα τόν τρόπο τῆς ζωῆς του καί τῆς δραστηριότητάς του. Τόσο πολύ, μάλιστα, σέβεται ὁ Θεός τήν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, πού, ὅπωςμᾶς ἀναφέρει τό πατερικό λόγιο, «ὁ ἄνευ σοῦ πλάσας σε (Θεός) οὐ δύναται ἄνευ σοῦ σῶσαί σε»· δηλαδή ὁ Θεός, πού χωρίς τήν δική σου συμμετοχή σέ ἔπλασε, δέν μπορεῖ, χωρίς τήν δική σου συμμετοχή, νά σέ σώσει. Τὸ αὐτεξούσιο εἶναι πραγματικά μοναδική καί μεγαλειώδης δωρεά τοῦ Θεοῦπρός τόν ἄνθρωπο, ἀφοῦ τοῦ παρέχει τήν δυνατότητα καί τό δικαίωμαἀκόμη καί νά Τόν ἀρνεῖται. Γι’ αὐτό καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας  χαρακτηρίζουν τό αὐτεξούσιο καί ὡς ἰσόθεο, φυσικά κατά χάριν. «Ἰσόθεον γὰρ ἔστι τὸ αὐτεξούσιον» [10], μᾶς λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης.
.                      Ἡ ψυχή δημιουργεῖται ταυτόχρονα μέ τό ἀνθρώπινο σῶμα, οὔτε πρίν οὔτε μετά τήν δημιουργία τοῦ σώματος. Δημιουργεῖται, ὅπως μᾶς διδάσκουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, «ἐξ ἄκρας συλλήψεως» [11]· μέ τήν σύλληψη,δηλαδή, τοῦ ἀνθρωπίνου ἐμβρύου ἔχουμε ταυτόχρονα, θείᾳ βουλήσει, καί τήν δημιουργία τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία φανερώνεται καί ἐκφράζεται, καθώςἀναπτύσσεται τό ἔμβρυο καί ὁ ἄνθρωπος. Ἡ ψυχή εἶναι ἐξ ἀρχῆς ὁλοκληρωμένη, δέν μπορεῖ, ὅμως, νά ἐκδηλώσει τίς ἐνέργειές της ἐξ ἀρχῆς λόγῳ τοῦ μή ἀνεπτυγμένου ἀνθρωπίνου σώματος. Οἱ ἐνέργειές της, δηλαδή, ἐμφανίζονται σταδιακά μέ τήν πρόοδο τῆς σωματικῆς ἀναπτύξεως. Κατά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Σιναΐτη, τόν συγγραφέα τῆς Κλίμακος, «κατ’αὔξησιν γὰρ τὴν τοῦ σώματος καὶ αὕτη τὰς οἰκείας ἐνεργείας διαδείκνυσι» [12], ὅσο, δηλαδή, αὐξάνεται τὸ (ἀνθρώπινο) σῶμα, τόσο φανερώνει καὶ ἡ ψυχήτὶς ἐνέργειές της.
.                     Τό σῶμα σύμφωνα μέ τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία, δέν ἀποτελεῖ σέκαμμία περίπτωση τήν φυλακή τῆς ψυχῆς, ἀλλά κατά τόν Ἀπόστολο Παῦλο εἶναι ναός τοῦ ἐν ἡμῖν Ἁγίου Πνεύματος [13]. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός μᾶς λέγει ὅτι «ἡ ψυχή πάλι ἔχει συνδεθεῖ ὁλόκληρη μέ ὅλο τό σῶμα, καί ὄχι ἕνα μέρος της μ’ ἕνα μέρος του· δέν περιέχεται σ’ αὐτό ἀλλά τό περιέχει»[14]. Καί σύμφωνα μέ τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, ἡ ψυχή βρίσκεται σέ κάθε σημεῖο τοῦ σώματος· συνέχει τό ἀνθρώπινο σῶμα, το περιέχει, τό συγκροτεῖ, τό συγκρατεῖ καί τό ζωοποιεῖ [15]. Εἶναι, δηλαδή, καί μέσα σέ ὁλόκληρο τό σῶμα, ἀλλά ταυτόχρονα περιβάλλει ἐξωτερικά καί ὁλόκληρο τό σῶμα. Ἡ ψυχή εἶναι αὐτή πού μεταδίδει στά ὄργανα καί τίςαἰσθήσεις τοῦ σώματος δύναμη ζωῆς καί ἀντίληψη τῶν αἰσθητῶν πραγμάτων [16].
.                     Ὁ ἄνθρωπος, στήν ὁλότητά του, ἀποτελεῖται καί ἀπό ψυχή καί ἀπόσῶμα. Οὔτε ἡ ψυχή ἀπό μόνη της, οὔτε τό σῶμα ἀπό μόνο του συνιστοῦν τόν ὅλο ἄνθρωπο, ἀλλά τό συναμφότερο. Ψυχή καί σῶμα συνιστοῦν στον ἄνθρωπο μία ἀδιάρρηκτη ψυχοσωματική ἑνότητα. Ἡ διάρρηξη αὐτῆς τῆς ψυχοσωματικῆς ἑνότητας σηματοδοτεῖ τόν βιολογικό θάνατο τοῦ ἀνθρώπου.

.                     Μετά τόν φυσικό θάνατο τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ψυχή ἀναχωρώντας πρός τόνοὐρανό ἀναμένει καί ποθεῖ τήν ἐπανασύνδεσή της μέ τό σῶμα κατά την ἀνάσταση τῶν νεκρῶν στήν Δευτέρα Παρουσία, μέ τό δικό της σῶμα μέ το ὁποῖο ἔζησε στήν γῆ. Τό σῶμα, πού θά ἔχει πεθάνει, μέ ὁποιοδήποτε τρόπο καί σέ ὁποιονδήποτε τόπο, στήν γῆ, θά ἀναστηθεῖ, θά ἀναπλασθεῖ καί θά ἀνακαινιστεῖ κατά τήν μέλλουσα κρίση μέ τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ. «Αὐτός ὁ Κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καί ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ’ οὐρανοῦ, καί οἱ νεκροί ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον» [17].
.                     Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος θά κριθεῖ ὡς ψυχοσωματική ἑνότητα, ὡς ὅλοςἄνθρωπος καί πάλι, διότι αὐτό εἶναι τό δίκαιο, καθώς ὅ,τι ἔπραξε (καλό ἤ  κακό) ἡ ψυχή στήν ἐπίγεια ζωή της τό ἔπραξε μέ τό σῶμα της [18].
.                     Τό ἀνακαινισμένο σῶμα θά εἶναι πνευματικό καί ἄφθαρτο, ὄχι ὅμως καί ἄϋλο, ἀφού ἄϋλος εἶναι μόνο ὁ Θεός. Ὡς κτιστό, θά ἔχει κάποια ὑλικότητα. Θά ἔχει τίς ἴδιες διαστάσεις. Θά εἶναι διακριτό, θά ἔχει, δηλαδή, σχῆμα ἀναγνωρίσιμο (θά ἀναγνωρίζεται, δηλαδή, ποιός εἶναι ὁ καθένας). Ἡ ψυχή, πού δέν πεθαίνει ποτέ ὀντολογικά, γιατί εἶναι κατά χάριν ἀθάνατη, θάσυνδεθεῖ ξανά μέ τό δικό της ἀνακαινισμένο πλέον σῶμα καί θα  ἀνασυγκροτηθεῖ, ἔτσι, καί πάλι ὁ ὅλος ἄνθρωπος. Ὅπως σημειώνει ὁ θεῖος Χρυσόστομος, «τό σῶμα ἐκεῖνο θά εἶναι τό αὐτό καί οὐκ αὐτό. Δηλαδή, θά εἶναι αὐτό τοῦτο τό σῶμα, πού ὑπῆρξεν ἐπί τῆς γῆς, ἀλλά μέ ἰδιότητες διαφορετικές» [19].
.                     Τό ἀναστημένο καί ἀνακαινισμένο, λοιπόν, ἀνθρώπινο σῶμα θά εἶναι ἄφθαρτο καί πνευματικό καί ὄχι θνητό καί φθαρτό, ὅπως ἦταν στην βιολογική ζωή του. Ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος σημειώνει ὅτι οἱ νέεςἰδιότητες τοῦ ἀναστημένου μας σώματος θά εἶναι ἀθανασία, ἀφθαρσία καί ἀτρεψία. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν θὰ ἀρρωσταίνει, δὲν θὰ πονᾶ, δὲν θὰ γερνᾶ. Οὔτε θὰ ἔχουμε καὶ τὰ λεγόμενα «ἀδιάβλητα» πάθη, ὅπως ὅτι πεινᾶμε, διψᾶμε, κουραζόμαστε κ.λπ. [20].
.                     Στό ἑπόμενο θέμα μας θά δοῦμε τήν διαίρεση τῆς ψυχῆς, τά μέρη καί τίς δυνάμεις της καί ἰδιαίτερα τήν λογική καί τόν νοῦ, τόν ὁποῖο οἱ Πατέρες ἀποκαλοῦν τό «ἡγεμονικόν τῆς ψυχῆς» [21] καί μέ τόν ὁποῖο γνωρίζουμε τον Θεό.

