ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ: ΜΑΣ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΘΑ ΨΗΦΙΣΟΥΜΕ!

ΣΧ.  «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»:  ΜΑΣ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣΘΑ ΨΗΦΙΣΟΥΜΕ οἱ καλοί μας «ἑταῖροι». Ὅσο ὅμως κι ἂν μᾶς αἰφνιδιάζει καὶ μᾶς πληγώνει καὶ μᾶς «θυμώνει» μιὰ τέτοια προκλητικὴ παρέμβαση, δὲν ὀφείλουμε ἆραγε νὰ ἀναρωτηθοῦμε τίμια ποιός ἔδωσε τέτοια δικαιώματα στοὺς ἑταίρους μας; Μήπως ἡ τριακονταετὴς ΑΦΡΟΣΥΝΗ ΜΑΣ; Δὲν γίνεται νὰ φταῖνε πάντα καὶ μόνον οἱ ἄλλοι! Ἡ Μ. Τεσσαρακοστὴ θὰ μᾶς βοηθήσει νὰ ἀφομοιώσουμε τὸ μήνυμα αὐτό, τῆς καθαρῆς εὐθύνης. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ παραδοχὴ θὰ γεννηθοῦν οἱ προϋποθέσεις τῆς ἀνακάμψεως. Εἴμαστε ὅμως ἕτοιμοι γιὰ μιὰ τέτοια ἀφυπνιστικὴ παραδοχή; Αὐτὸ ἀσφαλῶς ἐννοοῦσε ὁ Μητρ. Μεσογαίας Νικόλαος, ὅταν εἶπε: «Τὸ χειρότερο εἶναι ὅτι δὲν φαίνονται σημεῖα ἀφύπνισης σὲ ἐμᾶς». (βλ. σχετ.: http://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/26/τὸ-χειρότερο-εἶναι-ὅτι-δὲν-φαίνοντα/)

ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

Γιοῦνκερ πρὸς Ἕλληνες: Νὰ ψηφίσετε μόνο τὰ μεγάλα κόμματα

.           Ἀπίστευτη παρέμβαση στὰ ἐσωτερικὰ πράγματα τῆς χώρας ἔκανε σήμερα ὁ πρόεδρος τοῦ Eurogroup κ. Ζάν-Κλὸντ Γιοῦνκερ, σὲ συνέντευξή του στὴν ἐφημερίδα «Hannoversche Allgemeine Zeitung», ἀποκαλυπτικὴ τοῦ πόσο ὑπολογίζουν τὴν ἑλληνικὴ «δημοκρατία» καὶ τὸν ἑλληνικὸ λαὸ οἱ εὐρωπαῖοι «σύμμαχοί» μας. Συγκεκριμένα, σὲ ἐρώτηση γιὰ τὸ τί θὰ συμβεῖ ἐὰν στὴν Ἑλλάδα μετὰ τὶς ἐκλογὲς ἔλθουν στὴν ἐξουσία κόμματα ποὺ δὲν προτίθενται νὰ τηρήσουν τὶς ὑποσχέσεις γιὰ μεταρρυθμίσεις ποὺ ἔδωσαν ΝΔ καὶ ΠΑΣΟΚ, ἀπάντησε πὼς  Σαμαρᾶς καὶ Παπανδρέου δεσμεύτηκαν ὅτι θὰ τηρήσουν ὅσα ὑποσχέθηκαν ἐνυπόγραφα καὶ συνέχισε μὲ τὸ ἑξῆς ἀπίθανο:…. «Ἂν ὅμως ἀκραῖα κόμματα ἐνισχυθοῦν σὲ τέτοιο βαθμό, ποὺ τὸ ΠΑΣΟΚ καὶ ἡ ΝΔ νὰ μὴ μποροῦν νὰ σχηματίσουν ἕναν πλειοψηφικὸ κυβερνητικὸ συνασπισμὸ (θεωροῦν δηλαδὴ βέβαιη τὴν συγκυβέρνηση) καὶ κληθοῦν νὰ κυβερνήσουν πολιτικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποχωρήσουν ἀπὸ τὸ πρόγραμμα βοήθειας, τότε θὰ ἀποχωρήσουμε κι ἐμεῖς».
.           Στὴν οὐσία δηλαδὴ ὁ κ. Γιοῦνκερ (ἄγνωστο ἀπὸ ποῦ πῆρε τέτοιο θάρρος), ὑποδεικνύει στοὺς ὑποτελεῖς τοῦ προτεκτοράτου Ἑλλάδα, νὰ ψηφίσουν μόνο ΠΑΣΟΚ ἢ ΝΔ, διαφορετικὰ θὰ ἀφήσουν τὴν Ἑλλάδα νὰ χρεωκοπήσει, ὁπότε καὶ πάλι μπαίνει σὲ ἐφαρμογὴ τὸ γνωστὸ παραμύθι ὅτι «δὲν θὰ μποροῦν νὰ καταβληθοῦν μισθοὶ καὶ συντάξεις» καὶ πάει λέγοντας….
.         Μέχρι στιγμῆς, ἀκόμα δὲν ἔχουμε ἀκούσει κάποια διαμαρτυρία. Θὰ ὑπάρξει ἄραγε κάποια ἔστω τυπικὴ διαμαρτυρία πρὸς τὰ ἀφεντικὰ ἢ ἡ παρέμβαση τοῦ Γιουνκὲρ βολεύει;;;

ΠΗΓΗ: olympia.gr

ΤΟ ΚΡΕΜΜΥΔΙ ΚΑΙ Ο ΙΟΣ ΤΗΣ…ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ!

Γιὰ δὲς τὸ κρεμμύδι… νὰ τὸ δοκιμάσουμε

ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἄραγε μπορεῖ νὰ ἑλκύσει καὶ τὸν ἰὸ τῆς …χρεωκοπίας;!

.        Ἐπιστήμονες ἔκαναν ἔρευνες καὶ ἀνακάλυψαν ὅτι τὸ κρεμμύδι, ὅταν καθαρίσουμε τὴν ἐξωτερικὴ στοιβάδα ἀπὸ τὶς φλοῦδες του, γίνεται πόλος ἕλξεως γιὰ κάθε εἴδους μικρόβιο ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸν ἰὸ τῆς γρίππης. Σὲ πειράματα καθάρισαν ἕνα ἢ δύο κρεμμύδια τὰ τοποθέτησαν σὲ χῶρο μὲ ἀσθενεῖς τοῦ ἰοῦ τῆς γρίπης τὴν ἄλλη ἡμέρα ἔκαναν μικροβιολογικὲς ἐξετάσεις στὸ μαυρισμένο κρεμμύδι, & εἶχε τὸν ἰὸ τῆς γρίππης !!! καὶ δὲν εἶχε κολλήσει ἕνας ὑγιὴς ὀργανισμός. Τὴν ὥρα δηλ. ποὺ θέλει νὰ μετοικήσει ὁ ἰὸς σὲ ἄλλο σῶμα ξενιστῆ, (δηλ. σὲ ἕνα ὑγιὲς ἄτομο) τὸ ἕλκει καὶ πηγαίνει στὸ …κρεμμύδι. Ἂν κάποιος ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ μένουμε μαζί, ἢ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ συναναστρεφόμαστε (στὴν ἐργασία μας), ἔχει γρίππη, καθαρίζουμε τὸ ἐξωτερικὸ μόνο ἀπὸ ἕνα ἢ δύο κρεμμύδια καὶ τὰ τοποθετοῦμε στὸν χῶρο. Τὴν ἄλλη μέρα τὸ κρεμμύδι ἔχει ἀπορροφήσει τὸν ἰὸ τῆς γρίππης ἢ τὸ μικρόβιο, μαυρίζει, καὶ σώζει ἐμᾶς !!!
.         Μία κυρία, δὲν πολυπίστευε σὲ αὐτό, ἔπαθε πνευμονία, τῆς εἶπαν καὶ τὸ δοκίμασε: ἕνα κρεμμύδι καθαρισμένο, ἔκοψαν τὶς δύο ἄκρες, τὸ πηρουνίσανε καὶ τὸ ἔβαλε στὸ κομοδίνο δίπλα της ὅλο τὸ βράδυ. Τὴν ἄλλη μέρα αἰσθανόταν περίφημα. Εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ κρεμμύδι ποὺ εἶχε τὰ μαῦρα του χάλια !!!

ΠΗΓΗ: synodoiporia.blogspot.com

Η ΑΙΣΙΟΔΟΞΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ

Ἡ αἰσιόδοξη πλευρὰ τῆς χρεωκοπίας

Τοῦ Γιάννη Βαρουφάκη

(Ὁ Γιάνης Βαρουφάκης διδάσκει οἰκονομικὴ θεωρία
καὶ πολιτικὴ οἰκονομία στὸ Τμῆμα Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν)