——————————-

  1. Ἀρχιμ. Γεωργίου, Καθηγουμένου Ἱ. Μ. Ὁσ. Γρηγορίου, Ἡ θέωσις ὡς σκοπὸς τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου, Ἱ.Μ. Ὁσίου Γρηγορίου, Ἅγιον Ὄρος 2000, σελ. 14-15.
  2. Γέν. 1, 26-27.
  3. Γέν. 2, 7.
  4. Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ΕΠΕ 1, σελ. 210.
  5. Ὁμιλία, πού ἔγινε στούς φοιτητές τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, Holy Cross, τῆς Βοστώνης, Η.Π.Α., τό ἐαρινό ἑξάμηνο τοῦ 2005.
  6. Κολ. α´ 15.
  7. Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Λόγος Ψυχοφελής καί θαυμάσιος, Φιλοκαλία, ἔκδ. Ἱ.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Μπούρα, 2013, τόμ. Δ, σελ. 100.
  8. Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, ὅ.π.
  9. Ἁγ. Γρηγορίου Νύσσης, Περί ψυχῆς καί ἀναστάσεως ὁ λόγος, PG 46, 29B, ΕΠΕ 1, σ. 228.
  10.  Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης,  Εἰς τοὺς κοιμηθέντας, G.N.O. IX.1, σ. 54.1-10, ΕΠΕ 10, Πατερικές ἐκδ.«Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς», Θεσ/νίκη 1990, σελ. 182-183.
  1. Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις Ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, PG 94:1088
  2. Ἁγ. Ἰωάννου Σιναΐτου, Κλῖμαξ, σελ. 136, σημ. 2.
  3. Κορ. Α΄, 7,19 «Ἤ οὐκ οἴδατε ὅτι τό σῶμα ὑμῶν ναός τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπό Θεοῦ καί οὐκ ἐστέ ἑαυτῶν»;
  4. Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, «Ἡ δὲ ψυχὴ συνδέδεται τῷσώματι ὅλη ὅλῳ καὶ οὐ μέρος μέρει καὶ οὐ περιέχεται ὑπ᾿ αὐτοῦ, ἀλλὰ περιέχει αὐτό». ΕΠΕ 1, σ. 128.
  5. Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, ΕΠΕ 9, 562, PG151, 260Α.
  6. Ἁγ. Γρηγορίου Νύσσης, Λόγος περί ψυχῆς καί ἀναστάσεως, PG 46, 29B, ΕΠΕ 1, σ. 228.
  7. Α´ Θεσ. δ´, 16
  8. Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, ΕΠΕ 1, σ. 560
  9. Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Εἰς τήν Α΄Κορινθίους Ὁμιλία ΜΑ΄, PG 61, 357, 4- 6
  10. Ἅγιος Συμεὼν Ὁ Νέος Θεολόγος, ὁ βίος τοῦ Ἁγίου, ἀπὸ τὸν Νικήτα Στηθάτο, κριτικὴ ἔκδοση τοῦ Ἀρχιμ. Συμεὼν Κούτσα, Ἐκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ, σελ. 189-193.
  11.  Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ,Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, «Ἡγεμονικὸν μὲν γὰρ ψυχῆς τε καὶ σαρκὸς νοῦς». ΕΠΕ 1, σ. 308

 

ΠΗΓΗ: epomeni-tois-agiois-patrasi.blogspot.com

 

 

 

 

 

 

 

, , ,

Σχολιάστε

ΚΑΝΕΝΑ «ΕΑΝ» ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΜΠΟΔΙΣΕ (Ἀρχιμ. Δανιὴλ Ἀεράκης)

Κανένα «Ἐάν» δὲν τὸν ἐμπόδισε!

τοῦ Ἀρχιμ. Δανιὴλ Ἀεράκη           

            Ποιός ξεκόλλησε τὸν Ἄσωτο γυιὸ ἀπό τὴ φρίκη καὶ τὴ δυστυχία; Ἡ πίστις στὸν Πατέρα. Ὑψώνονταν ἀνυπέρβλητα ἐμπόδια μπροστά του, ὡς πανύψηλα βουνά. Ψηλότερα τοῦ τὰ ἔκαναν οἱ πειρασμοί. Ἀνυπέρβλητα ὁ Διάβολος.

  • Καὶ ἂν ἔχη πεθάνει ὁ πατέρας;

  • Εἶμαι τόσο μακρυά. Τὰ πόδια μου θ᾽ ἀντέξουν; Καὶ μὲ ποιὰ μοῦτρα θ᾽ ἀτενίσω τὸν πατέρα; Δὲν κάθομαι καλύτερα ἐδῶ, «κι ὅ,τι βρέξει, ἄς κατεβάσει»;

  • Κι ἂν βρῶ τὴν πόρτα κλειστή; Κι ἂν ἔχη γκρεμιστῆ τὸ σπίτι;

  • Κι ἂν ὁ πατέρας δὲν μὲ θέλη; Καὶ δικαιολογημένα, ἀφοῦ τὸν ρεζίλεψα!

  • Νὰ ζητήσω συγγνώμη γιὰ ὅσα ἔκανα. Κι ἂν ἀντιμετωπίσω αὐστηρό το βλέμμα του, σὰν νὰ μοῦ λέη: «Φύγε, ἀλήτη! Φύγε! Δὲν θέλω νὰ σὲ ξέρω. Ἔχεις καὶ τὴ θρασύτητα νά ᾽ρχεσαι στὸ σπίτι, πού τὄφτυσες, πού τὸ πρόδωσες…». Ἂν μοῦ μιλήση ἔτσι;

            Ὅλα αὐτὰ τὰ «ἐὰν» σὰν νὰ τὸν καταπλακώνουν καὶ δὲν τὸν ἀφήνουν νὰ σηκωθῆ, νὰ βρῆ τὸ κουράγιο καὶ τὴ δύναμι τῆς ἐπιστροφῆς. Τελικὰ δὲν νικήθηκε ἀπό τούς ἀπαισιόδοξους λογισμούς. Τὸ θῦμα τῆς ἀπάτης πίστεψε στὸ θαῦμα τῆς ἀγάπης. Πίστεψε στὸν Πατέρα.

  • Ὄχι! Δὲν θά ᾽χη πεθάνει ὁ πατέρας. Ὁ Πατέρας ζῆ. Ζῆ καὶ περιμένει ἐμένα. Τὸ ξέρω. Ἐκεῖνο τὸ τελευταῖο του ἀγαπητικό βλέμμα σὰν νὰ μοῦ ᾽λεγε: «Θὰ σὲ περιμένω, παιδί μου!».

  • Ὄχι! Τὸ σπίτι τοῦ πατέρα δὲν γκρεμίζεται. «Πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν» (Ματθ. ιϛ´ 18). Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ καταφύγιο τῆς ἀγάπης, ἡ ὑποδοχὴ τῶν ἁμαρτωλῶν, πού μετανοοῦν.

  • Ὄχι! Δὲν θὰ μὲ διώξη ὁ πατέρας. Εἶμαι σίγουρος, ὅτι μὲ θέλει. Δὲν θὰ ξεχάσω τὴν τελευταία μας συνάντησι. Σάν νὰ μοὔλεγε: «Φεύγεις! Λὲς πώς δὲν μὲ θέλεις. Ἐγὠ ὅμως, παιδί μου, σὲ θέλω…». Ὁ Θεὸς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, καὶ τοὺς ξεστρατεμένους, τοὺς θέλει. «Θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» (Α´ Τιμ. Β´ 4).

  • Ὄχι! Δὲν θὰ βρῶ τὴν πόρτα κλειστή. Δὲν κλείνει ἡ πόρτα τῆς ἀγάπης!

            Δύο κλειδιὰ δὲν χάνονται σὲ τούτη τὴ ζωή. Τὸ ἕνα εἶναι τὸ κλειδὶ τῆς ἀγάπης, ποὺ τό ᾽χει ὁ Θεὸς ἀπό μέσα. Τὸ ἄλλο εἶναι τὸ κλειδὶ τῆς μετανοίας, ποὺ τὸ χειρίζεται ὁ ἄνθρωπος ἀπ᾽ ἔξω.
Ὅταν συναντᾶται ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ μετάνοια τοῦ ἀνθρώπου, αὐτόματα λειτουργεῖ ὁ συναγερμὸς τοῦ οὐρανοῦ. «Χαρὰ γίνεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ Θεοῦ ἐπὶ ἑνί ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι» (Λουκ. Ιε´ 10).

  • Ὁ ἄσωτος κλαίει. Ὁ Οὐρανὸς γελάει.

,

Σχολιάστε

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ: Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΟΥ 1821 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μάρκος Μπότσαρης: Ὁ Λεωνίδας τοῦ 1821

τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                    Ὁ Σουλιώτης Μάρκος Μπότσαρης (1790-1823) εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ ἀγαπητοὺςἀγωνιστὲς τῆς Ἐθνεγερσίας, στὴν Ἑλλάδα καὶ σὲ ὅλη τὴν Εὐρώπη. Θυσιάστηκε στὰ 33 του χρόνια στὴ μάχη τοῦ Κεφαλόβρυσου Καρπενησίου. Ἦταν 9 πρὸς 10 Αὐγούστου 1823. Στὶς 19 τοῦ ἰδίου μηνὸς ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνηση τῆς Ἑλλάδος ἐξέδωσε Θέσπισμα. Μεταξὺ ἄλλων αὐτὸ γράφει:
.                    «Μακαρία σκιὰ τοῦ ἀθανάτου Μάρκου Βότσαρη! …Ἀγαπητοὶ Ἕλληνες! Ἰδοὺ νέος Λεωνίδας στολίζει τὴν ἱστορίαν σας. Ὁ πρῶτος μὲ 300 συντρόφους ἠψήφησε τὸ σύμπαν, καί, ἀποφασίσας ν’ ἀποθάνη ὑπακούων εἰς τοὺς νόμους τῆς Σπάρτης ἐπέπεσε τὴν νύκτα κατὰ μυριάδων ἐχθρῶν. Ὁ νεώτερός μας, ἐκ συμφώνου μετὰ τοῦ στρατηγοῦ Καραϊσκάκη καὶ ὀκτακοσίων ἀνδρείων στρατιωτῶν, τὴν φιλοπατρίαν ἔχοντες νόμον καὶ ἀποφασισμένοι νὰ νικήσωσιν, ἐφώρμησαν ξιφήρεις κ’ ἐνίκησαν 10 χιλ. ἀνδρῶν… Εἰς τὴν ἔνδοξον μάχην ἀπέθανεν ὁ ἀθάνατος Στρατηγὸς Βότσαρης καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὰς αἰωνίους μονάς… Ἀγαπητοὶ Ἕλληνες! Ἰδέτε πῶς ὁ Θεὸς μᾶς βοηθεῖ κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς Χριστιανοσύνης! Πῶς μία δρὰξ πατριωτῶν κατέστρεψε  τὸν ἀπειράριθμον στρατόν, πῶς ὁ Σταυρὸς καὶ ἡ φιλοπατρία θριαμβεύουν… Μιμηθῆτε τὸν Βότσαρην καὶ τοὺς συντρόφους του! Ἂς πολεμήσωμεν, καὶ βεβαίως θὰ ἐπιστρέψωμεν νικηταί». Ὑπογραφή: Πέτρος Μαυρομιχάλης, Πρόεδρος. Τὸ Θέσπισμα ἐξεδόθη στὴ Σαλαμίνα. (Βλ.σχ. Θωμᾶ Γόρδωνος «Ἱστορία τῆς ἙλληνικῆςἘπαναστάσεως», μετάφραση Ἀλεξ. Παπαδιαμάντη, ΜΙΕΤ, Ἀθήνα, 2017, Τόμος Β΄, σελ. 307-308)
.                    Ὁ Μάρκος Μπότσαρης ἦταν γόνος τῆς πολυμελοῦς Σουλιώτικης οἰκογένειας τῶν Μποτσαραίων. Πέμπτος γιὸς τοῦ Κίτσου Μπότσαρη, ἐπιφανοῦς μορφῆς τῆς Ἠπείρου, ἀπὸ νεαρὸς πολέμησε τοὺς Τούρκους. Τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1820 ἐπικεφαλῆς 300 ἀνδρῶν, ἐπιτέθηκε ἐναντίον  Τούρκων καὶ Τουρκαλβανῶν στὰ βουνὰ τῆς Ἠπείρου. Τὸν Μάρτιο τοῦ 1821 ἐνημερώθηκε γιὰ τὴνἘπανάσταση καὶ ἀρχίζει πλέον συστηματικὰ νὰ πολεμᾶ τοὺς Τούρκους καὶ νὰ ἐπιτυγχάνει νίκες: Βογόρτσα, Δερβίζιανα, Λέλοβα, Κοσμηρά, Ραψίνα, Κομπότι, Βαριάδες. Σημαία του ἦταν ὁ Ἅγιος Γεώργιος καὶ γύρω ἀπὸ τὴν εἰκόνα του ἦσαν γραμμένα: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – ΠΑΤΡΙΣ – ΘΡΗΣΚΕΙΑ.
.                    Κατὰ τὴν πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου, τὸ 1822, μὲ τὸ στρατηγικὸ σχέδιό του ὁΜπότσαρης, παραπλάνησε τοὺς Τούρκους καὶ αὐτοὶ καθυστέρησαν τὴν ἐπίθεσή τους.  Ἀποτέλεσμα στὸ μεταξὺ νὰ ἐνισχυθεῖ σημαντικὰ ἡ ἄμυνα τῆς Ἱερᾶς Πόλεως καὶ ἔτσι ἡ ἐπίθεση νὰἀντιμετωπιστεῖ μὲ ἐπιτυχία. (Βλ. σχ. Νίκ. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τυπογρ. Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, Τόμος Α΄, Ἀθήνησιν, 1851, σελ. 454-455 καὶ 482-486).
.                    Τὴν παραμονὴ τῆς μάχης στὸ Καρπενήσι ὁ Μπότσαρης ἀπέστειλε ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι γράμμα στὸν Λόρδο Βύρωνα, ποὺ τότε βρισκόταν στὴν Κεφαλονιά. Ἀπάντησε στὴν  ἐπιστολή, ποὺ τοῦ εἶχε στείλει ὁ ἄγγλος ποιητὴς κατόπιν συστάσεως τοῦ Μητροπολίτη Οὐγγροβλαχίας Ἰγνατίου.Ὁ Μπότσαρης, ἀφοῦ ἐξέφρασε στὸν Μπάιρον τὴ χαρά του γιὰ τὴν ἐπιστολή του, τὸν ἐνημέρωσε ὅτι τὴ νύχτα θὰ ἐπιχειρήσει ἐπίθεση ἐναντίον ἐχθρικοῦ σώματος ἕξι ἕως ἑπτὰ χιλιάδων ἀνδρῶν καὶὅτι μεθαύριο θὰ κινοῦσε γιὰ τὸ Μεσολόγγι νὰ τὸν ὑποδεχθεῖ ἐκεῖ… Δὲν πῆγε ζωντανὸς καὶ ὁΜπάϊρον, μόλις ἔφτασε στὸ Μεσολόγγι, ἐπισκέφθηκε τὸν τάφο του καὶ ἔκλαψε ἐκεῖ τὸν ἥρωα. (Παν. Κανελλόπουλου «Ἱστορία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πνεύματος», Μέρος 4ο, τεῦχος β΄, Ἀθῆναι, 1974, σελ. 1293).
.                    Ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Διονύσιος Σολωμὸς γράφει ἕνα «Σημείωμα τοῦ Ποιητοῦ» γιὰτὸν Μάρκο Μπότσαρη. Σὲ αὐτὸ περιγράφει τὴ μάχη, ὅπως τὴν πληροφορήθηκε. Πρῶτα σημειώνει πὼς ὁ Μάρκος «γκισμένος (θιγμένος) ὅτι ἡ διοίκησις διὰ νὰ τὸν καταφρονήση ὠνόμασεν ἕως 20 στρατηγοὺς εἰς τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα εἰς καιρὸν ὁπού ἦταν αὐτὸς μοναχός, εἰς τὴν παραμονὴν τῆς μάχης, ὅπου ἦταν συμμαζωμένοι καὶ οἱ ἄλλοι, ἔβγαλε τὸ δίπλωμά του καὶ τὸ ἔσχισε, λέγοντας ὅτι ὁ Σκόντρα πασσᾶς δίνει διπλώματα καὶ ὅποιος εἶναι καλὸς αὔριον τὸ παίρνει ἀπὸ τὸν ἴδιον» (Σολωμοῦ «Ἅπαντα», Ἐκδόσεις Γρηγόρη, Ἀθῆναι, 1969, σελ. 114).
.                     Ὁ Σολωμὸς γράφει ἐπίσης:
«Εἰς τὲς ὀχτώ τοῦ Αὐγούστου ἔκαμαν συμβούλιον κι ἀποφάσισαν νύχτα νὰ πέσουν ξάφνου εἰς τὸστρατόπεδον  τοῦ ἐχθροῦ. Ἐδιωρίσθηκαν καὶ τὰ πόστα τοῦ καθενός. Ὁ Μάρκος μὲ τὸ σῶμα του νὰσταθῆ εἰς τὸ κέντρον, οἱ Σοβολεκιῶτες καὶ Ἀγραφιῶτες ἔχοντας ἀρχηγὸν τὸν Φῶτον Μπιθέφικον Σουλιώτην νὰ σχηματίσουν τὴν μία πτέρυγα, ὁ στρατηγὸς Γιωργάκης Κίτσος, οἱ δύο στρατηγοὶΤζαβέλλα, ὁ χιλίαρχος Γιάννης Τζαούσης καὶ ὁ στρατηγὸς Γιολτάσης νὰ σχηματίσουν τὴν ἄλλην πτέρυγα καὶ εἰς τὲς 5 ὧρες τῆς νυχτὸς νὰ πέσουν ὅλοι ἐπάνω εἰς τὸν ἐχθρόν. Ἐδιώρισαν καὶμυστικὸν λόγον «Στορνάρι».
.                    Ἐπρόσμενεν ὁ Μάρκος εἰς τὲς 5 ὧρες καὶ τέταρτον καὶ κανένας δὲν ἐκινήθηκεν.Ἔτρεξε τότε ὁ Μπότσαρης μὲ τὸ σῶμα του, ὡς 350. Ηὖρε τοὺς ἐχθροὺς εἰς τὸν ὕπνον. Μοναχός του τόσους πολλοὺς ἔσφαξεν ὁπού ἐπρίσθηκε τὸ χέρι του καὶ ἐστόμωσε καὶ τὸ σπαθί του. Ὁπόλεμος ἐβάσταξε πέντε ὧρες (ἄλλοι λέγουν 3). Ἔβγαλαν τοὺς ἐχθροὺς ἀπὸ ὅλα τὰ ταμπούρια, μονάχα ἕνα βαστοῦσε … Ἀντικρὺ εἰς αὐτὸ ἐπῆγεν ὁ ἴδιος ὁ Μάρκος καὶ ἐπολεμοῦσε. Δύο τρεῖςἐσκοτώθηκαν εἰς τὸ πλάγι του, ἐπληγώθη καὶ αὐτὸς εἰς τὴν μέσην ἐλαφρὰ καὶ διὰ νὰ μὴ προξενήση δειλίαν εἰς τοὺς συντρόφους του ἐπολεμοῦσε καὶ πληγωμένος ὄντας. Οἱ ἄλλοι δὲν ἀκολούθησαν κατὰ τὸ σχέδιόν τους, μοναχοὶ οἱ Τζαβελλάδες μὲ τὸ μικρὸν σῶμα τους ἔτρεξαν καὶ ὁ Γιάννης Τζαούσης.
.                    Ἀπὸ τὸ ταμπούρι ὁπού βαστοῦσεν ἀκόμη μία μπάλα τουφεκιοῦ ἐκτύπησε τὸν στρατηγὸν εἰς τὸ μέτωπον, καὶ ἔπεσεν εἰς τὸν τόπον… Ἐσκοτώθηκαν ἕως 800 Τοῦρκοι… Δεκατρεῖς ἐσκοτώθηκαν ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ Μάρκου καὶ πληγωμένοι 27…Τὸ σῶμα τοῦ Μάρκου ἐφέρθηκεν εἰς τὸ Μισολόγγι ὅλον καταματωμένον…Τὸ λείψανόν του ἐνεταφιάστηκεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Παναγίας…». (Αὐτ. σελ. 112-113).
.                    Πηγαίνοντας στὴ μάχη ὁ Μπότσαρης πέρασε ἀπὸ τὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας τῆς Προυσιώτισσας. Μπῆκε στὸ Καθολικό τῆς Μονῆς, προσκύνησε τὴν θαυματουργὴ εἰκόνα καὶβγαίνοντας τράβηξε τὸ πουγγί του καὶ τὸ ἔδωσε σὲ ἕναν καλόγερο ποὺ ἦταν ἐκεῖ: «Πάρ᾽το», τοῦεἶπε, «νὰ τὰ μοιράσεις γιὰ τὴν ψυχὴ τοῦ Μάρκου Μπότσαρη». Ὁ καλόγερος, ποὺ δὲν εἶχε δεῖ ποτὲ τὸν Μπότσαρη, τὸν ρώτησε παραξενεμένος: «Τί; Πέθανε ὁ Μάρκος;» καὶ ὁ Μπότσαρης τοῦἀπάντησε: «Ὄχι, ἀλλὰ πηγαίνει γιὰ νὰ πεθάνει». (Ἀπὸ τὸ φυλλάδιο τῆς Ι.Α. Ἀθηνῶν «Μορφὲς καὶΓεγονότα τοῦ ΄21», Κείμενο Σοφοκλῆ Γ. Δημητρακόπουλου, Ἔνθετο στὸ περιοδικὸ «Τόλμη», Μάρτιος 2006, σελ. 9).
.                    Ὁ Μπότσαρης ἐνέπνευσε λογοτέχνες, ὅπως τοὺς Σολωμό, Παλαμά, Βαλαωρίτη,  Ι. Ζαμπέλιο, Α. Σοῦτσο, Ὀλιβιέ, Χάλικ, καλλιτέχνες ὅπως τοὺς ζωγράφους Ντελακρουά, Μασίλι, Ἰατρίδη, Θεόφιλο καὶ τὸν Ζακύνθιο μουσουργὸ Παῦλο Καρέρ, ποὺ συνέθεσε τὴν ἐξαιρετικὴ ὄπερά του «Μάρκος Μπότσαρης». Τὸν Μπότσαρη ἀπαθανάτισε καὶ ἡ δημοτικὴ μούσα, ποὺ ἐκφράζει τὸπένθος τῶν Ἑλλήνων γιὰ τὸν θάνατό του: «Τ΄᾽ εἶναι τοῦτα τὰ κλάματα κι αὐτὰ τὰ μοιρολόγια; Κύριέ μου τί νὰ γίνηκε στὸ δόλιο Μισολόγγι; Τοῦτα τὰ κλάματα ρωτᾶς, κι αὐτὰ τὰ μοιρολόγια; Γι’ αὐτὸν τὸν Μάρκο γένονται τὸν ἐλευθερωτή μας. Ὅσοι Ρωμαῖοι κι ἂν τό μαθαν, κι ὅσοι ἀφουγκρασθῆκαν ὅλοι στὰ μαῦρα ἐμπήκανε, τὰ μελανὰ ἐφορέσαν…».-

, , ,

Σχολιάστε

H ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ (Κων. Οἰκονόμου)

ποκρισία
[Ὅταν τὸ “φαίνεσθαι” γίνεται σημαντικότερο τοῦ “εἶναι”]

τοῦ Κων/νου Οἰκονόμου
 δασκάλου -συγγραφέα

Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ φαρισαίου σήμερα καὶ μὲ τὸ ἀντίστοιχο Εὐαγγέλιο εἰσερχόμαστε στὴν κατανυκτικὴ περίοδο τοῦΤριωδίου. Μία ἀπὸ τὶς δύο φιγοῦρες τῆς σημερινῆς Παραβολῆς τοῦ Κυρίου εἶναι ὁ Φαρισαῖος. Μὲ τὴν πάροδο τῶν χρόνων τὸ ὄνομα φαρισαῖος κατέστη συνώνυμο τῆς λέξης ΥΠΟΚΡΙΤΗΣ. Ἂς δοῦμε λίγο τὸ θέμα ὑποκρισία, ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ ἀνθρώπινα πάθη.

ΟΡΙΣΜΟΣ: Ὑποκρισία εἶναι ἡ ἐπιτηδευμένη ἀπόκρυψη αἰσθημάτων καὶ σκέψεων. Οἱ ὄροι, ὑποκριτὴς καὶ ὑπόκριση, προερχόμενοι ἀπὸ τὸἀρχαῖο ἑλληνικὸ θέατρο, δηλώνουν τὸν ἠθοποιὸ καὶ τὴν ἐπὶ σκηνῆς τέχνη του, ἀντίστοιχα. Ὅταν χρησιμοποιῶ ἠθοποιϊα στὶς σχέσεις μου μὲ συνανθρώπους, εἶμαι ὑποκριτής. Ἡ ὑποκρισία, εἶναι τὸ ἀντίθετο τῆς γνησιότητας καὶ τῆς εἰλικρίνειας. Ἕνας ἄνθρωπος πέφτει στὴν ὑποκρισία προσπαθώντας νὰ διατηρήσει καλὴ ἐξωτερικὴ εἰκόνα, χωρὶς νὰ φροντίζει ὥστε καὶ ἐσωτερικὰ νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ καλὸς ἄνθρωπος ποὺ θέλει νὰ δείχνει.

Η ΚΑΤΑ ΚΟΣΜΟΝ ΣΟΦΙΑ: Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες οὐδέποτε ἐκτιμοῦσαν τὴν ὑποκρισία. Ὁ σοφιστὴς Γοργίας ἔλεγε: “Ὁ ἄνθρωπος ὀφείλει ὄχι νὰ φαίνεται καλός, ἀλλὰ νὰ εἶναι πράγματι.”, ἐνῶ ὁ Δημόκριτος τόνιζε: “Πολλοὶ δρῶντες τὰ αἴσχιστα λόγους ἀρίστους ἀσκέουσιν (λένε)”. Ο φιλόσοφος Λὰ Μπριγιὲρ ἔλεγε πὼς δὲν μποροῦμε νὰ καταλάβουμε τοὺς ἀνθρώπους. Κι αὐτὸ γιατί “τὶς ἀρετὲς συνήθως σκεπάζει τὸ πέπλο τῆς σεμνότητας, ἐνῶ τὰ ἐλαττώματα φορᾶνε τὴ μάσκα τῆς ὑποκρισίας”. Ὁ Λούθηρος ἔγραψε εὔστοχα: “Ἡ ὑποκρισία εἶναι ὁ σεβασμός, ποὺ προσφέρει ἡ κακία στὴν ἀρετή.” Χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῶν ὑποκριτῶν εἶναι ἡ ἐπίδειξη. Ὅ,τι κάνουν γίνεται πρὸς τὸ “θεαθῆναι”, γι’ αὐτὸ καὶ κάθε ἐπίδειξη στὸν κοινωνικὸ βίο πηγάζει ἀπὸ τὴν ὑποκρισία. Εἶδος ὑποκρισίας εἶναι καὶ ἡψευτοειλικρίνεια ποὺ περιγράφει ὁ Οὐγκώ: “Ὁμολογοῦμε τὰ μικρά μας ἐλαττώματα, μόνο γιὰ νὰ πείσουμε ὅτι δὲν … ἔχουμε μεγάλα!”. ὉὌργουελ στηλιτεύοντας τὸν “ἀνθρωπισμὸ” ἔλεγε: “Ἕνας ἀνθρωπιστὴς εἶναι πάντα ἕνας ὑποκριτής”. Συχνὰ παρατηροῦμε πὼς ὁἀνθρώπινος χαρακτήρα, ποὺ ἡ κοινωνία ὀνομάζει εὐχάριστο, συνίσταται ἀπὸ εὐγένεια καὶ ὑποκρισία. Ὁ λαὸς συνηθίζει νὰ λέει: “Δάσκαλε ποὺ δίδασκες καὶ νόμο δὲν ἐκράτεις.” καί: “Στὴ γειτονιὰ τριαντάφυλλο καὶ μὲς στὸ σπίτι ἀγκάθι”, ὑπονοώντας τὸν ὑποκριτὴτῆς “διπλανῆς”, ἂν ὄχι τῆς δικῆς μας, πόρτας. Ἡ φύση μᾶς παραδειγματίζει μὲ τὴν παντελῆ ἀπουσία ὑποκρισίας. Ἐνῶ τὰ ζῶα, ἀγνοώντας τὴν ὑποκρισία, ἔχουν ἕνα ἀναγκαῖο, ἐξωτερικὸ καμουφλάζ, οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἕνα ἐπικίνδυνο ἐσωτερικὸ καμουφλὰζ ποὺ λέγεται ὑποκρισία.

ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ: Θεραπεία τῆς ὑποκρισίας, γιὰ τοὺς ψυχολόγους, δὲν εἶναι τὸ νὰ “ἀφεθοῦμε” στὶς παρορμήσεις, ὅσο τὸ νὰ ἐσωτερικεύσουμε τὴν προσπάθεια καλλιέργειάς μας, φροντίζοντας ὥστε ἡ καλοσύνη, ἡ εὐγένεια, νὰ γίνουν καταστάσεις τοῦ ψυχικοῦ κόσμου, ὄχι προσωπεῖα ἐντυπωσιασμοῦ. Γιὰ νὰ κατορθωθεῖ αὐτό, πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦμε ὅτι ἡ ἀξία μας κρίνεται μόνο ἀπὸτὴν μαρτυρία τῆς συνείδησής μας. Πρέπει νὰ στοχεύουμε στὴν ἐσωτερικὴ καλλιέργεια, χωρὶς νὰ σκοτώνουμε τὸν πολύτιμο χρόνο μας στὸ φτιασίδωμα ἀνώφελων “προσωπίδων συμπεριφορᾶς”. Βεβαίως, συχνὰ χρειάζεται νὰ κάνουμε κάποια τυπικὰ ἐξωτερικὰ πράγματα, ὅπως νὰ καλημερίσουμε ἢ νὰ καλέσουμε κάποιον στὸ σπίτι μας, χωρὶς κατὰ βάθος νὰ τὸ ἐπιθυμοῦμε τὴν ὥρα ποὺ τὸ κάνουμε. Αὐτά, κατὰ τοὺς κοινωνιολόγους-ψυχολόγους, δὲ συνιστοῦν ὑποκρισία, ἂν στόχος μας εἶναι νὰ ξυπνήσουμε ἔτσι τὴν ἐσωτερική μας διάθεση. Ἂν καταφέρουμε πράγματι νὰ εἴμαστε καλοί, εὐγενεῖς καὶ διαπνεόμενοι ἀπὸ ἀγάπη, αὐτὸ θὰ γίνει φανερὸ καὶ στοὺς ἄλλους. Ἡἐσωτερική μας ἀκτινοβολία θὰ φωτίζει τὸ πρόσωπό μας καὶ τὰ πρόσωπα τῶν ἄλλων.