.             Γιὰ μέρες τώρα βαραίνουμε τὶς ψυχές μας μὲ μία μόνιμη ἀγωνία: Θὰ χρεωκοπήσει τὸ κράτος μας; Ἔ, λοιπόν, ἦρθε ἡ ὥρα νὰ ἀγκαλιάσουμε αὐτὸ ποὺ φοβόμαστε.
.             Ἂν οἱ φίλοι μας οἱ Γερμανοὶ δὲν ἔχουν πρόβλημα νὰ χρεωκοπήσουμε, καιρὸς εἶναι νὰ τὸ κάνουμε. Χωρὶς δεύτερη κουβέντα. Ὄχι ὡς διαπραγματευτικὴ μπλόφα καὶ οὔτε μόνο γιατί τὸ χειρότερο ποὺ μπορεῖ νὰ μᾶς συμβεῖ εἶναι νὰ χρεωκοπήσουμε σὲ ἕνα χρόνο (βλ. τὸ προηγούμενο ἄρθρο μου Τὸ Πρῶτο Τανγκὸ στὴν Εὐρωζώνη) ἀλλὰ ἐπειδὴ ἦρθε ἡ ὥρα νὰ στρέψουμε τὸ βλέμμα στὴν αἰσιόδοξη πλευρὰ τῆς χρεωκοπίας.
.             Ὑπάρχει τέτοια πλευρά; Καὶ βέβαια ὑπάρχει. Σὲ σχέση μὲ χῶρες ὅπως ἡ γνωστὴ τρόικα Πορτογαλία, Ἱσπανία καὶ Ἰρλανδία, ἀλλὰ καὶ ἡ Βρετανία καὶ τὸ Βέλγιο, τὸ σύνολο τοῦ χρέους μας (δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ) εἶναι τὸ μικρότερο. Πῶς αὐτό; Ἐπειδὴ οἱ Ἕλληνες, ὡς ἄτομα ἀλλὰ καὶ ὡς ἰδιωτικὸς τομέας, χρωστᾶμε πολὺ λιγότερα ἐκείνων. Ἀκόμα καὶ οἱ ἀντιπαθέστατες τράπεζές μας ἔχουν ἕνα μεγάλο συγκριτικὸ πλεονέκτημα: Πάνω ἀπὸ 150 δισ. πραγματικῶν καταθέσεων! Μιλᾶμε γιὰ ἄνω τοῦ μισοῦ ΑΕΠ σὲ καταθέσεις, κάτι γιὰ τὸ ὁποῖο οἱ περισσότεροι ἑταῖροι μας θὰ σκότωναν νὰ τὸ ἔχουν, ποὺ λέει ὁ λόγος. Ἂν μάλιστα προσθέσετε καὶ ὅλα τὰ χρήματα Ἑλλήνων ποὺ βρίσκονται στὸ ἐξωτερικό, θὰ δεῖτε ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν εἴμαστε καὶ τόσο φτωχοὶ κατὰ μέσον ὅρο, κι ἂς ἔχουμε τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ φτώχειας στὴν Εὐρώπη (μὲ ἐξαίρεση τὴν Λεττονία).
.             Ὡς πολίτες εἴμαστε ἐλάχιστα χρεωμένοι σὲ σχέση μὲ πολλοὺς ἀπὸ τοὺς ἐπικριτές μας στὶς Λόνδρες, στὰ Παρίσια καὶ στὶς Νέες Ὑόρκες. Αὐτὸ βέβαια δὲν σημαίνει ὅτι εἴμαστε λευκὲς περιστερές. Γιὰ δεκαετίες φορτώναμε τὸ δημόσιο μὲ τόσο μεγάλο χρέος ποὺ τὸ βλέπουμε πλέον νὰ βουλιάζει μπροστὰ στὰ μάτια μας. Ἐδῶ ὅμως ποὺ φτάσαμε, δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε τίποτα. Ἀκόμα καὶ νὰ ἀποφασίσουμε σύσσωμοι (ΣΕΒ καὶ ΓΣΕΕ, γιάπηδες καὶ στελέχη τοῦ ΠΑΜΕ, ἀστοὶ τῶν βορείων προαστίων καὶ ἀναρχικοὶ τῆς Πλατείας Ἑξαρχείων) νὰ δώσουμε ὅ,τι ἔχουμε καὶ δὲν ἔχουμε στὸ κράτος, δὲν ἀρκεῖ. Ἂν μάλιστα τὸ παρακάνουμε στὴν ἀλληλεγγύη πρὸς τὸ δημόσιο, ἡ ‘γενναιοδωρία’ μας αὐτὴ θὰ στεγνώσει τὴν κυκλικὴ ροὴ τοῦ πλούτου, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἐξαρτᾶται τὸ δημόσιο γιὰ τὰ ἔσοδά του τὸ 2011, τὸ 2012 κ.ο.κ.
.             Ποιά εἶναι λοιπὸν τὰ χαρμόσυνα νέα; Ὅτι μία πτώχευση θὰ ἀποδειχθεῖ σχετικὰ ἀνώδυνη. Ὁ λόγος διττός: Πρῶτον, δὲν εἴμαστε κατὰ μέσον ὅρο οὔτε οἱ φτωχότεροι οὔτε οἱ πιὸ ὑπερχρεωμένοι. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾶ στὰ χρέη τοῦ δημοσίου, αὐτὰ βαραίνουν ἐμᾶς, ὡς ἄτομα, πολὺ λιγότερο ἀπὸ ὅσο βαραίνουν τοὺς ξένους.
.           Κάντε τὴν σύγκριση μὲ τὴν Ἰαπωνία, τὸ χρέος τῆς ὁποίας ἀνήκει σὲ Ἰάπωνες σὲ ποσοστὸ 95%. Ἂν τὸ Ἰαπωνικὸ κράτος ἀναγκαστεῖ στὴν πτώχευση, ἡ καταστροφὴ τῆς χώρας θὰ εἶναι ὁλική. Κάτι τέτοιο δὲν ἰσχύει γιὰ ἐμᾶς, καθὼς μᾶς ἀνήκει (δηλαδὴ στὶς δικές μας τράπεζες) μόνο τὸ 25% τοῦ δημόσιου χρέους μας. Ἔτσι λοιπόν, δεδομένου ὅτι ἡ πτώχευση τοῦ δημοσίου διαγράφεται ὡς ἀναπόφευκτη (ἐκτὸς ἂν πανικοβληθοῦν οἱ ἑταῖροι μας ἀρκετὰ καὶ τὸ συνδράμουν γιὰ χρόνια πολλά, ὁπότε ἔχει καλῶς), τὸ κόστος τῆς στάσης πληρωμῶν δὲν θὰ τὸ ὑποστοῦμε μόνοι μας.
.             Μὰ ἂν τὸ δημόσιο κηρύξει στάση πληρωμῶν, τί θὰ γίνει τὴν ἑπόμενη μέρα; Πῶς θὰ ξανα-δανειστεῖ; Πράγματι, τὸ κράτος θὰ στριμωχθεῖ. Γιὰ κάμποσο καιρὸ τὸ δημόσιο θὰ πρέπει ἁπλῶς νὰ ξοδεύει ὅσα μαζεύει ἀπὸ φόρους. Καὶ γιατί εἶναι κακὸ αὐτό;
.             Νὰ μάθει ἐπὶ τέλους, ἀφοῦ θὰ ἔχει ἀνακουφιστεῖ ἀπὸ τὸ νταλκὰ τῶν τοκοχρεωλυσίων, νὰ ζεῖ μὲ αὐτὰ ποὺ εἰσπράττει. Π.χ. νὰ καταγγείλει ὅλες τὶς ἐξοπλιστικὲς συμβάσεις, νὰ συμπιέσει τοὺς ἀνώτερους μισθοὺς (τοῦ δικοῦ μου συμπεριλαμβανομένου), τόσο ποὺ νὰ καλύπτει τὶς δαπάνες του ἀπὸ τοὺς φόρους ποὺ εἰσπράττει κλπ.
.             Οἱ τράπεζές μας; Θὰ ὑποφέρουν, εἶναι ἀλήθεια – δεδομένου ὅτι ἀκόμα καὶ τὸ 25% τοῦ δημόσιου χρέους ποὺ διαθέτουν θὰ παγώσει. Ναί, ἀλλὰ μὴν ξεχνᾶμε ὅτι τὸ ἔχουν ἤδη διαθέσει στὴν ΕΚΤ ὡς ἐνέχυρο γιὰ ζεστὸ χρῆμα ποὺ ἔχουν ἤδη πάρει. Καὶ ὅτι ἔχουν πρόσβαση στὶς τεράστιες, κατὰ κεφαλήν, ἀποταμιεύσεις μας. Γιὰ νὰ μὴν προσθέσω ὅτι ἀπολαμβάνουν ἐγκληματικὰ ὑψηλὰ ποσοστὰ κέρδους τόσα χρόνια. Ὅπως τὸ κράτος μας, ἔτσι κι αὐτὲς νὰ μάθουν νὰ ζοῦν λιτὰ καὶ μὲ σύνεση ὅπως κάνουν χρόνια τώρα οἱ ἐργαζόμενοι τῶν 700 εὐρώ.
.             Ἐπὶ πλέον, ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ κράτους μας ἀπὸ τὶς χρηματαγορὲς δὲν θὰ διαρκέσει πολύ. Ἂν κηρύξει στάση πληρωμῶν, καὶ ἰσοσκελίσει τὸν προϋπολογισμό του, δὲν θὰ περάσει πολὺ καιρὸς ποὺ παλιοὶ δανειστὲς θὰ ἀποδεχθοῦν νέους ὅρους ἀποπληρωμῆς ἑνὸς ποσοστοῦ τῶν περασμένων δανεικῶν καὶ νέοι ὑποψήφιοι δανειστὲς (μπορεῖ καὶ οἱ ἴδιοι μὲ τοὺς παλιοὺς) θὰ σχηματίσουν οὐρὰ ἔξω ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Οἰκονομίας νὰ τὸ δανείσουν! Βλέπετε, τὸ χρέος μας θὰ ἔχει μειωθεῖ τόσο ποὺ θὰ ἀποτελοῦμε ἐξαιρετικὴ ἐπένδυση. Ἔτσι εἶναι τὸ κεφάλαιο – ὅταν ὀσφραίνεται ἕνα ἐπικερδὲς deal δὲν σέβεται οὔτε τὸν ἑαυτό του.
.             Σὲ τελικὴ ἀνάλυση, εἶναι λάθος μας νὰ φοβόμαστε τόσο πολὺ τὴν στάση πληρωμῶν τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου. Ἄλλοι πρέπει νὰ φοβοῦνται μία τέτοια ἐξέλιξη περισσότερο ἀπὸ ἐμᾶς:

 • ἡ κυβέρνηση τῆς κας Μέρκελ, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ διασώσει τὶς Γερμανικὲς τράπεζες, ποὺ θὰ κλονιστοῦν ἀπὸ μία δική μας στάση πληρωμῶν
• ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἐπιτροπή, ποὺ θὰ πρέπει νὰ δεῖ τί θὰ κάνει μὲ μία χώρα-μέλος τὴν ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἀποβάλει ἀπὸ τὴν ΕΕ ἀλλὰ ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ πτώχευση
• οἱ κυβερνήσεις ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν (πλὴν ἴσως τῆς Ὀλλανδίας καὶ τῆς Αὐστρίας) ποὺ θὰ τρέμουν γιὰ τὸ ποιὸς θὰ εἶναι ὁ ἑπόμενος στόχος τῶν ἀγορῶν (τῶν ὁποίων ἡ ὄρεξη θὰ ἔχει ἀνοίξει ἀπὸ τὴν ‘ἐπιτυχημένη’ ἐπίθεση στὸ χρέος τῆς Ἑλλάδας)
• οἱ κυβερνήσεις τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς Βρετανίας (χωρῶν μὲ συνολικὸ χρέος πάνω ἀπὸ 400%)
• ὅλοι ὅσοι ἔχουν ἐπενδύσει στὸ εὐρώ, εἴτε σὲ περιουσιακὰ στοιχεῖα εἴτε ὡς μέσο συναλλαγῆς.

 Στάση πληρωμῶν λοιπόν!
Τώρα!
Μὲ χαμόγελο καὶ αἰσιοδοξία!

(Καὶ ξέρετε ποιό εἶναι τὸ ὡραῖο; Ὅτι ἂν πειθόμασταν νὰ ἀπελευθερωθοῦμε ἀπὸ τὸν φόβο τῆς πτώχευσης, οἱ φίλοι μας οἱ Γερμανοὶ θὰ ἔσπευδαν τὴν ἴδια στιγμὴ νὰ τὴν ἀποσοβήσουν…)

ΠΗΓΗ: kostasxan.blogspot.com

«ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑ» – «ΦΤΑΙΝΕ ΟΙ ΑΝΙΚΑΝΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΛΕΟΝ ΝΟΗΜΑ ΝΑ ΖΗΤΑΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΟΥΝ.»

Fitch: ὁρατὴ χρεωκοπία

.            Μὲ μία ἑλληνικὴ χρεωκοπία νὰ θεωρεῖται ἤδη ὁρατὴ στὸν ὁρίζοντα, τὸ πῶς θὰ διαμορφωθοῦν τὰ τιτλοποιημένα προϊόντα της Ἑλλάδας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν τύπο τῆς χρεωκοπίας, σύμφωνα μὲ τὴν Fitch Ratings.
.            Ὁ οἶκος ἐπισημαίνει, ὅτι ἡ Ἑλλάδα ἀναμένεται νὰ καταλήξει σὲ ἐλεγχόμενη ἀναδιάρθρωση τοῦ χρέους, ἡ ὁποία θὰ διασφαλίζει ἕνα σύστημα πληρωμῶν. Ὡστόσο, μία ἄτακτη χρεωκοπία, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ καταλήξει καὶ σὲ ἔξοδο ἀπὸ τὴν εὐρωζώνη, δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλειστεῖ πλήρως, καὶ μπορεῖ νὰ καταλήξει σὲ πιὸ ἐπιζήμια ἀποτελέσματα γιὰ τὰ ἑλληνικὰ τιτλοποιημένα προϊόντα.

 Σέντερ: «Ἡ χρεωκοπία τῆς Ἑλλάδας μόνη ἐπιλογὴ γιὰ τὴν ἀξιοπρέπεια τῶν Ἑλλήνων»

.            Τὴν συντεταγμένη χρεωκοπία τῆς Ἑλλάδας καὶ τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη θεωρεῖ ὡς μοναδικὴ ἐπιλογή, “γιὰ τὴν ἀξιοπρέπεια τῶν Ἑλλήνων καὶ τὴν σταθερότητα τοῦ εὐρώ”, ὁ ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν της Βαυαρίας, Μάρκους Σέντερ. Ὁ Σέντερ διαπιστώνει ἀδιέξοδο στὶς προσπάθειες διάσωσης τῆς χώρας καὶ ἐπισημαίνει ὅτι “δὲν ἐπιτρέπεται ἡ Γερμανία καὶ ἡ Εὐρώπη νὰ πληρώνουν συνεχῶς καὶ ἡ Ἑλλάδα νὰ μὴν κάνει τίποτα”. “Ἂν οἱ Ἕλληνες δὲν εἶναι σὲ θέση καὶ ἐν τέλει δὲν θέλουν νὰ κάνουν τὶς μεταρρυθμίσεις, τότε δὲν ἔχει ἀπολύτως κανένα νόημα”, προσθέτει δὲ ὅτι “μία χρεωκοπία μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει καὶ εὐκαιρία” γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐπισημαίνει ὡστόσο ὅτι σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση θὰ πρέπει νὰ ἐξασφαλισθεῖ ὅτι δὲν θὰ κινδυνεύσει τὸ εὐρὼ καὶ ἡ Εὐρώπη καὶ ζητεῖ μία ἐθνικὴ στρατηγικὴ γιὰ τὸ θέμα.
.          Ὁ κ. Σέντερ σημειώνει ὅτι πρέπει νὰ ἀποφασιστεῖ ἐὰν ὑπάρχει πλέον νόημα νὰ ζητοῦμε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μεταρρυθμίσεις ποὺ δὲν μποροῦν νὰ ὑλοποιηθοῦν ἢ μία νέα πορεία, ἡ ὁποία “δὲν θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ μία ἔξοδο ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη”, ὥστε νὰ μποροῦν οἱ Ἕλληνες νὰ ἀποφασίζουν μόνοι τους πῶς θὰ διαμορφώσουν τὴν πορεία τους.
.             Τὸ στέλεχος τῆς CSU πάντως ἀναγνωρίζει ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ὑποφέρει, ἂν καὶ φέρει τὴν μικρότερη εὐθύνη καὶ ἐπιρρίπτει τὴν εὐθύνη στὶς προηγούμενες κυβερνήσεις, οἱ ὁποῖες, ἐκτιμᾶ, “δὲν ἦταν σὲ θέση νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ προβλήματα μὲ εἰλικρίνεια”.

ΠΗΓΗ: news247.gr

 

«Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΧΡΕΩΚΟΠΗΣΕΙ» (Paul Krugman)

Paul Krugman :
“Ἡ Ἑλλάδα θὰ χρεωκοπήσει καὶ πιθανότατα νὰ ἐγκαταλείψει τὸ εὐρώ”

.      Ἡ Ἑλλάδα θὰ χρεωκοπήσει καὶ πιθανότατα θὰ ἐγκαταλείψει τὴν εὐρωζώνη, δήλωσε τὴν Πέμπτη ὁ νομπελίστας οἰκονομολόγος Paul Krugman. «Ἡ κατάσταση στὴν Ἑλλάδα εἶναι οὐσιαστικὰ ἀδιέξοδη», δήλωσε χαρακτηριστικὰ ὁ γνωστὸς οἰκονομολόγος σὲ συνέδριο στὴ Μόσχα, γιὰ νὰ προσθέσει: «Θὰ χρεωκοπήσουν. Στὴν πραγματικότητα ἔχουν ἤδη χρεωκοπήσει. Τὸ ἐρώτημα εἶναι κατὰ πόσον θὰ ἐγκαταλείψουν τὸ εὐρώ, τὸ ὁποῖο στὴν παροῦσα φάση θεωρῶ ὅτι εἶναι τὸ πιὸ πιθανὸ σενάριο».