Η ΑΝΩΘΕΝ ΣΟΦΙΑ: Ὁ Κύριος συχνὰ χαρακτήριζε τοὺς Φαρισαίους ὑποκριτὲς χρησιμοποιώντας τους στὸ κήρυγμά του ὡς πρὸς ἀποφυγὴ παράδειγμα. Ο Ἰησοῦς, ἐνῶ ὁμιλοῦσε μὲ τρόπο ἤρεμο καὶ ἐπιεικῆ, ἀκόμη καὶ γιὰ τοὺς ἁμαρτωλούς, μιλάει καυστικὰ καὶἀνελέητα, ὅταν συναντάει τὴν ὑποκρισία τῶν θρησκευτικῶν ἡγετῶν τῆς ἐποχῆς του. Σ’ αὐτοὺς ἀπευθύνει τὰ οὐαί, μὲ τὰ ὁποῖα ξεγυμνώνει τὴν ὑποκριτικὴ συμπεριφορά τους: “οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. (…) πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσι πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις, (…) Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι κατεσθίετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρᾷπροσευχόμενοι· διὰ τοῦτο λήψεσθε περισσότερον κρίμα. Οὐαὶ ὑμῖν (…), ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν.” (Μτθ. κγ΄2-14). Ἡ φαρισαΪκὴ ὑποκρισία συνίστατο στὸ ὅτι παρέβλεπαν τὶς σπουδαιότερες διατάξεις τοῦ νόμου, ἐνῶ δὲν παρέλείπαν νὰ καταβάλουν στὸ Ναὸ τὸ ἕνα δέκατο, ὄχι μόνο ὅλων τῶν καρπῶν, ὅπως προβλέπει ὁ Νόμος, ἀλλὰ ἐπεξέτειναν αὐτὸ καὶ στὰ εὐτελέστερα προϊόντα (δυόσμος, ἄνηθο, κύμινο), πράγμα ποὺ δὲν κοστίζει. Ὁ Ἰησοῦς τοὺς κατηγορεῖ, γιατί δίνουν προτεραιότητα στὰ δευτερεύοντα,παραμελώντας τὰ «βαρύτερα τοῦ Νόμου», τὴν κρίση, τὸ ἔλεος, τὴν πίστη. Ὁ Ἰησοῦς δὲν παραθεωρεῖ τὶς νομικὲς διατάξεις, ἀλλὰ καταγγέλλει τὴν διαστρέβλωση, ὅπου τὰἀσήμαντα γίνονται πρωτεύοντα, ἐνῶ περιθωριοποιοῦνται βασικὲς διατάξεις τῆς ἀγάπης. Ἡ ἀντιστροφὴ αὐτὴ εἶναι ὑποκρισία, γιατί μὲτὴν εὔκολη τήρηση δευτερευουσῶν διατάξεων δημιουργεῖται εὐσεβιστικὸ προσωπεῖο σὲ δυσαρμονία μὲ τὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ἀνθρώπου. Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ «ὑποκριταί», ἔνας χαρακτηρισμὸς ἐπιτυχής, ποὺ συνδέθηκε στενὰ μὲ τὸν χαρακτηριζόμενο, ὥστε στὴ διάρκεια τῶν αἰώνων τὸ “ὑποκριτής” νὰ ἀποβεῖ συνώνυμο τοῦ «Φαρισαῖος».
Χαρακτηριστικότερο δεῖγμα τοῦ κηρύγματος τοῦ Κυρίου κατὰ τῆς ὑποκρισίας ἀποτελεῖ ἡ σημερινὴ παραβολὴ τοῦ Τελώνη καὶ τοῦΦαρισαίου. Ἡ σχετικὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ σηματοδοτεῖ τὴν ἔναρξη τῆς κατανυκτικότερης περιόδου μετανοίας, αὐτῆς τοῦ Τριωδίου. Ἡ θέσπιση τῆς ἀνάγνωσης αὐτῆς τῆς περικοπῆς μᾶς δείχνει ἀπὸ ποῦ μποροῦμε νὰ ξεκινήσουμε τὸν αὐτοέλεγχό μας. Κατά τὴν Κλίμακα τοῦ ὁσ. Ἰωάννου Σιναΐτου, ἡ ὑποκρισία: “μία κατάσταση ὅπου τὸ σῶμα, οἱ ἐξωτερικὲς δηλαδὴ ἐκδηλώσεις, βρίσκεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ψυχή” (24.20), καταλαμβάνει τὰ πάντα. Ἄλλα λέει κάποιος καὶ ἄλλα πραγματοποιεῖ, μὲ χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τοὺς πολιτικούς. Αὐτὸ ἐνοχλεῖ ἰδιαίτερα τοὺς νέους, ποὺ ἀναζητοῦν τὸ γνήσιο καὶ τὸ ἀληθινό. Ἀκόμη καὶ στὴν Ἐκκλησία, ὕφος καὶ ἦθος εἶναι κάποτε ἀπαράδεκτο σκανδαλίζοντας τοὺς πιστούς. Ἡ ἐπικέντρωση, ἀπὸ ἐκκλησιαστικοὺς ταγοὺς σὲ θέματα τυπολατρείας καὶ ὄχι οὐσίας, “ἐπιφάνειας καὶ ὄχι πνεύματος” (Μωυσῆς Ἁγιορ.), φανερώνει πνευματικὴ ἀσθένεια. Τὸ ὀρθόδοξο ἦθος βασίζεται σὲ ἄσκηση, ταπείνωση, ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία πρέπει νὰ φυλάττει ἀκέραια τὴν ὀρθὴ πίστη, ποὺ ὁδηγεῖ στὴ μετάνοια καὶ τὴν ἀγάπη. Ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο “θεραπεύεται” ἀπὸ ἐναρέτους μυσταγωγοὺς γιὰ τὴν ἐν Χριστῷ ζωή, ὄχι ἀπὸ ὑποκριτές δικαστές. Πολλοὶ σήμερα ὑποκρινόμαστε θεοσέβεια, ποὺ ὑποκρύπτει ἀπιστία καὶ ψεῦδος, γιατί «ἡ υποκρισία εἶναι μητέρα καὶ αἰτία τοῦ ψεύδους». (Ἰωάννης Σιναΐτης), ἀκόμη καὶ μίσος: “Ἡ ὑπόκρισις εἶναι καρπὸς τοῦ φθόνου.” (Μέγας Βασίλειος). Ἡ προαίρεση, ἄλλωστε, τοῦ ἀνθρώπου εἶναι αὐτὴ ποὺ ὁδηγεῖ στὸν Θεὸ ἢ στὸν δαίμονα. Ὁ Φαρισαῖος προσευχόμενος ἐπαίρεται. Ὁ Τελώνης στὸ ναὸ ταπεινώνεται εἰλικρινά. Ἡ φαρισαϊκὴ θρησκευτικότητα ἦταν σαφῶς ὑποκριτική. Διέβαλλαν τὸν Χριστό, γιατί τοὺς χάλαγε σχέδια καὶ προγράμματα. Ὁ Χριστὸς ἦλθε στὸν κόσμο πράος, φτωχός, ταπεινός, ἔξω ἀπὸ τὴν φαρισαϊκὴ “κάστα”, γι’ αὐτὸ οἱ Φαρισαῖοι τὸν μισοῦσαν. Ὁ Χριστὸς ἐνανθρώπησε, γιὰ νὰ διακονήσει πονεμένους, νὰ θεραπεύσει ἀσθενεῖς, νὰ ὁδηγήσει σὲ μετάνοια ἁμαρτωλούς, νὰ σώσει ὅλους ὅσους θέλουν. Ἡ Ἐκκλησία πρέπει νὰ εἶναι ὁ χῶρος τῆς θείας χάριτος, τῆς ἁγιότητος καὶ τῆς σωτηρίας. Ἀντίθετα, ἡ ὑποκρισία μολύνει κάθε καλὴ πράξη. Ἡ ὑποκρισία εὐχαριστεῖ τὴ φιλαυτία, τὴ φιλοδοξία καὶ τὴ φιλαρέσκεια .

ΕΠΙΜΥΘΙΟ: Ἀπὸ τὴ θεατρικὴ σκηνὴ στὴ σκηνὴ τῆς καθημερινότητας ἡ ὑποκρισία κυριαρχεῖ. Ἐπίζηλη θέση-ρόλο στὴν κοινωνία-θέατρο κατέχουν ἄνθρωποι ποὺ ξεγελοῦν τοὺς διπλανούς τους καὶ συχνὰ καὶ τὸν ἑαυτό τους. Ὁ ὑποκριτής, νομίζοντας ὅτι ἐξυπηρετεῖκαλύτερα τὶς κοινωνικές του σχέσεις, στὴν πραγματικότητα βρίσκεται ἀπομονωμένος ἐντὸς τειχῶν, ποὺ ὁ ἴδιος ἔκτισε. Ἡ ὀχύρωση στὰτείχη τῆς ὑποκρισίας-ἀτομισμοῦ, ἀποτελεῖ ἀντικοινωνικὴ-αὐτιστικὴ στάση. Εἶναι ἐπιτυχία δαιμονικῶν δυνάμεων ποὺ κρύβονται μέσα στὸν ἄνθρωπο. Ὅλα τοῦτα, ἐπειδὴ ὁ ἄνθρωπος δὲν ἀρέσκεται στὴν προσωπικότητά του καὶ προσπαθεῖ νὰ τῆς φορέσει “ψιμμίθια”, ἀνύπαρκτες ἀρετὲς καὶ φανταστικὲς ἱκανότητες. Δυνατότητα ἀνάπλασης τοῦ ἀνθρώπου προσφέρεται ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ κατακτιέται ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ἡ πτώση τῶν τειχῶν τῆς ὑποκρισίας, ποὺ ὁδηγεῖ στὴν προσέγγιση τῶν “εἰκόνων” τοῦ Θεοῦ μεταξύ τους, θὰ ἀποτελέσει νίκη τοῦ Χριστιανισμοῦ κατὰ τοῦ εἰδωλολατρικοῦ ἀνθρωποκεντρισμοῦ καὶ τοῦ ἀθέου οὑμανισμοῦ.

 

 

, , , ,

Σχολιάστε

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ

Θρησκευτικς νισότητες

Ἑλένη Παπαδοπούλου
Διδάκτωρ Διδακτικῆς Γλωσσῶν καὶ Πολιτισμῶν τοῦ Πανεπιστημίου Paris III – Sorbonne Nouvelle

ΠΗΓΗ: newsbreak.gr

Ἡ ἀνέγερση καὶ ἡ λειτουργία ἑνὸς ὀρθόδοξου ναοῦ ἀκολουθοῦν τοὺς κανόνες καὶ τὶς προδιαγραφὲς ποὺ ἔχει θέσει ἡἘκκλησία τῆς Ἑλλάδος.

.                     Δὲν ἔχουμε παρὰ νὰ κοιτάξουμε τοὺς ναοὺς στὶς ἐνορίες, γιὰ νὰ κατανοήσουμε πόσο αὐστηρὰ εἶναι τὰ κριτήρια καὶποιὲς εἶναι οἱ προδιαγραφὲς γιὰ τὴ δημιουργία μίας ὀρθόδοξης ἐκκλησίας. Οι πιστοὶ μποροῦν ἐπίσης νὰ μετατρέψουν ἰδιωτικοὺς χώρους σὲ ἱεροὺς ναούς, ἀποκλειστικὰ γιὰ τοὺς ἴδιους καὶ τὶς οἰκογένειές τους. Σὲ περίπτωση ὅμως ποὺἕνας ἰδιωτικὸς χῶρος ἀποδοθεῖ σὲ δημόσια λατρεία σὲ χριστιανούς, τότε ἠ Ἀστυνομία θα τὸν σφραγίσει καὶ ἡἘκκλησία ἔχει δικαίωμα νὰ τὸν ἀπαλλοτριώσει ὑπὲρ τῆς πλησιέστερης ἐνορίας. Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρχει Ἐκκλησία γιὰ τους χριστιανοὺς σὲ κάθε τετράγωνο, σὲ κάθε πολυκατοικία, σὲ κάθε γειτονιά.
.                     Οἱ ἐνορίες ἔχουν προνοήσει νὰ οἰκοδομήσουν μεγάλους ναοὺς σὲ κεντρικὲς πλατεῖες, οἱ ὁποῖοι εἶναι χῶροι συγκέντρωσης πιστῶν, τηρώντας τὴν εὐταξία καὶ τὴν εὐσέβεια πρὸς τὸ Θεῖο.
.                  Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησία, ἡ ὁποία γιὰ νὰ λειτουργήσει ὑπόκειται σὲ αὐστηροὺς χωροταξικοὺς περιορισμούς, τὰ τζαμιά, οἰ χῶροι λατρείας ἄλλων θρησκειῶν λειτουργοῦν κυριολεκτικῶς ὅπου νά ’ναι. Ὑπόγεια, ἰσόγεια, ἀποθῆκες, μαγαζιά, δώματα, διαμερίσματα μετατρέπονται σὲ χώρους μουσουλμανικῆς ἢ ἄλλης λατρείας, ἀναστατώνοντας τοὺς ἐνοίκους τῶν κτιρίων καὶ τοὺς κατοίκους τῆς γειτονιᾶς. Συμβάλλουν δὲ σημαντικὰ στὴν γκετοποίηση καὶ τὴν ὑποβάθμιση ὁλόκληρων συνοικιῶν. Οἱ χῶροι αὐτοὶ λαμβάνουν ἄδεια ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, τὸ ὁποῖο ζητᾶ μόνο τὶς χρήσεις γῆς καὶ ὄχι τὸν χαρακτηρισμὸ τοῦ χώρου στὸν κανονισμὸ τῆς πολυκατοικίας. Μὲ τὸν τρόπο αὐτόν, χῶροι ποὺ χαρακτηρίζονται ὡς καταστήματα, ἀποθῆκες, κατοικίες παίρνουν ἄδεια ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο ὡς τζαμιά.
.                     Καὶ ἐνῶ ὁ χριστιανὸς δὲν μπορεῖ νὰ κάνει τὸ σπίτι του ἐκκλησία, τὸ μαγαζί του, τὴν ἀποθήκη του, καὶ καλῶς βέβαια, γιὰ λόγους σεβασμοῦ καὶ εὐταξίας, ὁ μουσουλμάνος ἢ κάτι ἄλλες ἀφροαμερικανικὲς ἐκκλησίες ἔχουν τὴν ἄνεση νὰἱδρύουν χώρους λατρείας γιὰ τὴ θρησκεία τους ἀκόμη καὶ σὲ κάθε πολυκατοικία, κάθε ὄροφο, κάθε διαμέρισμα, ἂν τὸἐπιθυμήσουν. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχει ἕνας ποιμένας μὲ ἕνα ποίμνιο τῶν πέντε ἀτόμων, καὶ ἡ «ἐκκλησία» εἶναι ἕτοιμη νὰ λειτουργήσει.
.                     Πρὶν ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, γιὰ νὰ δοθεῖ ἄδεια, τὸ ποίμνιο ἔπρεπε νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ τουλάχιστον 50 οἰκογένειες, ὄχι ἁπλὰ ἄτομα, οἱ ὁποῖες δήλωναν διεύθυνση ποὺ ἐπικύρωνε τὸ ἀστυνομικὸ τμῆμα ὕστερα ἀπὸἐπαλήθευση. Πενήντα οἰκογένειες φτιάχνουν μία θρησκευτικὴ κοινότητα, πέντε ἄτομα φτιάχνουν μία παρέα. Δὲν μπορεῖ ἡ ἵδρυση τζαμιῶν καὶ λοιπῶν χώρων λατρείας νὰ γίνεται μὲ κανόνες ἵδρυσης καφενείου. Και δὲν μπορεῖ οἱγειτονιές μας νὰ μὴν ἔχουν σὲ κάθε τετράγωνο ἐκκλησία, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τζαμί, μὲ ὅ,τι αὐτὸ συνεπάγεται γιὰ τὴν πληθυσμιακή τους ἀλλοίωση καὶ τὴν γκετοποίησή τους.

 

 

Σχολιάστε

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΜΜΟΝΗ ΜΕ ΤΗΝ Θ. ΚΟΙΝΩΝΙΑ

.                 Διαβάζοντας τὸ κατωτέρω ἄρθρο τῆς «Ἐφημερίδας τῶν Συντακτῶν» γίνεται ἀντιληπτὸ ὅτι ὑπάρχουν ἐγκέφαλοι ποὺ δὲν ἀντιλαμβάνονται (ἢ κάνουν πὼς δὲν ἀντιλαμβάνονται ἐξυπηρετώντας μικροεργολαβίες).

Πρῶτον.
.                      Δέκα μῆνες τώρα ἡ Θ. Κοινωνία «μὲ τὸ ἴδιο κουταλάκι» συνεχίζεται καὶ, πῶς νὰ τὸ κάνουμε, ποὺ δὲν «τοὺς βγαίνει», ΔΕΝ ΚΟΛΛΑΕΙ. Ἂν κολλοῦσε, τότε θὰ ἔπρεπε, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν «ἐπιστημονικῶν ἰσχυρισμῶν» τοῦ ἄρθρου, νὰ ἔχουν κολλήσει ἀνεξαιρέτως ὅλοι οἱ ἱερεῖς κατ᾽ ἀρχὴν -οἱ ὁποῖοι καταπίνουν ὅλο τὸ περίσσευμα τῆς Θ. Κοινωνίας- καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅλοι οἱ χριστιανοί. Καὶ πρόκειται γιὰ πολλὰ ἑκατομμύρια χρήσεις τοῦ «ἴδιου κουταλιοῦ». Αὐτὸ σημαίνει ΕΠΙΣΤΗΜΗ: παρατήρηση-πείραμα καὶ ἀπόδειξη.
Πάει αὐτό.

Δεύτερον
.                    Ὁ ἐπίδοξος συντάκτης ἀναφέρεται -ψευδῶς καὶ παραπλανητικῶς- στὶς ἀπαγορεύσεις τῆς Πολιτείας. Ἀλλὰ ἡ Πολιτεία μέχρι στιγμῆς ΔΕΝ ἔχει ἀπαγορεύσει τὴν Θ. Κοινωνία (Πῶς θὰ μποροῦσε ἢ θὰ τολμοῦσε, ἄλλωστε). Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει ἀπαγορεύσει ὀρθῶς εἶναι ὁ συνωστισμὸς πολλῶν προσώπων. Ὅταν ὅμως τελειώνει ἡ Θ. Λειτουργία (ἄλλο Θ. Λειτουργία καὶ ἄλλο Θ. Κοινωνία ἢ μᾶλλον ἡ Θ. Λειτουργία καταλήγει στὴν Θ. Κοινωνία, ἀλλὰ τὸ σκόπιμο παιχνίδισμα μὲ τὶς λέξεις φανερώνει τὴν ἄγνοια καὶ τὴν ἰδιοτέλεια) σύμφωνα μὲ τὴν ἰσχύουσα Κ.Υ.Α ἐπιτρέπεται ἡ εἴσοδος καὶ παραμονὴ συγχρόνως περιορισμένου ἀριθμοῦ προσώπων μέσα στοὺς Ναούς.

.              Συνεπῶς μόνο παθολογικὴ ἐμμονὴ μπορεῖ νὰ ἀναζητηθεῖ ὡς κίνητρο σὲ τέτοιου εἴδους δημοσιεύματα.

– – – – – – – – – – – – – – – – –

19.02.2021, 11:06

Η Αγία Φιλοθέη γιατρεύει τον κορονοϊό;

Τελικά φαίνεται ότι ορισμένοι ιερωμένοι δεν…έχουν το Θεό τους! Μαθαίνουμε από…αυτόπτη μάρτυρα ότι στην Μητρόπολη της Αθήνας, με τις εκκλησίες – υποτίθεται – κλειστές, μετά τη λειτουργία για τη γιορτή της Αγίας Φιλοθέης, ο παπάς άνοιξε την πόρτα και μπήκαν πιστοί που ήταν συγκεντρωμένοι απ’ έξω. Τι ακολούθησε; Μα η «Θεία Κοινωνία» κανονικότατα με το ίδιο κουταλάκι για όλους!