 ΠΗΓΗ: Τμῆμα εἰδήσεων defencenet.gr

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ

.            Μὲ τὴν ἰδέα μιᾶς ἑλληνικῆς χρεωκοπίας καὶ ἑνὸς πιστωτικοῦ γεγονότος ἀρχίζουν νὰ συμβιβάζονται οἱ Εὐρωπαῖοι ἡγέτες, ὅπως ἀναφέρει δημοσίευμα τοῦ δικτύου CNBC. Τὸ ρεπορτὰζ λέει ὅτι οἱ ἡγέτες τῆς ΕΕ εἶναι πλέον λιγότερο ἀνήσυχοι γιὰ τὴν ἐπίπτωση ποὺ θὰ ἔχει στὸ παγκόσμιο οἰκονομικὸ σύστημα μία ἑλληνικὴ χρεωκοπία γιὰ δύο λόγους: ἀφ᾽ ἑνὸς δὲν θὰ προκληθεῖ ἔκπληξη στὶς ἀγορὲς καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου τὸ ποσὸ τῶν ἐμπλεκομένων πόρων θὰ εἶναι σχετικὰ μικρό.
.            Ὁ παραλληλισμὸς γίνεται μὲ τὴν περίπτωση τῆς Lehman Brothers, γιὰ τὴν ὁποία ἡ συντάκτης τοῦ κειμένου ἀναφέρει πὼς ἀπετέλεσε μία μεγάλη καὶ ὀδυνηρὴ ἔκπληξη γιὰ τὶς ἀγορές. Στὴν περίπτωση τῆς Ἑλλάδας δὲν θὰ εἶναι ἔτσι, προσθέτει, καθὼς δόθηκε ὁ χρόνος νὰ παρακολουθηθεῖ ἡ πορεία αὐτὴ- κάτι μάλιστα ποὺ χαρακτηρίζεται σημαντικό, ἀφοῦ “καθὼς ἡ χρεωκοπία γίνεται ὅλο καὶ πιθανότερη, ὅλο καὶ περισσότερα CDS χρειάζεται νὰ εἶναι ἐγγυημένα”.
.            Κι ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα, πάντως οἱ πολίτες ἔχουν ἀρχίσει νὰ τὸ συνειδητοποιοῦν…

 ΠΗΓΗ: prionokordela.gr

«Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ» !

ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»:  Ἀπὸ δίμηνο σὲ δίμηνο τὸ παιχνίδι τοῦ ἀργοῦ θανάτου!

Ἡ Fitch προεξοφλεῖ χρεωκοπία τὸν Μάρτιο

.         Ὅπως μεταδίδει τὸ πρακτορεῖο Reuters, ὁ οἶκος ἀξιολόγησης Fitch προεξοφλεῖ ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ χρεωκοπήσει καὶ μάλιστα πολὺ σύντομα ἐξ αἰτίας τοῦ “κουρέματος” τῶν ὁμολόγων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀδυναμίας της νὰ ἀποπληρώσει τὸ ὁμόλογο ποὺ λήγει στὶς 20 Μαρτίου.
.         Σύμφωνα μὲ τὸ Ε. Πάρκερ, ἐκτελεστικὸ διευθυντὴ τῆς Fitch, ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν παλιῶν ἑλληνικῶν ὁμολόγων μὲ νέα ὁμόλογα (PSI) θὰ θεωρηθεῖ χρεωκοπία ἀπὸ τοὺς οἴκους ἀξιολόγησης: «Τὸ ἀποκαλούμενο PSI, γιά μᾶς, θὰ μετρᾶ ὡς χρεωκοπία, εἶναι σίγουρα χρεωκοπία γιὰ ἐμᾶς. Ἑπομένως, δὲν θὰ ἀποτελέσει ἔκπληξη, ὅταν ἡ ἑλληνικὴ χρεωκοπία συμβεῖ πραγματικά, καὶ τὴν περιμένουμε νὰ ἔλθει σύντομα». Χθὲς καὶ ὁ Μόριτς Κράμερ, ὑπεύθυνος τοῦ οἴκου Standard & Poor’s γιὰ τὴν ἀξιολόγηση τῆς πιστοληπτικῆς ἱκανότητας τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, εἶχε δηλώσει ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ χρεωκοπήσει.
.         Σύμφωνα μὲ τὸ Reuters, ὁ χρόνος τῆς Ἀθήνας τελειώνει καί, γιὰ τὸν λόγο αὐτό, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξει συμφωνία μὲ τὶς τράπεζες μέσα στὶς ἀμέσως ἑπόμενες ἡμέρες, προκειμένου νὰ ἀποφευχθεῖ ἡ χρεωκοπία.
.         Κατὰ τὴν Fitch τὸ χειρότερο σενάριο θὰ ἦταν μία ἄτακτη χρεωκοπία. «Αὐτὸ θὰ ἦταν, κατὰ τὴν γνώμη μας, μία πραγματικὰ ἄσχημη κατάσταση, ἀλλὰ σίγουρα δὲν περιμένουμε ὅτι θὰ συμβεῖ καθώς, ξεκάθαρα, σὲ μία λογικὴ κατάσταση θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι οἱ Ἕλληνες πολιτικοὶ καὶ οἱ εὐρωπαϊκὲς ἀρχὲς θὰ διασφαλίσουν ὅτι δὲν θὰ συμβεῖ», δήλωσε ὁ Πάρκερ.
.         Κατὰ τὸ Reuters, ἀλλὰ καὶ τὴν Fitch, κομβικὴ ἡμερομηνία εἶναι ἡ 20ή Μαρτίου 2012, ὅταν δηλαδὴ θὰ λήξει τὸ τριετὲς ὁμόλογο ὕψους 14,5 δισ. εὐρώ, τὸ ὁποῖο δὲν θὰ μπορεῖ ἡ Ἑλλάδα νὰ ἀποπληρώσει, ἂν δὲν ὑπάρξει προηγουμένως συμφωνία γιὰ τὸ κούρεμα καὶ τὴν νέα δανειακὴ σύμβαση.

 ΠΗΓΗ: antinews.gr

«Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΜΟΝΗ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 1820» (“Stratfor”)

Stratfor: «Πρέπει νὰ βρεῖτε τρόπο
νὰ φανεῖτε χρήσιμοι σὲ ἕνα ξένο προστάτη»

.         Τὸ ἀμερικανικὸ think tank Stratfor παρουσίασε μία ἀνανεωμένη γεωπολιτικὴ ἀνάλυση γιὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι εὐχάριστη, ὡστόσο ἔχει ἐνδιαφέρον. Μέσα ἀπὸ ἐκτενῆ ἱστορικὴ ἀναδρομὴ τὸ Stratfor παρουσιάζει τὶς δυσκολίες ποὺ βιώνει ἡ χώρα μας τόσο σὲ οἰκονομικὸ ὅσο καὶ στρατηγικὸ ἐπίπεδο. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀνάλυση, βασικὸς πυλώνας τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας εἶναι τὸ Αἰγαῖο, τὸν ἔλεγχο τοῦ ὁποίου ἐξασφαλίζει ὁ ἔλεγχος τῆς Κρήτης καὶ τῆς Ρόδου.
.         Ὡστόσο ἐπισημαίνεται πὼς ὁποιαδήποτε σχέδια τῆς Ἑλλάδας γιὰ κυριαρχία καὶ ἐπιρροὴ τόσο σὲ Αἰγαῖο ὅσο καὶ Ἀνατολικὴ Μεσόγειο εἶναι «ὄνειρα θερινῆς νυκτός», ἂν δὲν βρεθεῖ κάποιος «ἐξωτερικὸς προστάτης». Τὸ στοίχημα λοιπὸν γιὰ τὴν Ἑλλάδα, μετὰ τὴν ἀπώλεια τοῦ στρατηγικοῦ της ρόλου τὴ δεκαετία τοῦ 1990, εἶναι νὰ πείσει τὶς ἰσχυρὲς χῶρες ὅτι τὴν ἔχουν ἀνάγκη, ἰδίως σὲ μία συγκυρία ποὺ ὁ ρόλος καὶ ἡ ἐπιρροὴ τῆς Τουρκίας διαρκῶς αὐξάνονται. Σὲ διαφορετικὴ περίπτωση, τὸ ἐρώτημα ποὺ ἀνακύπτει εἶναι «ἂν ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἕτοιμη νὰ δεχτεῖ τὴν μείωση τοῦ γεωπολιτικοῦ της ρόλου», ἀναφέρεται χαρακτηριστικά.
.         Ἡ ἀνάλυση τοῦ Statfor καταλήγει στὴν θέση πὼς «Ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ ξαναβρεῖ ἕνα τρόπο γιὰ νὰ ξαναγίνει χρήσιμη στὶς μεγάλες δυνάμεις -πράγμα ἀπίθανο, ἐκτὸς ἂν ὑπάρξουν συγκρούσεις στὰ Βαλκάνια- ἢ θὰ πρέπει νὰ ἐπιδιώξει μία διαρκῆ εἰρήνη μὲ τὴ Τουρκία».
.         Τὰ ἑπόμενα τρία χρόνια, εἶναι ἐξόχως κρίσιμα καθὼς ἡ χρεωκοπία παραμένει ἕνας ὑπαρκτὸς κίνδυνος γιὰ τὴ χώρα, ἐνῶ σύμφωνα μὲ τὸ Stratfor, οἱ Εὐρωπαῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ «τραβήξουν τὴν πρίζα», μόλις αἰσθανθοῦν ἀσφαλεῖς ἀπὸ τὶς ἐπιπτώσεις ποὺ θὰ ἔχει ἡ ἐκδίωξη της χώρας ἀπὸ τὸ εὐρώ.
.         Ἡ κατάληξη τῆς ἀνάλυσης εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ ἀπαισιόδοξη: «Μετὰ τὴν χρεωκοπία ἡ Ἑλλάδα ἐνδέχεται νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν μεγαλύτερη κατάρρευση καὶ κοινωνικὴ βία, ποὺ ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσει, ἀπὸ τὴν περίοδο τῆς Χούντας. Ἡ Ἑλλάδα βρίσκεται μπροστὰ στὸ ἄγνωστο. Καὶ γιὰ πρώτη φορὰ ἀπὸ τὸ 1820 εἶναι πραγματικὰ μόνη».

 ΠΗΓΗ: iefimerida

ΕΠΤΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ [Ζ´] (τελευταῖο)

Ἑπτὰ Μύθοι γιὰ τὴν Κρίση τοῦ (Ἑλληνικοῦ) Χρέους

Τοῦ Στέργιου Σκαπέρδα
Καθηγητῆ Οἰκονομικῶν

University of California, Irvine

Ἀρχικὴ ἔκδοση στὴν Ἀγγλική, 28 Ὀκτωβρίου, 2011,

καὶ μετάφραση στὰ Ἑλληνικά.

Μέρος Α´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/14/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-α´/

Μέρος Β´ : http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/15/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-β´/

Μέρος Γ´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/16/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-γ´/

 Μέρος Δ´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/17/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-δ´/

 Μέρος Ε´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/18/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-ε´/

Mέρος ϛ´: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/21/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-ϛ´/

[Ζ´]

Μύθος 7ος:
Στὶς διαπραγματεύσεις της μὲ τὴν τρόικα
ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἔχει πολὺ μικρὴ διαπραγματευτικὴ ἰσχύ.

.        «Ἂν χρωστᾶς στὴν τράπεζα ἑκατὸ χιλιάδες δολάρια, ἀνήκεις στὴν τράπεζα. Ἂν χρωστᾶς στὴν τράπεζα ἑκατὸ ἑκατομμύρια δολάρια, ἡ τράπεζα σοῦ ἀνήκει.» (Ἀμερικάνικη παροιμία) Ἡ Ἑλλάδα χρωστάει ἀρκετὰ χρήματα σὲ ξένους χρηματοπιστωτικοὺς ὀργανισμούς, ὥστε κι ἂν ἀκόμη δὲν τῆς «ἀνήκουν», τουλάχιστον ἔχει ἀρκετὴ διαπραγματευτικὴ ἰσχύ, γιὰ νὰ διαπραγματευτεῖ καλύτερους ὅρους στὴν πληρωμὴ τῶν ὁμολόγων καὶ νὰ κάνει ἠπιότερες τὶς ἀπαιτήσεις λιτότητας τῆς τρόικας. Βέβαια, οἱ γαλλικὲς καὶ οἱ γερμανικὲς τράπεζες ὅπως καὶ ἡ ΕΚΤ ἔχουν τὴν ὑποστήριξη τοῦ γαλλικοῦ καὶ τοῦ γερμανικοῦ κράτους. Ἀλλά, τότε, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς τραπεζικὲς ἀπώλειες ἔχει καὶ τὴν ἀπειλὴ μίας «μολυσματικῆς» ἐξαπλώσεως στὰὁμόλογα τῶν ἄλλων κρατῶν καθὼς καὶ μίας ἀβεβαιότητας ποὺ θὰ προέκυπτε μετὰ ἀπὸ μία ἑλληνικὴ στάση πληρωμῶν καὶ θὰ ἀφοροῦσε ὅσους ἔχουν ὑποχρεώσεις σὲ συμβόλαια ἀντισταθμίσεως πιστωτικοῦ κινδύνου (Credit Default Swap CDS). Ὁ φόβος «μολυσματικῆς» ἐξαπλώσεως μαζὶ μὲ τὰ προβλήματα ἀπὸ CDS θὰ πάγωναν τὶς διατραπεζικὲς ἀγορὲς τοῦ Βορείου Ἠμισφαιρίου.
.        Πέρα ἀπὸ τὴν ἀπειλὴ ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ χρησιμοποιήσει ἡ Ἑλλάδα γιὰ στάση πληρωμῶν καὶ ἔξοδο ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη, ὑπάρχουν ἄλλοι δύο σημαντικοὶ ὄροι ποὺ βελτιώνουν τὴ διαπραγματευτικὴ θέση καὶ καθιστοῦν μία ἀπειλὴ ἀξιόπιστη. Πρῶτον, πρέπει νὰ ἔχεις τὴν πίστη πὼς τὰ συμφέροντά σου διαφέρουν ἀπὸ τοῦ ἀντιπάλου σου, καὶ ὁ ἀντίπαλός σου τὸ ξέρει αὐτό. Ἂν ἐσὺ προσωπικὰ πιστεύεις ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς τράπεζας θὰ σὲ «σώσουν», ἐπειδὴ εἶναι καλόκαρδοι, ἀκόμη καὶ νὰ χρωστᾶς στὴν τράπεζα ἑκατὸ ἑκατομμύρια δολάρια, εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ βέβαιο πὼς ποτὲ δὲν θὰ σοῦ ἀνήκει. Πάλι ἐσὺ θὰ ἀνήκεις στὴν τράπεζα. Δεύτερον, πρέπει νὰ προετοιμάσεις τὴν δική σου πλευρὰ γιὰ τὴν ἔσχατη ἀπειλὴ ποὺ διαθέτεις, ὥστε ἡ ἄλλη πλευρὰ νὰ ἔχει τὸν δικαιολογημένο φόβο ὅτι θὰ πραγματοποιήσεις τὴν ἀπειλή σου. Ἂν δὲν φέρεις τὸν δικηγόρο σου κι ὅποιους ἄλλους εἰδικούς, ὅταν διαπραγματεύεσαι μὲ τὴν τράπεζα καὶ δὲν εἶσαι ἕτοιμος νὰ σηματοδοτήσεις ὅτι εἶσαι ἀποφασισμένος γιὰ χρεωκοπία, πῶς περιμένεις νὰ σὲ πάρει ἡ τράπεζα στὰ σοβαρά;
.        Ὅπως ἀναλύσαμε παραπάνω, ἡ Ἑλλάδα θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε κηρύξει στάση πληρωμῶν ὁποιαδήποτε στιγμὴ μέσα στὰ δύο τελευταῖα χρόνια καὶ θὰ μποροῦσε αὐτὸ νὰ τὸ εἶχε χρησιμοποιήσει ὡς ἀξιόπιστη ἀπειλὴ στὶς διαπραγματεύσεις της μὲ τὴν τρόικα. Ἀλλὰ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση προφανῶς δὲν ἐκπλήρωσε κανέναν ἀπὸ τοὺς δύο σημαντικοὺς ἀναγκαίους ὅρους γιὰ πετυχημένη διαπραγμάτευση.
.       Πρῶτον, υἱοθέτησε τὸ πλαίσιο καὶ ἴσως τοὺς στόχους τῆς τρόικας καὶ ἀκόμη καὶ τῆς λαϊκίστικης Bild γιὰ τὴ χώρα καὶ τοὺς Ἕλληνες. Τὰ κυβερνητικὰ στελέχη ἐμφανίστηκαν νὰ ἀγνοοῦν τὴν διαφορὰ ἀνάμεσα στοὺς στόχους τῶν τραπεζῶν, τῆς τρόικας καὶ τοῦ λαοῦ ποὺ ὑποτίθεται ἐκπροσωποῦσαν αὐτὰ τὰ τελευταῖα δύο χρόνια. Ἴσως νὰ παρασύρθηκαν ἀπὸ τὴ ρητορικὴ περὶ «εὐρωπαϊκῆς ἀλληλεγγύης» καὶ «εἴμαστε ὅλοι μαζὶ σ’ αὐτὴ τὴν προσπάθεια». Τέτοιες διακηρύξεις μπορεῖ νὰ εἶναι χρήσιμες ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ τὶς πάρει κανεὶς σοβαρά, ὅταν προετοιμάζει τὴν διαπραγματευτική του θέση.
.        Χωρὶς συνειδητοποίηση τῶν διαφορετικῶν στόχων, δὲν μποροῦν νὰ γίνουν βήματα γιὰ τὴν δημιουργία μίας ἰσχυρῆς ἑλληνικῆς διαπραγματευτικῆς θέσης. Ἀντὶ νὰ δρᾶ κανεὶς ἀνεξάρτητα, γίνεται διανοητικὸς αἰχμάλωτος τῆς ἄλλης πλευρᾶς.
.        Χωρὶς συνειδητοποίηση τῶν διισταμένων στόχων, ὁ γραφειοκρατικὸς μηχανισμὸς δὲν μποροῦσε νὰ κατευθυνθεῖ στὴν παραγωγὴ στοιχείων καὶ ἐπιχειρημάτων ποὺ θὰ διευκόλυναν τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα. Ἂν οἱ εἰδικοὶ τοῦ ΔΝΤ ἤθελαν νὰ ἐφαρμόσουν τὴν τυποποιημένη συνταγή, ποὺ χρησιμοποίησαν σὲ ἄλλες χῶρες, ἡ κυβέρνηση θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε βρεῖ ἐπιχειρήματα γιὰ τὴ ζημιὰ ποὺ οἱ συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις θὰ προξενοῦσαν στὴν Ἑλλάδα. Παραδείγματα γι’ αὐτὸ θὰ ἀποτελοῦσαν ἡ ζημιὰ ποὺ θὰ προκαλοῦσαν κάποιες ἀλλαγὲς στὴν ἀγορὰ ἐργασίας τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέα καὶ τὰ ὑποτιθέμενα 50 δισεκατομμύρια εὐρὼ ποὺ θὰ ἀπέφεραν οἱ ἰδιωτικοποιήσεις.
.        Στὴν προετοιμασία γιὰ τὴν ἔσχατη ἀπειλὴ τῆς στάσεως πληρωμῶν καὶ τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη ἀπαιτεῖται ὁ σχηματισμὸς μιᾶς ὁμάδας εἰδικῶν μακριὰ ἀπὸ τὰ φῶτα τῆς δημοσιότητας καὶ μὲ ἀπόλυτη μυστικότητα. Τέτοια προετοιμασία ἐπιβάλλει νὰ ἀναπτυχθοῦν διάφορα σενάρια, νὰ «παιχτοῦν» καὶ νὰ δοκιμαστεῖ ἡ εὐρωστία τῶν διαφορετικῶν προσεγγίσεων. Παραδείγματα τῶν μυριάδων ζητημάτων ποὺ θὰ πρέπει νὰ μελετηθοῦν συμπεριλαμβάνουν τὸ πῶς θὰ ἐφαρμοστοῦν ἀποτελεσματικοὶ κεφαλαιακοὶ ἔλεγχοι σὲ περίπτωση ἐξόδου ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη, τὸ πῶς θὰ γίνουν μετατροπὲς τῶν τραπεζικῶν συστημάτων πληρωμῶν, τὸ πῶς θὰ χορηγηθεῖ ρευστότητα στὴν οἰκονομία.
.        Βέβαια, πρέπει νὰ πιστεύεις καὶ ὁ ἴδιος πὼς εἶσαι διατεθειμένος νὰ πραγματοποιήσεις τὴν ἀπειλή σου, ἂν ἡ ἄλλη πλευρὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ φθάσει στὰ ἄκρα καὶ νὰ δώσεις μὲ τρόπο στὴν ἄλλη πλευρὰ νὰ καταλάβει πὼς ἔχει προετοιμαστεῖ καὶ εἶσαι διατεθειμένος νὰ πᾶς κι ἐσὺ μέχρι τὸ τέλος.
.        Δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα ἢ ἄλλες ἔμμεσες ἐνδείξεις ὅτι τὰ μέλη τῆς κυβερνήσεως ποὺ κατεῖχαν τὶς πιὸ καίριες θέσεις εἴτε πίστευαν στὴν διαπραγμάτευση ἢ εἶχαν κάνει τὶς ἀπαραίτητες προετοιμασίες γιὰ νὰ βελτιώσουν τὴν διαπραγματευτική τους θέση ἀπέναντι στὴν τρόικα.
.        Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μᾶς προκαλεῖ καμιὰ ἔκπληξη ποὺ ὁ τωρινὸς Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν προκάλεσε δύο φορὲς τὸ γέλιο – τὸν Ἰούνιο καὶ τὸν Σεπτέμβριο – ὅταν προσπάθησε νὰ «διαπραγματευτεῖ» μὲ τὴν τρόικα. Πῶς μποροῦσε νὰ γίνει ἀλλιῶς, ὅταν αὐτὸς καὶ ἡ κυβέρνησή του δὲν ἦταν πρόθυμοι νὰ χρησιμοποιήσουν ἀπειλές, πόσῳ μᾶλλον νὰ πιστέψουν σ’ αὐτές;
.        Ἐκφράζονται ἀπόψεις πὼς ἡ κυβέρνηση χρειάζεται τεχνοκράτες ποὺ θὰ πάρουν τὸ τιμόνι τῆς χώρας καὶ θὰ τὴν βγάλουν ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς δύσκολους καιρούς. Ἐνῶ οἱ ὁμάδες εἰδικῶν ποὺ προαναφέρθηκαν χρειάζονται τεχνοκράτες, χρειάζονται ἐπίσης νὰ καθοδηγηθοῦν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν πὼς τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλλήνων δὲν συμπίπτουν μὲ ἐκεῖνα τῆς τρόικας καὶ εἶναι διατεθειμένοι νὰ τὰ ὑπερασπιστοῦν.
.        Μερικοὶ ἐπιφυλακτικοὶ παρατηρητὲς καθὼς καὶ κάποιοι ὑποστηρικτὲς τῆς ἀτολμίας τῆς κυβερνήσεως θέτουν τὸ ζήτημα τῶν πιθανῶν ἀπειλῶν στὴν ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ποὺ ἴσως προέλθουν ἀπὸ κάποιες ξένες κυβερνήσεις, ἂν ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἦταν νὰ ἀκολουθήσει μία σκληρὴ γραμμὴ στὶς διαπραγματεύσεις.
.        Ἂς ἐπισημάνουμε πρῶτα ἀπ’ ὅλα πὼς πολὺ πρόσφατα χῶρες ὅπως ἡ Ἰσλανδία καὶ ἡ Οὐγγαρία τήρησαν σκληρὴ στάση ἀπέναντι στὶς ἐπιθυμίες τῆς Μεγάλης Βρετανίας καὶ τῆς Ὀλλανδίας (στὴν περίπτωση τῆς Ἰσλανδίας) καὶ ἐνάντια στὸ ΔΝΤ στὴν περίπτωση τῆς Οὐγγαρίας. Ἡ Μεγάλη Βρετανία καὶ ἡ Ἀγγλία μάλιστα προχώρησαν σὲ ἀνοιχτὲς ἀπειλές, ἂν ἡ Ἰσλανδία δὲν πλήρωνε γιὰ τὶς ζημιὲς ποὺ ὑπέστησαν τράπεζες συγγενεῖς τῶν ἰσλανδικῶν τραπεζῶν σ’ αὐτὲς τὶς δύο χῶρες. Ὁ λαὸς τῆς Ἰσλανδίας, λοιπόν, ἀντίθετα πρὸς τὶς συστάσεις τῆς τρομοκρατημένης πολιτικῆς τους ἡγεσίας, ψήφισαν νὰ μὴν πτοηθοῦν ἀπὸ τὶς ἀπειλές. Κι ὅμως. Τίποτα δὲν συνέβη στὴν Ἰσλανδία. Ἴσα-ἴσα, προετοιμάζεται νὰ ἐνταχθεῖ στὴν ΕΕ. Καὶ οὔτε στὴν Οὐγγαρία συνέβη τίποτα κακό.
.        Οἱ ἀπειλὲς στὴν ἐθνικὴ ἀσφάλεια τῆς Ἑλλάδας θὰ προέρχονταν προφανῶς ἀπὸ τὴν Τουρκία. Δὲν εἶναι σαφὲς ἂν ἡ Γερμανία ἢ κάποια ἄλλη χώρα θὰ εἶχε συμφέρον νὰ δαπανήσει τεράστιους διπλωματικοὺς καὶ ἄλλους πόρους νὰ πείσει μίαν ἄλλη χώρα – τὴν Τουρκία – νὰ ἐπιτεθεῖ στὴν Ἑλλάδα, ἂν ἡ Ἑλλάδα ἦταν νὰ κηρύξει στάση πληρωμῶν καὶ νὰ βγεῖ ἀπὸ τὴν εὐρωζώνη. Τί θὰ κέρδιζε ἀπὸ κάτι τέτοιο, ἰδιαίτερα ἀφοῦ ἔχει ἤδη συμβεῖ ἕνα ἀνεπιθύμητο γεγονὸς κατόπιν ἑορτῆς; Ἐπιπλέον, ἡ Τουρκία παραεῖναι ἀπασχολημένη αὐτὸν τὸν καιρὸ καὶ εἶναι ἐξαιρετικὰ ἀσαφὲς τὸ πῶς θὰ βελτίωνε τὴν δική της θέση ἐπιτιθεμένη σὲ ἕναν ὑποτιθέμενο σύμμαχό της.