Πέρα από την ανευθυνότητα ορισμένων ιερωμένων, οι οποίοι γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τις οδηγίες των επιστημόνων και τις απαγορεύσεις της Πολιτείας, ο Αρχιεπίσκοπος τι έχει να πει;

Η διασπορά κατά τον εορτασμό του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη δεν δίδαξε τίποτα;

 

Σχολιάστε

ΣΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΓΕΡΟΝΤΑ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ… (Δ. Νατσιός)

Στν μακαριστ Γέροντα Χρυσόστομο…

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.                  Ὄχι, δὲν εἶναι λάθος γραμμένη ἡ λέξη. «Μαναστήρια» ὀνόμαζε ὁ λαὸς τὶς ἱερὲς μονὲς τοῦΓένους. Στὸ βιβλίο τοῦ Χρήστου Χρηστοβασίλη (1862-1937), γιὰ τὸν ὁποῖο ὅπως προσφυῶς γράφτηκε, «ἴσως δὲν ἦταν λόγιος ἀλλὰ κλεφταρματολός», μὲ τίτλο «Ἡρωικὰ διηγήματα», διαβάζουμε γιὰ τὶς τελευταῖες ὀρμήνειες τοῦ βαριοπληγωμένου μετὰ ἀπὸ μάχη μὲ τοὺς Τούρκους Ἀητόγιαννου, τοῦ  τιμημένου καὶ ξακουσμένου ἀρχηγοῦ, «ποῦχε ἑξήντα χρόνια Κλέφτης καὶ δώδεκα πληγὲς στὸ κορμί του». Ξεψυχᾶ ὁ γερο-καπετάνιος, στὸ μοναστήρι τοῦ Ἅι-Λιά, ἀετοφωλιὰ τῆς Παναγίας στὴν Πίνδο.
.                  «Ἔχω κι ἄλλο ἕνα σας πῶ καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω. Νὰ βοηθᾶτε τὰ μαναστήρια ὅσο μπορεῖτε. Χωρὶς αὐτὰ τὰ μαναστήρια δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ζήσει ἡ Κλεφτουριὰ ποὺ λευτέρωσε τὴν Ἑλλάδα! Νὰ κόβετε ἀπὸ τὴν χαψιά σας καὶ νὰ δίνετε στὰ μαναστήρια. Δὲν ἔχω ἄλλο τίποτε νὰ σᾶς πῶ. Σχωρᾶτε με κι ὁ Θεὸς σχωρέσ’ σας». (σελ. 223).
.                  Γράφω τὸ παρὸν κείμενο μὲ πολλὴ συγκίνηση. Πρόσφατα ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ ἕνας ἀετὸς τῆς Ὀρθοδοξίας μας, ὁ ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὁσίου Νικοδήμου, πατὴρ Χρυσόστομος. Ὁ μακαριστὸς Γέροντας, εἶχε ἱδρύσει, ἦταν κτήτωρ, ὄχι μίας Ἱερᾶς Μονῆς. Ἀλλὰ ἵδρυσε καὶ ἔκτισε ἕνα «μαναστήρι». Τὸμαναστήρι τοῦ Ὁσίου Νικοδήμου, ποὺ στέκει μάνα καὶ ἐλπίδα καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ Κιλκίς, καὶ τῆς πατρίδος, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
.                  Μὲ περιέβαλε μὲ τὴν ἀγάπη του – κι ἂς μοῦ συγχωρεθεῖ τὸ πρῶτο πρόσωπο – μὲ τιμοῦσε μὲ τὴν φιλία του,  μὲ στήριζε, μὲ συμβούλευε. Ἀνέβαινα τὸ ὅρος Πάϊκο, στὸ μαναστήρι του, μὲ πολλὴ χαρά, γιατί ἤξερα ὅτι θὰ συναντήσω ἕναν πνευματικὸ πατέρα, ἕναν λεβεντάνθρωπο, ἕναν ἀρχοντικό, προσηνῆ, φιλότιμο, ἀκέραιο καὶ ἀσυμβίβαστο μὲ τὴν περιρρέουσα ἀσχήμια, ἡγούμενο. (Ἀρχοντιὰ καὶ φιλότιμο ποὺσυναντᾶς σ’ ὅλη τὴν ἐκλεκτὴ ἀδελφότητα τῆς μονῆς). «Δημήτριε, Δημήτριε, μᾶς ξέχασες…», καὶ τὸπρόσωπο ἔλαμπε ἀπὸ καλοσύνη καὶ χαρὰ τοῦ ἀειμνήστου Γέροντα. Ἔσκυβα τὸ κεφάλι μὲ σεβασμὸ καὶ τὸν ἄκουγα, τὰ λόγια του, χρυσὰ σταλάγματα σοφίας καὶ σύνεσης. Νουθεσίες πολυτίμητες, ἀπὸ ἕναν ἀληθινὸἀγωνιστὴ τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος. Πραγματικὸς πατριδοφύλακας ὁ Γέροντας, ἀντίκριζε μὲ πολὺ πόνο καὶ ὀδύνη τὴν κατρακύλα μας. Ἀγωνιζόταν ἀνύστακτα μὲ τὰ ὄπλα του. Συνέδρια καὶ ἡμερίδες. Ὁμιλίες ἐπιφανῶν Ἑλλήνων. Ἐκδόσεις βιβλίων καὶ περιοδικῶν. Κατασκηνώσεις ποὺ ἐπιτελεῖται ἀγωγὴ ἐθνικῆς παιδείας καὶ ὀρθόδοξης βιοτῆς. Ἔργο πνευματικό, λίγο τὸ φανερό. Ἀφθονοπαρόχως τὸ κρυφό, τεράστιο, καὶ στὰ ἑκατοντάδες πνευματικοπαίδια του καὶ σὲ πολλοὺς ποὺ προσέτρεχαν ἀπελπισμένοι, καὶ εὕρισκαν  στήριγμα καὶ παραμυθία, στὸ ἀκούραστο πετραχήλι του. Παροιμιώδης ἡ προσφορά του σὲ ἐμπερίστατουςἀνθρώπους, ἡ ἀρετὴ τῆς ἐλεημοσύνης, ποὺ στόλιζε τὸν σπουδαῖο Γέροντα. «Μάνα», τὸ μοναστήρι του γιὰ πολὺ κόσμο, «μάνα» πνευματική, ἀλλὰ καὶ ὑλική. Ὅλα γιὰ τὸν συνάνθρωπο, τὴν πατρίδα, θυσία γιὰ τὴν ἄμωμο Πίστη τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν. Κρυστάλλινη ἡ ἄποψή του γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τοὺς «κρυφοδαγκανιάρηδες» ποὺ τὴν ὑποβλέπουν. Ἕνας «κλεφταρματολὸς» τοῦ Γένους  ὁ μακαριστὸς Γέροντας μὲ ἦθος μακρυγιάννειο: «Ὅταν μοῦ πειράζουν τὴν Πατρίδα καὶ Θρησκεία μου, θὰ μιλήσω, θὰ΄νεργήσω κι ὅ,τι θέλουν ἂς μοῦ κάμουν».
.                  Μὲ τίμησε μὲ τὴν ἔκδοση ἑνὸς βιβλίου μου. Μὲ δική του παρότρυνση καὶ μὲ τὴν συνδρομὴ τῶν πατέρων τῆς μονῆς γιὰ τέσσερα χρόνια φιλοξενοῦνταν κείμενά μου στὸ περ. «ΑΦΥΠΝΙΣΗ», κείμενα ποὺἐκδόθηκαν σὲ βιβλίο μὲ τίτλο. «Τὰ ἄθεα γράμματα καὶ ἡ Παιδεία τοῦ Γένους». Δοξάζω τὸν Θεὸ ποὺ διαβάζω στὸν πρόλογο τὰ ἀρωματισμένα λόγια του. Ἀπὸ τὶς πιὸ ἀκριβεῖς, εὔστοχες καὶ σοφὲς «διαγνώσεις» γιὰ τὴν Παιδεία.
.                  «…Ἀνέκαθεν ἡ παιδεία μας εἶχε χαρακτήρα χριστοκεντρικό. Πρώτιστος στόχος της ἦταν ἡπνευματικὴ καλλιέργεια τοῦ νέου, ἀποσκοποῦσε δηλαδὴ νὰ ὁδηγήσει τὸν μαθητὴ στὴν ἀπαραίτητα αὐτογνωσία καὶ τελικὰ στὴν θεογνωσία, ποὺ εἶναι καὶ τὸ κὰτ΄ ἐξοχὴν ζητούμενο…
.                  Σήμερα ὅμως ἡ Παιδεία ἔχει ἀλλοτριωθεῖ σὲ βαθμὸ ἐπικίνδυνο. Δεχόμενη θανάσιμα χτυπήματα μὲ τὶς ἀλλεπάλληλες “ἀλλαγές” στὰ ἐκπαιδευτικὰ προγράμματά της ἔχει ὑποστεῖ μία ἀνυπολόγιστη καταστροφή, ἀφοῦ ξένα κέντρα ἐξουσίας καὶ λήψεως ἀποφάσεων καθορίζουν καὶ αὐτὸ τὸ περιεχόμενο τῶν σχολικῶν βιβλίων! Τὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά τοῦ ἔθνους μας, ἡ Γλῶσσα, ἡ Ἱστορία, ἡ ὀρθόδοξη Πίστη πλήττονται ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια συστηματικὰ καὶ συνειδητὰ ἀπὸ φανεροὺς καὶ κυρίως “ἀοράτους” ἐχθρούς…
.                  Καθημερινῶς μία τραγωδία, μὲ ἀνυπολόγιστες συνέπειες συντελεῖται στὰ σχολεῖα μας. Δυστυχῶς, ὅμως, φαίνεται ὅτι δὲν ἔχουμε συνειδητοποιήσει οὔτε καὶ ἀποτιμήσει ἀκόμη τὸ μέγεθος αὐτῆς τῆς συντελούμενης ἐθνικῆς καταστροφῆς.! Χρόνια τώρα ἄσπονδοι ἐχθροὶ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦἙλληνισμοῦ ἐπιχειροῦν συστηματικὰ νὰ γκρεμίσουν μέσα ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν νέων μας, καθετὶ ποὺ θυμίζει Χριστὸ καὶ Ἑλλάδα, νὰ ἀποσυνδέσουν τοὺς μαθητὲς ἀπὸ τὴν δισχιλιετῆ ὀρθόδοξη ἑλληνικὴ παράδοση τοῦ ἔθνους. Μὲ προμελετημένες κινήσεις καὶ καταχθόνια σχέδια, ποὺ ἔχουν ἐξυφάνει ἀπὸ καιρό, ἐργάζονται ἐπιμελῶς ἐπιζητώντας ἠθική, πνευματικὴ καὶ ἐθνικὴ ἐξόντωση τῶν ἑλληνοπαίδων. Καί, ἐν πολλοῖς, δυστυχῶς, τὸ ἔχουν καταφέρει! Δύο γενεὲς Ἑλλήνων μαθητῶν ἔχουν ἀποφοιτήσει ἀπὸ τὰ σχολεῖα ἄγευστοιἐντελῶς ἀληθινῆς παιδείας, παραμένοντας ἐσαεὶ τυφλοὶ πνευματικὰ καὶ γλωσσικὰ νήπιοι. Χιλιάδες ἀπὸ αὐτὰτὰ παιδιὰ ἔχουν ὁδηγηθεῖ ἤδη στὴν ἀποχαύνωση καὶ τὴν λήθη. Εἶναι αὐτὰ ποὺ θὰ ἀποτελέσουν αὔριο – ὅταν κληθοῦν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ τοὺς ἐξέθρεψαν– τὶς ὀρδὲς τῶν Γενιτσάρων. Βιώνουμε μὲ ὀδύνη καὶ φρίκη ἐδῶ καὶ χρόνια τὸν πνευματικὸ αὐτὸ ἐξανδραποδισμὸ τοῦ Γένους. Τὰ διαβρωτικὰ σημάδια αὐτῆς τῆς βαθιᾶς πνευματικῆς κρίσης, ἤδη πρὸ πολλοῦ ψηλαφητὰ καὶ εὐδιάκριτα, διαγράφουν δυστυχῶς ἕνα δυσοίωνο καὶπολὺ ζοφερὸ γιὰ τὴν πατρίδα μας μέλλον…
.                  Ἔφθασε ἡ ὥρα νὰ ἀντιδράσουμε! Τὸ Κρυφὸ Σχολειὸ εἶναι πεπρωμένο, φαίνεται, νὰ ξαναζήσει στὶς μέρες μας. Ὁ καθένας μας μπορεῖ νὰ δημιουργήσει ἕνα Κρυφὸ Σχολειὸ ἤ, στὴν ἀνάγκη, νὰ γίνει ὁ ἴδιος ἕνα Κρυφὸ Σχολειό!…Αὐτὴ εἶναι ἡ λύση ὅπως μᾶς τὴν δίδαξαν οἱ ἡρωικοὶ πρόγονοί μας…».
.                  Λόγος εὐθύς, ἀσυμβίβαστος, ἔντιμος, ἔμπονος. Λόγος μὲ διαγνωστικὴ τόλμη, λεβέντικος, ὅπως ἦταν ὅλος ὁ ἱερατικός του βίος. Αὐτὸς ἦταν ἤ, μᾶλλον, εἶναι ὁ μακαριστὸς Γέροντας Χρυσόστομος. («Δίκαιοι εἰς τὸν αἰώνα ζῶσι, καὶ ἐν Κυρίῳ ὁ μισθὸς αὐτῶν, καὶ ἡ φροντὶς αὐτῶν παρὰ Ὑψίστῳ»). Καὶδανειζόμενος κάτι ἀπὸ τὸν Παπαδιαμάντη: «Ἀπῆλθε ἤδη νὰ ἀναπαυθεῖ, ἐκ τῶν τοσούτων παλαισμάτων, ὁγεραρὸς τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Γένους μας ἀγωνιστής. Τελέσας τὸν δρόμον καὶ τὸν καλὸν ἀγώνα ἀπεδήμησε πρὸς τὸν ἀθλοθέτην καὶ βραβευτὴν Χριστόν». Αἰωνία ἡ μνήμη τοῦ ἀγαπημένου μας Γέροντα Χρυσοστόμου, νὰ ἔχουμε τὴν εὐχή του.