 Συμπερασματικὰ σχόλια

 .        Εἴτε ἐν γνώσει τους εἴτε ἀγνοώντας το, ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση καὶ ὁ εὐρείας κυκλοφορίας Τύπος ἐπαναλαμβάνουν τοὺς περισσότερους ἀπὸ τοὺς μύθους ποὺ διατυπώθηκαν καὶ συζητήθηκαν παραπάνω. Τοὺς χρησιμοποιοῦν γιὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν πολιτικὴ ποὺ ἔχουν ἀκολουθήσει μέχρι τώρα καὶ τὰ μέτρα ποὺ σκοπεύουν νὰ ψηφίσουν καὶ νὰ ἐφαρμόσουν στὸ μέλλον.
.        Οἱ μύθοι διευκολύνουν ἐπίσης τὴν σχεδὸν ὁλοκληρωτικὴ ἀπουσία διαλόγου γιὰ ἐναλλακτικὲς προτάσεις στὸ δρόμο τῆς τρόικας. Οἱ βουλευτὲς ποὺ ψηφίζουν ὁτιδήποτε τοὺς ζητάει ἡ τρόικα χρησιμοποιοῦν ὡς φύλλο συκῆς ἕνα συνδυασμὸ μύθων καὶ ἀπουσίας καλοεπεξεργασμένων ἐναλλακτικῶν προτάσεων.
.        Ὅλα τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης στὸ κοινοβούλιο εἶναι ἐπίσης κατὰ ἕνα μέρος ὑπεύθυνα γιὰ αὐτὴ τὴν κατάσταση. Διαμαρτύρονται καὶ ἀντιτίθενται στὶς σημερινὲς πολιτικὲς ἀλλὰ σπάνια ἀμφισβητοῦν τοὺς μύθους μὲ συνεπῆ, ὀργανωμένο καὶ διανοητικὰ ἔντιμο τρόπο. Ἐπιπλέον, δὲν ἔχουν παρουσιάσει πειστικὲς ἐναλλακτικὲς λύσεις ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ πείσουν βουλευτὲς τοῦ ΠΑΣΟΚ νὰ ἀποσχιστοῦν ἢ νὰ δημιουργήσουν τὶς συνθῆκες γιὰ μία συμμαχικὴ κυβέρνηση ποὺ θὰ ἀκολουθοῦσε ἕνα γνήσια διαφορετικὸ δρόμο.
.        Δὲν εἶναι σαφὲς τὸ γιατί οἱ παρανοήσεις γιὰ ἐξαιρετικὰ σημαντικὲς ἀποφάσεις πολιτικῆς μποροῦν καὶ διατηροῦνται μέσα σὲ μία φιλελεύθερη δημοκρατία μὲ ἀρκετὰ ἐλεύθερο Τύπο. Δὲν μπορῶ νὰ ἐξηγήσω πλήρως ἱκανοποιητικὰ αὐτὸ τὸ φαινόμενο ἐδῶ, ἀλλὰ ὁρισμένες μικρὲς παρατηρήσεις ἴσως βοηθήσουν σὲ μία ἀρχικὴ κατανόηση τοῦ προβλήματος.
.        Ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς κρίσεως, οἱ Ἕλληνες κυβερνητικοὶ ἀξιωματοῦχοι καὶ τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ Τύπου υἱοθέτησε τὶς παρανοήσεις. Στὴ συνέχεια, ὁ καθένας ποὺ ἐπιχειρηματολογοῦσε ἐναντίον μιᾶς συγκεκριμένης παρανοήσεως εἶχε συνήθως νὰ ἀντιμετωπίσει μία σειρὰ ἐρωτήσεων, οἱ ὁποῖες βασίζονταν σὲ ἄλλες παρανοήσεις, πράγμα ποὺ ἐξασθένιζε τὸ ἀρχικὸ ἐπιχείρημα. Γιὰ παράδειγμα, ὅταν κάποιος ὑποστηρίζει ὅτι ἡ χρεωκοπία δὲν θὰ ἦταν κάτι κακό, ἀντιμετωπίζει μία σειρὰ ἐρωτήσεων γιὰ τὸ πόσο ἀχάριστοι θὰ ἤμασταν ἀπέναντι στοὺς Εὐρωπαίους ἑταίρους μας, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ μᾶς «σώσουν»· γιὰ τὸ πῶς ἡ τρόικα ἔχει ἕνα καλὸ σχέδιο τὸ ὁποῖο θὰ ἀπαλλάξει τὴ χώρα ἀπὸ τὴ διαφθορὰ καὶ θὰ τὴν ὁδηγήσει πάλι στὴν εὐημερία· γιὰ τὸ πῶς ἡ χρεωκοπία ὁδηγεῖ ἔξω ἀπὸ τὴν εὐρωζώνη, κάτι ποὺ εἶναι, ἀσφαλῶς, ὅ,τι χειρότερο μπορεῖ νὰ συμβεῖ· καὶ οὕτω καθεξῆς. Δηλαδή, οἱ μύθοι ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐπιχειρηματολόγησα δουλεύουν συνεργικά, ἀλληλοτροφοδοτούμενοι, συμπληρώνοντας ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Ὅταν πιστεύει κάποιος τὸν ἕνα τείνει νὰ πιστεύει καὶ τοὺς ἄλλους. Ὅταν, λοιπόν, ἡ κυρίαρχη ἀφήγηση στὰ μέσα μαζικῆς ἐνημερώσεως προωθεῖ τοὺς περισσότερους ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς μύθους, εἶναι δύσκολο γιὰ ἕνα πρόσωπο ἢ ἀκόμη καὶ γιὰ μία ὀργάνωση νὰ ἐπιχειρηματολογήσει ἀποτελεσματικὰ ἐναντίον τους χωρὶς νὰ ἀναπτύξει τὴ δική του ὁλοκληρωμένη ἀφήγηση ἢ ἀντιπροτάσεις, κάτι ποὺ ἀπαιτεῖ χρόνο.
.        Ἐπιπλέον, ἀκόμη καὶ ὅταν ἡ κυβέρνηση βρίσκεται ὑπὸ ἰσχυρὴ πίεση στὸ ἐξωτερικὸ καὶ στὸ ἐσωτερικό, συνεχίζει νὰ διατηρεῖ τὸν ἔλεγχο τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Τότε εἶναι ποὺ ἔχει λόγους νὰ ἀσκήσει αὐτὴ τὴν ἐξουσία μὲ τρόπο ποὺ δὲν θὰ ἀσκοῦσε ὑπὸ ὁμαλὲς συνθῆκες. Μπορεῖ νὰ ἐπηρεάσει τοὺς φύλακες τῶν εὐρείας κυκλοφορίας μέσων ἐνημερσεως, καὶ αὐτοὶ μὲ τὴ σειρὰ τους μποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν ποιὸς θὰ ἐμφανιστεῖ καὶ μὲ ποιὸν τρόπο θὰ ἐμφανιστεῖ στὴν τηλεόραση καὶ στὶς μεγάλες ἐφημερίδες. Αὐτοὶ ποὺ ἐμφανίζονται τελικὰ στὰ μέσα ἐνημερώσεως καὶ ποὺ θὰ ἦταν κανονικὰ ἐπικριτικοὶ πρέπει νὰ σκεφτοῦν περισσότερο ἀπὸ τὸ κανονικὸ γιὰ τὸ τί θὰ ποῦν καὶ πῶς θὰ τὸ ποῦν, μὲ τρόπο ποὺ δὲν θὰ προσβάλει τὸν τηλεοπτικὸ οἰκοδεσπότη τους. Κάποιοι δημοσιογράφοι, εἰδικοὶ καὶ πανεπιστημιακοὶ μπορεῖ νὰ αὐτολογοκριθοῦν ἢ καὶ νὰ μὴν ἐκφράσουν γνώμη φοβούμενοι ὅτι θὰ γίνουν ἀμφιλεγόμενοι ἢ θὰ προσβάλλουν κάποιους συναδέλφους τους.
.        Ὑπάρχουν ἐνδείξεις, πάντως, πιθανὸν κατὰ ἕνα μέρος ὡς ἀποτέλεσμα τῆς λαϊκῆς πίεσης καὶ τοῦ βάρους τῆς πραγματικότητας, ὅτι ἔχει ἀρχίσει νὰ χαλαρώνει ἡ κυριαρχία τῶν περισσότερων μύθων στὰ εὐρείας κυκλοφορίας μέσα ἐνημερώσεως.
.        Αὐτὸ δίνει τὴ δυνατότητα σὲ παραγκωνισμένους πολιτικοὺς ἢ σὲ αὐτοὺς ποὺ βρίσκονται σὲ δυσμένεια ἢ ἐκτὸς Βουλῆς, σὲ πανεπιστημιακούς, καὶ σὲ ἄλλους μὲ ἐπιρροὴ νὰ σταματήσουν νὰ συναινοῦν στὴν ἐπανάληψη τῶν μύθων καὶ νὰ μιλήσουν, ὅταν ἔχουν μία γνήσια διαφορετικὰ ἄποψη.

Ὁλοκληρώνω μὲ ὁρισμένες βασικὲς συνέπειες γιὰ τὸ μέλλον τῶν ἐπιχειρημάτων ποὺ ἀναπτύχθηκαν κατὰ τῶν ἑπτὰ μύθων:

• Ἡ σημερινὴ πορεία τοῦ χρέους δὲν εἶναι βιώσιμη καὶ ἔτσι ἡ χρεωκοπία εἶναι ἀναπόφευκτη. Θὰ ἀποτελοῦσε ἔκπληξη ἂν ἡ προσωρινὴ συμφωνία τῆς 26ης Ὀκτωβρίου γιὰ τὸ διαφημιζόμενο κούρεμα 50% φέρει σημαντικὴ μείωση στὸ δημόσιο χρέος (βλέπε ὑποσημ. 2 γιὰ τοὺς λόγους). Ἐπιπλέον, ὅπως ἀκριβῶς συνέβη μὲ τὴ συμφωνία τῆς 21ης Ἰουλίου, δὲν εἶναι πιθανὸ ὅτι τελικὰ θὰ συμφωνήσει ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν κατόχων ὁμολόγων. Εἴτε συμφωνήσουν εἴτε ὄχι, ἡ ἐπίπτωση στὸ ἑλληνικὸ δημόσιο χρέος καὶ στὴ βιωσιμότητά του θὰ εἶναι μικρή. Συνεπῶς, ἡ χώρα θὰ χρειαστεῖ μία πολὺ μεγαλύτερη μείωση στὸ χρέος καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπίθανο νὰ γίνει «ἐθελοντικὰ» δεκτὸ ἀπὸ τοὺς κατόχους ὁμολόγων.

• Ἡ συνέχιση τῆς παρούσας πορείας θὰ ἀπαιτήσει ἀδιάκοπη λιτότητα στὸ ὁρατὸ μέλλον χωρὶς τὴ δυνατότητα νὰ φανεῖ κάποιο «φῶς στὸ βάθος τοῦ τοῦνελ». Ὅλες οἱ σημαντικὲς δημοσιονομικὲς ἀποφάσεις θὰ ληφθοῦν ἔξω ἀπὸ τὴ χώρα. Οἱ νέοι καὶ οἱ προσοντοῦχοι ποὺ μποροῦν νὰ βροῦν δουλειὰ στὸ ἐξωτερικὸ θὰ μεταναστεύσουν, ἀφήνοντας πίσω ἕναν γερασμένο, λιγότερο παραγωγικό, μὲ μεγαλύτερες ἀνάγκες, συρρικνούμενο πληθυσμὸ ὁ ὁποῖος θὰ πρέπει νὰ ἀντέξει ἕνα συντριπτικὸ βάρος ἀπὸ τὸ χρέος.

 • Ἑπομένως, ἡ ὑποχρεωτικὴ στάση πληρωμῶν μὲ πρωτοβουλία τῆς Ἑλλάδας εἶναι ἡ πιὸ ρεαλιστικὴ ἐναλλακτικὴ λύση στὶς «ἐθελοντικὲς» ἀλλὰ ἀναποτελεσματικὲς χρεωκοπίες ποὺ κατὰ καιροὺς συμφωνοῦνται σὲ συνόδους κορυφῆς τῆς εὐρωζώνης. Μία τέτοια στάση πληρωμῶν δὲν θὰ εἶχε σχέση μὲ τὶς πλασματικὲς ἑκατοστιαῖες περικοπές, οἱ ὁποῖες μοιάζουν νὰ εἶναι κυρίως πρωτοβουλίες Δημοσίων Σχέσεων ἀπὸ μία ἡγεσία τῆς εὐρωζώνης ποὺ δὲν ἔχει νὰ προσφέρει τίποτα ἄλλο. Θὰ ἐπιτρέψει τὴν ἄμεση παύση πληρωμῶν τόκων καὶ ἔτσι θὰ ἀποφύγει κάποιες περικοπὲς στὸν προϋπολογισμὸ καὶ θὰ περιορίσει τὴν συνεχιζόμενη ὑποχώρηση τοῦ εἰσοδήματος. Θὰ μετατρέψει ἐπίσης τὴν Ἑλλάδα σὲ ἕναν δραστήριο, κεντρικὸ συμμέτοχο στὶς διαπραγματεύσεις γιὰ τὸ χρέος της, ἀντὶ νὰ ἀποτελεῖ ἡ χρεωκοπία ἕνα θέμα ἰδιωτικῆς συζήτησης μεταξύ τῆς Γερμανίδας Καγκελλαρίου καὶ τοῦ Γάλλου Προέδρου.

• Μία τέτοια στάση πληρωμῶν θὰ ἦταν πολὺ δύσκολο νὰ στηριχθεῖ ἐντός της εὐρωζώνης καθὼς ἡ Ἑλλάδα θὰ ἔπρεπε νὰ ἑξαρτιέται ἀπὸ τὴν συνεχιζομένη χρηματοδότηση ἀπὸ τὴν ΕΚΤ γιὰ τὴν ὑποστήριξη τῶν ἑλληνικῶν τραπεζῶν καὶ ἀσφαλιστικῶν ταμείων. Αὐτὸ καὶ ἄλλοι παράγοντες θὰ περιόριζαν πολὺ τὴν διαπραγματευτικὴ δύναμη τῆς Ἑλλάδας νὰ μειώσει τὸ χρέος της, κι ἔτσι πιθανὸν νὰ ἀναιροῦσαν τὰ ὀφέλη ἀπὸ τὴν ὑποχρεωτικὴ στάση πληρωμῶν. Ἀντίθετα, ἔχοντας τὸ δικό της νόμισμα, ἡ χώρα θὰ ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ στηρίξει καλύτερα τὶς τράπεζές της καὶ τὰ ταμεῖα, καθὼς καὶ νὰ ἔχει τὰ ἄλλα πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα συζήτησα.
.         Ἡ στάση πληρωμῶν μὲ πρωτοβουλία τῆς Ἑλλάδας καὶ ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὴν εὐρωζώνη θὰ ἀπαιτήσει γρήγορο καὶ ἐκτενῆ προγραμματισμὸ γιὰ τὴν ἀποτελεσματικὴ ἐφαρμογή τους καὶ ἐπίσης πίστη ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως ὅτι πρόκειται γιὰ τὴν σωστὴ πολιτικὴ ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει ἡ χώρα. Ἡ παροῦσα κυβέρνηση δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀκολουθήσει τέτοια πολιτική, ἀφοῦ εἶναι ξεκάθαρο ὅτι τὰ μέλη της δὲν ἔχουν τέτοια πεποίθηση ἢ τέτοιο προσανατολισμό. Μία συμμαχικὴ κυβέρνηση ποὺ διαθέτει πλατειὰ ὑποστήριξη καὶ περιλαμβάνει πολιτικὲς προσωπικότητες ἀπὸ τὴ δεξιὰ ἕως τὴν ἀριστερά, καθὼς καὶ προσωπικότητες εὐρείας ἀποδοχῆς, θὰ ἦταν ἡ καταλληλότερη γιὰ νὰ ξετυλίξει τὸ νῆμα μέσα στὸ δύσκολο μονοπάτι ποὺ βρίσκεται ἐμπρός. Μία τέτοια κυβέρνηση θὰ μποροῦσε νὰ κινητοποιήσει τὸν πληθυσμό, ὥστε νὰ δεχτεῖ τὶς θυσίες ποὺ εἶναι ἀπαραίτητες βραχυπρόθεσμα καὶ μεσοπρόθεσμα, μιὰ καὶ θὰ ἦταν σὲ θέση νὰ προσφέρει μία ἐναλλακτικὴ πορεία στὴν ὁποία ἡ κυβέρνηση καὶ ὁ λαὸς θὰ εἶχαν τουλάχιστον ἕνα λέγειν γιὰ τὸ ἀποτέλεσμα. Ὡς δῶρο, θὰ μποροῦσε ἀκόμη καὶ νὰ ἐπιφέρει τὶς θεμελιώδεις ἀλλαγὲς στὴ διακυβέρνηση τὶς ὁποῖες ὅλοι σχεδὸν ζητοῦν στὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ τὶς ὁποῖες δὲν μπορεῖ νὰ προσφέρει τὸ ὑπάρχον, καταρρέον πολιτικὸ σύστημα.

 (1) Εὐχαριστῶ θερμὰ τὸν Παναγιώτη Ἀλεξανδρίδη γιὰ τὴν ἀπόδοση τοῦ κειμένου στὰ Ἑλληνικά. Γιὰ συζητήσεις καὶ σχόλια εὐχαριστῶ τοὺς Jean-Paul Carvalho, Michelle Garfinkel, Γκίκα Χαρδούβελη, David Hewitt, Κώστα Λαπαβίτσα, Θωμὰ Μοῦτο, Gary Richardson, Νικόλα Σαμπάνη καὶ Φάνη Τσουλούχα. Κανένας τους δὲν εἶναι ὑπεύθυνος (καὶ μερικοὶ διαφωνοῦν) μὲ τὶς ἰδέες καὶ ἐπιχειρηματολογίες τοῦ κειμένου.
(2) Ἕνα κούρεμα 50% δὲν θὰ ἔφερνε σημαντικὴ μείωση τοῦ ἑλληνικοῦ δημόσιου χρέους. Ὑπάρχουν δύο ζητήματα μὲ τὴ (ὑπερβολικὴ φιλολογία περὶ κουρεμάτων. Πρῶτον, δὲν ἰσχύουν γιὰ χρέη πρὸς τὴν τρόικα ἢ γιὰ ὁμόλογα ποὺ ἔχει στὴν κατοχή της ἡ ΕΚΤ καὶ ἴσως κάποιοι ἄλλοι δημόσιοι φορεῖς. Ἔτσι, ἕνα κούρεμα 50% αὐτοῦ του μέρους τοῦ χρέους θὰ ἐφαρμοζόταν σὲ ἕνα τμῆμα τοῦ συνολικοῦ χρέους. Δεύτερον, ἕνα κούρεμα 50% τοῦ ἐναπομείναντος χρέους δὲν σημαίνει 50% μείωση τοῦ ἀρχικοῦ κεφαλαίου [ἀρχικοῦ ποσοῦ τοῦ δανείου] (ἂν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦταν ἔτσι ἂν ἐπρόκειτο γιὰ μία καθαρὴ μείωση τῆς λογιστικῆς ἀξίας τοῦ χρέους [write-down]). Ἀντὶ γι’ αὐτό, ἔχουμε νὰ κάνουμε μὲ ἕνα συνδυασμὸ ἐπιμήκυνσης τῶν ὁμολόγων (π.χ., διπλασιασμὸ ἀπὸ τὰ 15 στὰ 30 χρόνια)  μέσῳ  ἔκδοσης νέων ὁμολόγων μὲ χαμηλότερο ἐπιτόκιο καὶ μία ἴσως μικρὴ μείωση τοῦ ἀρχικοῦ κεφαλαίου. Ὅποτε, τὸ «ἐκτιμώμενο» κούρεμα ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ προεξοφλητικὸ ἐπιτόκιο καὶ ὅσο ψηλότερο εἶναι αὐτό, τόσο πιὸ μικροσκοπικὴ εἶναι ἡ Παροῦσα Ἀξία τῶν πληρωμῶν ποὺ τὰ ὁμόλογα θὰ φέρουν στὸ μέλλον καὶ ὡς ἐκ τούτου τόσο μεγαλύτερο τὸ ἐννοούμενο ἢ ἐκτιμώμενο «κούρεμα» σήμερα. Στὴ συμφωνία τῆς 21ης Ἰουλίου, γιὰ παράδειγμα, χρησιμοποιήθηκε προεξοφλητικὸ ἐπιτόκιο 9% γιὰ νὰ φτάσουν στὸ ὑποτιθέμενο κούρεμα τοῦ 21%, ἐνῶ ἕνα πιὸ συνηθισμένο προεξοφλητικὸ ἐπιτόκιο (σὰν αὐτὰ ποὺ ἰσχύουν στὴν ἀγορὰ) θὰ ἔβγαζε σὲ ἕνα περίπου 10% τοῦ χρέους πρὸς ἰδιῶτες. Ἄρα, δὲν μποροῦμε νὰ ὑπολογίσουμε ἀκριβῶς τὴν πραγματικὴ μείωση τοῦ χρέους ἂν δὲν γνωρίζουμε ἀκριβῶς ποιὸ μέρος τοῦ χρέους ἑξαιρεῖται ἀπὸ τὶς διαπραγματεύσεις, τοὺς ἀκριβεῖς ὅρους μὲ τοὺς ὁποίους τὰ παλαιὰ ὁμόλογα ἀνταλλάσσονται μὲ νέα καὶ τὸ προεξοφλητικὸ ἐπιτόκιο ποὺ χρησιμοποιεῖται στοὺς ὑπολογισμούς.
(3) Ἄν, ὅπως τὸν παλιὸ καιρό, ὁ δανειστὴς μποροῦσε νὰ διεκδικήσει ὅλα τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα ἑνὸς δανειολήπτη ἢ ἀκόμη καὶ νὰ τὸν καταστήσει δουλοπάροικό του ὥστε νὰ ἐξασφαλίσει πλήρη ἀποπληρωμή, τότε ὁ δανειστὴς δὲν θὰ εἶχε κίνητρο νὰ παρέχει δάνεια μὲ ὑψηλὲς πιθανότητες ἀποπληρωμῆς καὶ θὰ χρησιμοποιοῦσε τὸν δανεισμὸ κυρίως ὡς μία μορφὴ ἀπόκτησης τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τοῦ δανειολήπτη, συμπεριλαμβανομένης πιθανὸν καὶ τῆς ἐργασίας του.
(4) Γιὰ μία πιὸ ἐκτεταμένη ἀνάλυση γιὰ τὰ ἀναμενόμενα κέρδη καὶ ὀφέλη ὅλων τῶν ἐμπλεκομένων, συμπεριλαμβανομένων τῶν πολιτῶν τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Εὐρωζώνης, βλ. Σκαπέρδας (2011).
(5) Ἀρχικά, αὐτὴ ἡ ἐγχώρια ἀγορὰ ὁμολόγων θὰ εἶχε προέλθει ἀπὸ ὑπάρχοντα περιουσιακὰ στοιχεῖα, κυρίως ἀπὸ τραπεζικὰ ἀποθέματα. Γιὰ νὰ συνεχιστεῖ αὐτὴ ἡ πρακτικὴ γιὰ τὰ ἑπόμενα χρόνια θὰ ἔπρεπε νὰ γίνει μία σημαντικὴ αὔξηση τῶν ἀποταμιευτικῶν ἐπιτοκίων στὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἀγορὰ τῶν κυβερνητικῶν ὁμολόγων θὰ εἶχε μειώσει τὰ ἀποθέματα τῶν ἑλληνικῶν τραπεζῶν οἱ ὁποῖες μὲ τὴ σειρά τους θὰ προκαλοῦσαν ἕναν συνδυασμὸ ἀπομόχλευσης (: μείωσης τῶν ξένων σὲ σχέση μὲ τὰ ἴδια κεφάλαια) καὶ χρηματοδότησης ἀπὸ τὴν ΕΚΤ ἢ  μέσῳ  τῆς Τράπεζας τῆς Ἑλλάδας χρησιμοποιώντας τὸν μηχανισμὸ ἔκτακτης παροχῆς ρευστότητας (ELA). Ἡ μείωση τῶν τραπεζικῶν ἀποθεμάτων ἔχει γίνει ἔτσι κι ἀλλιῶς χωρὶς αὐτὸ τὸ πρώιμο σενάριο στάσης πληρωμῶν.
(6)Κατσίμη καὶ Μοῦτος (2010) παρέχουν μία ἐπισκόπηση τῆς ἐγχώριας πολιτικῆς οἰκονομίας τῆς Ἑλλάδας πρὶν καὶ μετὰ τὴν υἱοθέτηση τοῦ εὐρώ.
(7) Οἱ ἑπόμενες τρεῖς παράγραφοι στηρίζονται ἐν μέρει στὸ Σκαπέρδας (2011
(8)Βλ. Research on Money and Finance (2010, Fig. 14, 27
(9) Βλ. Ahamed, 2009, γιὰ μία συζήτηση περὶ τῆς ἐπίπονης καὶ ἐπίμονης προσπάθειας τῆς Μεγάλης Βρετανίας νὰ ἐπιστρέψει στὸν Χρυσὸ Κανόνα μὲ τιμὲς συναλλάγματος ποὺ ἴσχυαν πρὶν ἀπὸ τὸν Πρῶτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
(10) Ὅπως ἀναπτύχθηκε ἀπὸ τὸν Rodrik (2011) καὶ ἐξειδικεύτηκε γιὰ τὴν Εὐρωζώνη ἀπὸ τὸν O’Rourke (2011), ὑπάρχει ἕνα θεμελιῶδες «τρίλημμα» ἀνάμεσα στὴ δημοκρατία, τὴν ἐθνικὴ αὐτοδιάθεση καὶ τὴν οἰκονομικὴ παγκοσμιοποίηση. Δὲν μπορεῖς νὰ ἔχεις καὶ τὰ τρία ταυτόχρονα. Ὄντας μέλος τῆς Εὐρωζώνης (παράδειγμα οἰκονομικῆς παγκοσμιοποίησης), κανονικὰ ἐκχωρεῖς ἕνα μέρος τῆς ἐθνικῆς αὐτοδιάθεσης, ἀλλὰ στὴν περίπτωση τῆς Ἑλλάδας ἀκόμη καὶ ἡ δημοκρατία ἔχει διαβρωθεῖ σημαντικὰ ἐφ’ ὅσον ὅλες οἱ σοβαρὲς ἀποφάσεις ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὴν τρόικα ψηφίζονται παρὰ τὴν ἰσχυρὴ λαϊκὴ ἀντίθεση καὶ ἀναμφίβολα στὴν περίπτωση τῶν σημαντικῶν ψηφοφοριῶν χωρὶς τὴν πλειοψηφία τῶν 2/3 ποὺ ἀπαιτοῦνται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Ahamed, Liaquat (2009), Lords of Finance: The Bankers Who Broke the World, Penguin Press, New York.