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

Ο ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ καὶ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ντοστογιέφσκι καὶ ἡ Ἀριστερὰ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                         Στὶς 9 Φεβρουαρίου συμπληρώθηκαν 140 χρόνια ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ μεγάλου Ρώσου συγγραφέα Φιοντὸρ Ντοστογιέφσκι. Εἶναι φέτος καὶ τὰ διακόσια χρόνια ἀπὸ τὴ γέννησή του, στὶς 11 Νοεμβρίου 1821. ὉΝτοστογιέφσκι πρὶν ἀπὸ τὴν παρισινὴ ἐπανάσταση τοῦ 1848 δέχθηκε τὴν ἐπίδραση τῶν ἀθεϊστικῶν σοσιαλιστικῶν ἰδεῶν. Ὅπως γράφει στὸ Ἡμερολόγιό του* ἀπὸ τὸ 1846 μυήθηκε ἀπὸ τὸν Μπελίνσκι στὴν ἀλήθεια τοῦ ἐπερχόμενου «ἀναζωογονημένου κόσμου» καὶ «στὴν ἱερότητα τῆς μελλοντικῆς κομμουνιστικῆς κοινωνίας».
.                          Τότε ὁ Ντοστογιέφσκι πρόβλεψε τὸ πῶς θὰ κινηθεῖ τὸ  ἀθεϊστικὸ κίνημα καὶ στὶς ἡμέρες μας! Ἔγραψε ὅτι θὰ κτυπήσει τὸν χριστιανισμό, τὴν οἰκογένεια, τὴν ἰδιοκτησία, τὴν πατρίδα, ὡς τροχοπέδη στὴν πρόοδο. Θὰ κτυπήσει ἐπίσης τὶς ἐθνότητες ἐν ὀνόματι τῆς γενικῆς ἀδελφοσύνης τῶν ἀνθρώπων. Ὁ μεγάλος Ρῶσος συγγραφέας σημειώνει ὅτι ἀρνήθηκε ὁριστικὰ αὐτὸ τὸ ὀνειροπόλο παραλήρημα – ὅλο αὐτὸ τὸ σκοτάδι καὶ τὸν τρόμο, ποὺ προορίζεται γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα μὲ τὴ μορφὴ τῆς ἀναζωογόνησής της…
.                         Προέβλεψε ἀκόμη ὁ Ντοστογιέφσκι ὅτι μπορεῖ οἱ στόχοι «τῶν καθοδηγητῶν τῆς εὐρωπαϊκῆς προοδευτικῆς σκέψης» νὰ θεωρηθοῦν ὑψηλόφρονες καὶ ἀνθρωπιστικοί. Ἕνα ὅμως εἶναι ἀναμφισβήτητο: Ἂν δοθεῖ σὲὅλους αὐτοὺς τοὺς μεγάλους σύγχρονους διανοητὲς ἡ πλήρης δυνατότητα νὰ καταστρέψουν τὴν παλιὰ κοινωνία καὶνὰ τὴν οἰκοδομήσουν ἀπὸ τὴν ἀρχή, ὡς ἀποτέλεσμα θὰ προκύψει τέτοιο σκότος καὶ τόσο χάος, κάτι τὸ τόσο χυδαῖο, τυφλὸ καὶ ἀπάνθρωπο, ὥστε ὅλο τὸ οἰκοδόμημα θὰ πέσει κάτω ἀπὸ τὶς κατάρες τῆς ἀνθρωπότητας, προτοῦ καν προλάβει νὰ ὁλοκληρωθεῖ.
.                         Τονίζει κάτι ἀκόμη ὁ Ντοστογιέφσκι γιὰ τοὺς Ρώσους, ποὺ ἰσχύει καὶ γιὰ ἐμᾶς, τοὺς Ἕλληνες: Οἱμεγάλοι ἐκπρόσωποι τῆς σκέψης τῆς Εὐρώπης ἀρνιοῦνται τὸν Χριστὸ κι ἐμεῖς, ὅπως εἶναι γνωστό, εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ μιμούμαστε τὴν Εὐρώπη… Ὑπάρχουν, ὅπως γράφει, ἱστορικὲς στιγμὲς στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων, στὶςὁποῖες τὸ καταφανές, ἡ ἀναίδεια, τὸ χειρότερο ἀνοσιούργημα μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ἁπλῶς ὡς μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς,ἁπλῶς ὡς εὐγενικὴ ἀνδρεία τῆς ἀνθρωπότητας, ποὺ ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὰ δεσμά της.
.                         Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πρόβλεψή του γιὰ τὴν σημερινὴ κατάσταση τῆς Εὐρώπης ὁ Ντοστογιέφσκι προέβλεψε καὶ τὴν ρωσικὴ κομμουνιστικὴ ἐπανάσταση, ὡς κάτι ἀναπότρεπτο, λόγῳ τῆς πνευματικῆς καὶ ὄχι μόνο κατάστασης, στὴν ὁποία βρισκόταν ἡ Ρωσία. Ὅπως σημειώνει ὁ Νικολάι Μπερδιάγιεφ στὸ βιβλίο του «Τὸ πνεῦμα τοῦ Ντοστογιέφσκι»  γνώριζε ὅτι ἡ Ρωσικὴ Ἐπανάσταση θὰ προερχόταν ἀπὸ τὶς ὑποχθόνιες καταστροφικὲς δυνάμεις, ποὺ ἐνῶ θὰ ἐπιχειροῦσαν νὰ θεραπεύσουν συμπτώματα τῆς ἐπιφανειακῆς ζωῆς, θὰ ἐπέβαλαν τὴν πιὸ ὀδυνηρὴδουλεία τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος.
.                         Ὁ σύγχρονος ἅγιος Ἰουστίνος (Πόποβιτς) ὑπογραμμίζει πὼς ὁ Ντοστογιέφσκι πίστεψε στὸν Χριστό,ἀφοῦ διῆλθε τὴν κόλαση τοῦ σκεπτικισμοῦ, τῆς ἀμφιβολίας, τῆς ἄρνησης καὶ τῆς ἀπιστίας. Πίστεψε ὅτι ἐλευθερίαὑπάρχει μόνο κοντὰ στὸν Χριστὸ καὶ ὅτι στὴν ἄθεη κατάσταση ἡ ἀπεριόριστη ἐλευθερία ὁδηγεῖ στὸν ἀπεριόριστο δεσποτισμό, ὅπως λέγει καὶ ὁ Σιγκάλεφ στοὺς «Δαιμονισμένους».-

*Τὰ ὅσα γράφονται ἀπὸ «Τὸ Ἡμερολόγιο τοῦ συγγραφέα» εἶναι στὶς ἐκδόσεις «Ἁρμὸς» (Α΄ καὶ Β΄ Μέρος) στὶς σελ. 246-250.

,

Σχολιάστε