Feldstein, Martin (2011) “Vaclav Klaus and the Euro,” March, NBER. http://www.nber.org/feldstein/essaysinhonorofVaclavKlaus.pdf

International Monetary Fund (IMF) (2011), Greece: Third Review Under the Stand-By Arrangement, Country Report No. 11/68, March.

Katsimi, Margarita and Moutos, Thomas (2010), “EMU and the Greek Crisis,” European Journal of Political Economy, December, 26(4), 568-576.

Lewis, Michael (2011), “It’s the Economy, Dummkopf!,” Vanity Fair, September.

http://www.vanityfair.com/business/features/2011/09/europe-201109

OECD (2011), Government at a Glance, OECD Publishing. http://www.oecd-ilibrary.org/governance/government-at-a-glance-2011_gov_glance-2011-en

O’Rourke, Kevin H. (2011), “A Tale of Two Trilemmas,” Trinity College Dublin, March.

 Research on Money and Finance (2010), “Eurozone Crisis: Begar Thyself and ThyNeighbour,” C.Lapavitsas, A. Kaltenbrunner, D. Lindo, J. Michell, J.P.Painceira, E. Pires, J. Powell, A. Stenfors, N. Teles, Occasional Report 1, March. www.researchonmoneyandfinance.org

Rodrik, Dani (2011), The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy, W.W.Norton, New York.

UBS, (2011), “Euro break-up – the consequences,” UBS Investment Research, Global Economic Perspectives, September.

Skaperdas, Stergios, “Policymaking in the Eurozone and the Core vs. Periphery Problem,” CESifo Forum, 2/2011, 12-18 – downloadable in: http://www.cesifogroup.de/portal/page/portal/ifoHome/bpubl/b2journal/30publforum/_publforum?item_link=forumindex2-11.htm

 ΠΗΓΗ: kostasxan.blogspot.com

ΕΠΤΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ [ϛ´] (Οἰκονομικοὶ λόγοι, δημοκρατικὴ νομιμοποίηση, ἐθνικὴ αὐτοδιάθεση, ἀκόμη καὶ στοιχειώδης ἀξιοπρέπεια σχετίζονται καὶ δείχνουν πρὸς ἕνα ἐθνικὸ νόμισμα

Ἑπτὰ Μύθοι γιὰ τὴν Κρίση τοῦ (Ἑλληνικοῦ) Χρέους

Τοῦ Στέργιου Σκαπέρδα
Καθηγητῆ Οἰκονομικῶν 
University of California, Irvine

Ἀρχικὴ ἔκδοση στὴν Ἀγγλική,
28 Ὀκτωβρίου, 2011,
 καὶ μετάφραση στὰ Ἑλληνικά.

Μέρος Α´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/14/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-α´/

Μέρος Β´ : http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/15/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-β´/

Μέρος Γ´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/16/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-γ´/

 Μέρος Δ´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/17/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-δ´/

 Μέρος Ε´: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/11/18/ἑπτὰ-μύθοι-γιὰ-τὴν-κρίση-χρέους-ε´/

[ϛ´]

Μύθος 6ος:
Ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη
θὰ ἦταν τὸ χειρότερο δυνατὸ ἀποτέλεσμα.

.          Τὸ νὰ ἔχεις τὸ δικό σου νόμισμα συγκεντρώνει ἀρκετὰ πλεονεκτήματα ποὺ εἶχαν ὑποτιμηθεῖ κατὰ τὰ χρόνια τῆς μεγάλης ἀνάπτυξης τῆς Εὐρωζώνης.
.         Πρῶτα ἀπ’ ὅλα, οἱ οἰκονομολόγοι συμφωνοῦν πὼς ὁ εὐκολότερος μηχανισμὸς γιὰ νὰ ἀποκτήσει μία χώρα διεθνῆ ἀνταγωνιστικότητα εἶναι ἡ ὑποτίμηση τοῦ νομίσματός της. Μὲ ἔξοδο ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη, αὐτοκίνητα καὶ i-phones θὰ ἀκριβύνουν ἀλλὰ τὰ τρόφιμα θὰ μποροῦσαν καὶ νὰ φθηνύνουν. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ εὐρὼ ἔφερε στρεβλώσεις στὶς σχετικὲς τιμὲς ποὺ οἱ οἰκονομολόγοι ἀκόμη καὶ σήμερα δυσκολεύονται νὰ κατανοήσουν καὶ ἡ εἰσαγωγὴ μιᾶς νέας δραχμῆς ἴσως ἐν μέρει βοηθήσει στὴ διόρθωση αὐτῶν τῶν στρεβλώσεων. Ἀνεξάρτητα ἀπὸ αὐτό, πάντως, τὰ ὀφέλη ἀπὸ τὸ νὰ ἔχεις δικό σου νόμισμα ὡς ἕναν τρόπο προσαρμογῆς στοὺς διεθνεῖς κραδασμοὺς καὶ τὸν διεθνῆ ἀνταγωνισμὸ εἶναι πολὺ γνωστὰ καὶ ποσοτικὰ καθόλου εὐκαταφρόνητα.

.         Δεύτερον, ἡ ὕπαρξη δικοῦ σου νομίσματος ὑποδηλώνει ὅτι ἐναρμονίζεις τὴ νομισματική σου πολιτικὴ μὲ τὶς ἄμεσες ἀνάγκες τῆς χώρας, ἀντὶ νὰ ἀποφασίζεται σύμφωνα μὲ τὶς ἀνάγκες τῆς πιὸ ἰσχυρῆς χώρας τῆς νομισματικῆς ἕνωσης, οἱ ὁποῖες εἶναι μᾶλλον ἀπίθανο νὰ εὐθυγραμμίζονται μὲ τὶς δικές σου. Αὐτὸ εἶναι ἰδιαίτερα σημαντικὸ σὲ περιόδους ὕφεσης καὶ κρίσης σὰν αὐτὴ ποὺ βιώνει σήμερα ἡ Ἑλλάδα.

 .         Τρίτον, ἡ ἐμπειρία τῶν δεκαοχτὼ τελευταίων μηνῶν ἔδειξε μὲ σαφήνεια πὼς τὸ νὰ εἶσαι στὴν Εὐρωζώνη δὲν εἶναι ἀπαραίτητα συμβατὸ μὲ τὴ δημοκρατία στὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ τὴν ἐθνικὴ κυριαρχία (10). Ὅπως συζητήσαμε καὶ παραπάνω (Μύθος 5ος), ἂν ἀκολουθηθεῖ ὁ σημερινὸς δρόμος, δὲν πρόκειται νὰ ἀλλάξει τίποτα. Ἡ μόνη περίπτωση νὰ παραμείνει ἡ Ἑλλάδα στὴν Εὐρωζώνη καὶ οἱ Ἕλληνες νὰ ἔχουν κάποιο λόγο στὰ τεκταινόμενα εἶναι νὰ ἔχουμε πολιτικὴ ἐνοποίηση ὁλόκληρης τῆς Εὐρωζώνης μὲ πλήρη δημοκρατικὰ δικαιώματα γιὰ ὅλους τοὺς πολίτες τῶν συμμετεχόντων χωρῶν. Κάτι τέτοιο θὰ ἔδινε δημοκρατικὴ νομιμοποίηση στὴν Εὐρωζώνη, ἂν καὶ θὰ σήμαινε τὸ τέλος ὅλων τῶν ἐθνικὰ κυρίαρχων κρατῶν. Ὡστόσο, οὔτε κἂν ἁπλὴ πολιτικὴ ἐνοποίηση δὲν εἶναι πιθανή, πόσῳ μᾶλλον πολιτικὴ ἐνοποίηση μὲ δημοκρατία σὲ ὁλόκληρη τὴν Εὐρωζώνη.

 .         Ἡ δημοκρατικὴ νομιμοποίηση καὶ ἡ ἐθνικὴ αὐτοδιάθεση δὲν εἶναι ἁπλῶς κάποιες ἀφηρημένες ἔννοιες ποὺ δὲν σχετίζονται μὲ τὴν καθημερινότητα τῶν ἀνθρώπων καὶ τὴν ἐργασία τους. Γιὰ τὸν ἔμπορο, ὑποδηλώνουν πὼς ἡ κυβερνητικὴ πολιτικὴ γιὰ τὶς τράπεζες καὶ τὴ ρευστότητα γενικὰ λαμβάνει ὑπ᾽ ὄψη της τὰ συμφέροντά του. Γιὰ τὸν ἐργαζόμενο, ὅτι ἡ ἀνησυχία του γιὰ τὴν ἀνεργία καὶ τὸν πληθωρισμὸ θὰ γίνει ἀκουστὴ στὴν Ἀθήνα ἀντὶ (νὰ μὴν ἀκουστεῖ) στὸ Βερολίνο, στὴ Φρανκφούρτη ἢ στὶς Βρυξέλες. Οἱ βιομήχανοι θὰ ἔχουν ἐπίσης τὴν εὐκαιρία νὰ γίνουν ἀκουστοὶ καὶ νὰ ἐπηρεάσουν τὰ πολιτικὰ πράγματα.
.         Ἔτσι, οἰκονομικοὶ λόγοι, δημοκρατικὴ νομιμοποίηση, ἐθνικὴ αὐτοδιάθεση, ἀκόμη καὶ στοιχειώδης ἀξιοπρέπεια, ὅλα σχετίζονται μεταξύ τους καὶ δείχνουν πρὸς ἕνα ἐθνικὸ νόμισμα. Οἱ περισσότεροι ἀπὸ ὅσους ἐναντιώνονται στὴν ἔξοδο ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη ἀνησυχοῦν κυρίως γιὰ τὸ κόστος τῆς μετάβασης. Δὲν θὰ γίνει ἀκόμη πιὸ βαρὺ τὸ ἐξωτερικὸ χρέος λόγω ὑποτίμησης; Πῶς θὰ προσαρμοστοῦν οἱ τράπεζες στὴ νομισματικὴ ἀλλαγή; Πῶς θὰ εἰσάγει ἡ χώρα εἴδη πρώτης ἀνάγκης, ὅπως πετρέλαιο καὶ φαρμακευτικὰ προϊόντα; Τί θὰ συμβεῖ μὲ τὶς τραπεζικὲς καταθέσεις; Δὲν θὰ δημιουργήσουν ὅλα αὐτὰ ἕνα ἀπόλυτο χάος;
.         Οἱ παραπάνω, καὶ πολλὲς ἄλλες, εἶναι ὅλες δικαιολογημένες ἐρωτήσεις. Τὸ σημαντικὸ εἶναι τώρα νὰ δοῦμε πόσο ἱκανοί, ἔντιμοι καὶ ἕτοιμοι νὰ ὑπερασπιστοῦν τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα θὰ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ χειριστοῦν τὴ μετάβαση. Πόσο γρήγορα καὶ εὐέλικτα θὰ προσαρμόζονται στὰ ἀπρόβλεπτα προβλήματα ποὺ θὰ ἀνακύπτουν. Κατὰ πόσο θὰ μποροῦν νὰ ἐξηγήσουν στὸν ἑλληνικὸ λαὸ τὶς πράξεις τους, ἔτσι ὥστε νὰ ἐλαχιστοποιηθοῦν οἱ ἀρνητικὲς ἀντιδράσεις. Μία ἐντελῶς ἀνεξέλεγκτη καὶ ἀπρογραμμάτιστη ἔξοδος ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη θὰ εἶναι χαοτικὴ καὶ πολὺ πιὸ ὀδυνηρὴ ἀπὸ μία ἐλεγχόμενη καὶ προγραμματισμένη ἀποχώρηση.
.         Ἂς ἐπιστρέψουμε στὶς ἐρωτήσεις γιὰ τὴν μεταβατικὴ περίοδο, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὸ ζήτημα τοῦ βάρους τοῦ χρέους. Ὅπως προαναφέρθηκε, σχεδὸν ὅλο τὸ ἐκτὸς τρόικας χρέος διέπεται ἀπὸ τοὺς ἑλληνικοὺς νόμους καὶ συνάφθηκε στὸ ἐθνικὸ νόμισμα τῆς χώρας, τὸ ὁποῖο ἦταν τὸ εὐρὼ πρὶν τὴ μετάβαση ἀλλά, μετὰ τὴν μετάβαση, ὅλα τὰ χρηματοοικονομικὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα καὶ χρέη θὰ ἐκφραστοῦν στὸ νέο νόμισμα στὴν ἰσοτιμία ποὺ θὰ θεσπιστεῖ τὴν πρώτη μέρα τῆς μετάβασης. Θὰ ὑπάρξουν ἐπιχειρήματα ὑπὲρ καὶ κατὰ τῆς ἔκφρασης τῶν παλιῶν χρεῶν σὲ «νέες δραχμὲς» ἀλλὰ ἡ τελικὴ διευθέτηση τῆς διαφωνίας θὰ εἶναι στὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἑλληνικῶν δικαστηρίων. Ἀφοῦ τὰ ἄλλα χρέη καὶ τὰ τραπεζικὰ διαθέσιμα θὰ ἐκφραστοῦν ἐπίσης σὲ νέες δραχμές, θὰ εἶναι δύσκολο νὰ βρεῖ κανεὶς ἐπιχειρήματα, γιὰ νὰ μὴ γίνει τὸ ἴδιο μὲ τὸ δημόσιο χρέος. Αὐτὴ ἡ μετονομασία τῶν χρεῶν θὰ εἶναι ἕνα κίνητρο γιὰ τὶς ἄλλες χῶρες νὰ μὴν ἐνθαρρύνουν μίαν ἄκαιρη καὶ ἀδικαιολόγητη ὑποτίμηση τῆς νέας δραχμῆς.
.         Ἡ προσαρμογὴ τοῦ τραπεζικοῦ συστήματος θὰ πάρει κάποιον χρόνο μὲ πολλὲς περιπλοκές, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ προβλεφθοῦν προκαταβολικά, ἀλλὰ τίποτα δὲν θὰ εἶναι ἀξεπέραστο. Ὅπως ἀνέφερε ὁ πρώην πρόεδρος τῆς Τσεχίας Βάκλαβ Κλάους, μὲ βάση τὴν ἐμπειρία του ἀπὸ τὴν διάλυση τῆς Τσεχοσλοβακίας καὶ τὴν νομισματικὴ μετάβαση ἐκεῖ, ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη δὲν θὰ παρουσιάσει ἀνυπέρβλητα τεχνικὰ προβλήματα. Φυσικά, θὰ πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν κεφαλαιακοὶ ἔλεγχοι καὶ νὰ ληφθοῦν ἄλλα μέτρα, ὥστε νὰ καταμεριστεῖ ξένο συνάλλαγμα γιὰ τὴν εἰσαγωγὴ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης.
.         Οἱ τραπεζικὲς καταθέσεις θὰ προσαρμοστοῦν αὐτόματα στὸ νέο νόμισμα, ὅπως θὰ γίνει καὶ μὲ ὅλα τὰ ἐγχώρια χρέη. Ἀναπόφευκτα, οἱ καθαροὶ πιστωτὲς [net creditors] θὰ χάσουν λίγο καὶ οἱ καθαροὶ ὀφειλέτες [net debtors] θὰ κερδίσουν βραχυπρόθεσμα ἀλλὰ ἀκόμη καὶ οἱ καθαροὶ πιστωτὲς ἴσως ἀποκομίσουν κέρδη μακροπρόθεσμα καθὼς ἡ οἰκονομία θὰ ἀναπτυχθεῖ ταχύτερα παρὰ ἂν παρέμενε ἡ χώρα στὴν Εὐρωζώνη.
.         Ἡ μετάβαση θὰ εἶναι δύσκολη καὶ ὀδυνηρὴ ἀλλά, ἂν γίνουν σωστοὶ χειρισμοί, ἡ ὀδύνη θὰ εἶναι βραχυπρόθεσμη. Μὲ τὸ δικό τους νόμισμα ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ Κυβέρνηση θὰ μπορέσουν νὰ χορηγήσουν τὴν ἀπόλυτα ἀναγκαία ρευστότητα σὲ μία ἐγχώρια ἀγορὰ ποὺ αὐτὴ τὴ στιγμὴ πεθαίνει ἐξ αἰτίας τῆς σοβαρότατης ἔλλειψης πιστώσεων καὶ ρευστότητας. Ἡ αὐξημένη ρευστότητα μαζὶ μὲ τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα τῆς ὑποτίμησης  μέσῳ  τῆς ὑποκατάστασης τῶν εἰσαγωγῶν, τῆς μείωσης τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τῆς αὔξησης τῶν ἐξαγωγῶν θὰ ξαναζωντανέψουν τὴν οἰκονομία καὶ θὰ αὐξήσουν τὴν ἀπασχόληση. Βέβαια, ἡ κυβέρνηση θὰ πρέπει νὰ διαπραγματευτεῖ μία λεπτὴ ἰσορροπία ἀνάμεσα στὴν αὐξημένη ρευστότητα καὶ τὴ συγκράτηση τοῦ πληθωρισμοῦ σὲ λογικὰ ἐπίπεδα.
.         Ἐνῶ πολὺ οἰκονομολόγοι ποὺ βρίσκονται ἐκτός τῆς Εὐρωζώνης, συμπεριλαμβανομένων προσωπικοτήτων ὅπως ὁ Πὸλ Κρούγκμαν καὶ ὁ Μάρτιν Φέλντσταϊν, ἀναγνωρίζουν τὰ ὀφέλη ἢ ἀκόμη καὶ τὴν ἀναγκαιότητα ἐξόδου τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη, οἱ περισσότεροι οἰκονομολόγοι ἐντὸς αὐτῆς ἀποφεύγουν ἐπιμελῶς ἀκόμη καὶ νὰ ἀναφερθοῦν στὸ ζήτημα. Μερικὲς μελέτες τραπεζῶν παρουσιάζουν μᾶλλον ζοφερὰ σενάρια. Ἡ UBS (UBS, 2011), παραδείγματος χάριν, ὑποστηρίζει ὅτι τὸ ἑλληνικὸ ΑΕΠ θὰ μειωθεῖ στὸ μισό, ἂν βγεῖ ἀπὸ τὴν εὐρωζώνη. Ἀφήνοντας κατὰ μέρος τὸ γεγονὸς πὼς τὸ ἑλληνικὸ ΑΕΠ θὰ μποροῦσε νὰ πάει στὸ μισὸ αὐτοῦ ποὺ ἦταν τὸ 2009 ἀκολουθώντας τὸν δρόμο ποὺ συνιστᾶ ἡ τρόικα, ἡ ὑπόθεση ποὺ κάνει ἡ μελέτη εἶναι πὼς ὁποιαδήποτε ὑποτίμηση τῆς νέας δραχμῆς θὰ συνοδευτεῖ ἀμέσως ἀπὸ αὐξημένους δασμοὺς ἐκ μέρους τῶν χωρῶν τῆς ΕΕ. Τέτοια ἀπειλὴ ἀντεκδίκησης ἀναφέρεται καὶ ἀπὸ ἄλλους.
.         Τὸ ἐρώτημα εἶναι ποιός θὰ εἶχε συμφέρον νὰ ἐφαρμόσει μία τέτοια ἀντεκδικητικὴ τακτική, νὰ τὴ συντονίσει σὲ ὅλη τὴν ΕΕ καὶ τί θὰ ὑποδήλωνε κάτι τέτοιο γιὰ τὸ σημερινὸ διεθνὲς ἐμπορικὸ σύστημα; Γιὰ νὰ ἐμπλακοῦν σὲ μία τέτοια διαδικασία ἀντεκδίκησης, θὰ ἔπρεπε νὰ συμφωνήσουν ὅλες οἱ χῶρες τῆς ΕΕ, τὴ στιγμὴ ποὺ κάποιες ἀπὸ αὐτὲς σκέπτονται σοβαρὰ νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη οἱ ἴδιες. Γιατί νὰ θέλουν στὴν οὐσία νὰ ἀποκλείσουν ἕνα τέτοιο ἐνδεχόμενο γιὰ τοὺς ἑαυτούς τους; Ἐπιπλέον, τέτοιοι ἀντεκδικητικοὶ δασμοὶ θὰ εἶχαν σοβαρὲς ἐπιπλοκὲς ὄχι μόνο γιὰ τὸ μέλλον τῆς ΕΕ ἀλλὰ γιὰ τὸ σημερινὸ παγκοσμιοποιημένο διεθνὲς σύστημα ἐμπορίου. Θὰ ἦταν ἡ ἀρχὴ τοῦ τέλους γιὰ τὸν κόσμο, ὅπως τὸν ξέρουμε σήμερα καὶ κάθε χώρα θὰ ἤθελε νὰ προστατεύσει τὸν ἑαυτό της καὶ τὸν λαό της ἀπὸ τὸ ἐπερχόμενο τσουνάμι.
.         Αὐτὸ στὴν πραγματικότητα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι ἕνα πρόσθετο ἐπιχείρημα στὸ νὰ ἔχει ἡ Ἑλλάδα τὸ δικό της νόμισμα, ἔτσι ὥστε νὰ διατηρήσει τὴ μέγιστη δυνατὴ εὐελιξία στὴν οἰκονομική της πολιτική, σὲ ἕναν πολὺ λιγότερο παγκοσμιοποιημένο καὶ πιθανὸν φτωχότερο κόσμο.
.         Τελικά, θὰ πρέπει νὰ σημειωθεῖ πὼς ἡ Εὐρωζώνη μπορεῖ νὰ διαλυθεῖ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ τί θὰ κάνει ἡ Ἑλλάδα Οἱ πραγματικὲς ἐναλλακτικὲς λύσεις εἶναι εἴτε ἡ πολιτικὴ ἐνοποίηση ἢ ἡ διάλυση. Ὁτιδήποτε ἀνάμεσο δὲν θὰ εἶναι βιώσιμο, οὔτε πολιτικὰ οὔτε οἰκονομικά. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἐνοποίηση δὲν φαίνεται στὸν ὁρίζοντα, τὸ ζήτημα εἶναι κατὰ κύριο λόγο πότε καὶ πῶς θὰ συμβεῖ ἡ διάλυση.
.         Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ποιὸς ἔχει τὴν κυβέρνηση, εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Ὑπουργεῖο Οἰκονομικῶν νὰ ἔχουν ὁμάδες ποὺ νὰ ἐπεξεργάζονται ἕνα σενάριο ἐξόδου ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη, Αὐτὸ θὰ μποροῦσε πραγματικὰ νὰ κάνει τὴ διαφορὰ ἀνάμεσα σὲ μία χαοτικὴ καὶ μία ὀργανωμένη ἔξοδο.
.         Τέλος, μία στάση πληρωμῶν καὶ ἔξοδος ἀπὸ τὴν Εὐρωζώνη δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνει μὲ ἀνοιχτὴ ἀντιπαράθεση ἀπέναντι στὴ Γερμανία καὶ τὶς ἄλλες χῶρες τῆς Εὐρωζώνης. Ἅπαξ καὶ μία τέτοια κίνηση γίνει ξεκάθαρη ἢ ἀναπόφευκτη ἀπὸ τὶς περιστάσεις, ὅπως πολὺ πιθανὰ θὰ συμβεῖ, θὰ εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον ὅλων τῶν ἐμπλεκομένων μερῶν οἱ ἐξελίξεις νὰ εἶναι ὅσο πιὸ ὁμαλὲς γίνεται. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἰκονομικοὶ καὶ πολιτικοὶ παράγοντες στὴ Γερμανία ποὺ θὰ εὕρισκαν μία τέτοια πιθανότητα εὐπρόσδεκτη καὶ ἀμοιβαία ἐπωφελῆ γιὰ τὴν Ἑλλάδα, τὴ Γερμανία καὶ γιὰ τὸ μέλλον μιᾶς πιὸ συνεκτικῆς καὶ βιώσιμης Εὐρωζώνης. Ἐπίσης, δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ ἐγκαταλείψει ἡ Ἑλλάδα τὴν ΕΕ ἢ κάποια ἄλλα μέλη νὰ ἀπαιτήσουν τὴν ἀποπομπή της. Τὰ σενάρια Ἀποκάλυψης ποὺ κυκλοφοροῦν κάποιοι εἶναι κάποιες φορὲς ἁπλῶς μέρος μίας διαπραγματευτικῆς τακτικῆς ὁρισμένων, γιὰ νὰ ἐμποδίσουν μία πλευρὰ νὰ κάνει αὐτὸ ποὺ δὲν θέλει νὰ κάνει, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ἀπαραίτητα καὶ πολλὴ σχέση μὲ τὴν πραγματικότητα.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

ΠΗΓΗ: kostasxan.blogspot.com