ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ, ΜΟΝΑΧΟΙ, ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

Μοναχισμός, μοναστήρια, μοναχοὶ

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, ἁγιορείτης

.           Ὅταν ὁ κόσμος ἀλλοιώνεται, ἐπηρεάζει καὶ τὸν μοναχισμό. Ὁ μοναχισμὸς ὅμως πρέπει νὰ μένει ἀναλλοίωτος. Ἡ ὑποβάθμιση τοῦ ὀρθδόξου μοναχισμοῦ σὲ περιόδους ἐκκοσμικεύσεως εἶναι ἀνεπίτρεπτη.
.           Τὸ ἐκκλησιαστικὸ ἦθος πρέπει νὰ μένει ἀνεπηρέαστο πάντοτε. Ἡ διατήρηση τοῦ μηνύματος καὶ τῆς προσφορᾶς τοῦ μοναχικοῦ ἰδεώδους δὲν πρέπει νὰ ἀλλάζει, ἀλλὰ νὰ χαρίζει τὸ πνεῦμα τῆς ἀσκήσεως, τῆς ἐγκράτειας καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης, τόσο ἀπαραίτητων στὴn ζωή. Ὁ μοναχισμός, ὅποτε ἦταν σὲ ἀκμή, δώριζε αἴγλη στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ κόσμος θεωρεῖ τὸn μοναχισμὸ περιττό, κάτι περασμένο, ἀχρείαστο καὶ μερικὲς φορὲς καὶ βλαβερό.
.           Ἀκόμη καὶ λεγόμενοι ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας βλέπουν μὲ ἐπιφύλαξη τὴν ἀναχώρηση νέων στὰ μοναστήρια, λέγοντας ὅτι ἡ κοινωνία τοὺς χρειάζεται περισσότερο γιὰ τὶς ἀνάγκες της. Ἡ ἀφιέρωση νέων καταρτισμένων, μορφωμένων καὶ ταλαντούχων καὶ ὁ ἐγκλεισμός τους σὲ μοναστήρια εἶναι λαθεμένη. Ὁ μοναχισμὸς ὅμως εἶναι καθαρὰ ἐκκλησιαστικὸς θεσμὸς καὶ ἀνέδειξε πλῆθος ἁγίων. Τὸ ἀσκητικό, ἡσυχαστικὸ καὶ προσευχητικὸ φρόνημα πολλῶν ἱερῶν ἀνδρῶν στὴν ἔρημο καὶ τὰ μοναστήρια φανέρωσε τὸ ὑψηλὸ καὶ σπουδαῖο τῆς ζωῆς αὐτῆς, ποὺ ὀνομάστηκε ἰσάγγελη.
.           Φωτισμένοι οἱ μοναχοὶ ἀπὸ τὸν Φωτοδότη Χριστὸ φώτιζαν τὸν κόσμο, κατὰ τὸν ὅσιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος. Ἁγίους μοναχοὺς ἀπὸ κελιὰ μονῶν καὶ σπήλαια ἐρήμων παρέλαβε ἡ Ἐκκλησία γιὰ τὶς πρῶτες θέσεις της. Ἡ ἡσυχαστικὴ θεολογία, ἡ ὑπεράσπιση τοῦ ὀρθόδοξου δόγματος γεννήθηκε καὶ γαλουχήθηκε σὲ μοναστικοὺς χώρους. Μοναχοὺς ἄσημους, ταπεινοὺς καὶ κρυμμένους πῆρε ἡ Ἐκκλησία καὶ τοὺς τοποθέτησε σὲ πατριαρχικοὺς θρόνους καὶ ἐπίλεκτες θέσεις. Ὁ μοναχισμὸς γέννησε σπουδαῖες μορφὲς ἱεραποστόλων, ὑμνογράφων, συγγραφέων καὶ κηρύκων. Μίλησε γιὰ τὸ βάθος, τὸ ὕψος καὶ τὸ εὖρος τοῦ εὐαγγελίου. Οἱ μοναχοὶ μίλησαν μὲ τὸ σιωπηλὸ παράδειγμα τῆς ζωῆς τους. Ἀπέναντι στὸ ὑλιστικὸ καὶ κοσμικὸ φρόνημα κατέθεσαν τὴν ὀρθόδοξη πνευματικότητα, ποὺ μιλᾶ γιὰ κάθαρση, φωτισμὸ καὶ θέωση. Ἔθεσαν ἀντὶ τῆς κακίας τὴν ἀρετή, στὴ θέση τοῦ κορεσμοῦ τὴν ἐγκράτεια, στὸν πλουτισμὸ τὴν ἀκτημοσύνη. Ὁ μοναχὸς ἀγωνίζεται ἰσόβια γιὰ τὴν κατάκτηση τῆς ταπεινώσεως καὶ τὴν ὁλοκλήρωση τῆς μετάνοιας. Ἀγωνίζεται γιὰ τὴ φυγάδευση τοῦ ἐγωισμοῦ, τοῦ πάθους καὶ τῆς κακίας.
.           Κατὰ τὸν ὅσιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη τὰ μοναστήρια καθίστανται λιμάνια σωτηρίας, ἐργαστήρια ἀρετῆς καὶ κατοικητήρια ἁγιότητος. Τὰ μοναστήρια στελεχώνονται ἀπὸ μοναχοὺς ὑπάκουους, ὑπομονετικούς, ἠσύχιους, πράους, φιλόθεους καὶ φιλάδελφους. Ἀγωνίζεται νὰ φτάσει στὸ «πρωτοκτιστὸ κάλλος» στὴν προπτωτικὴ κατάσταση, τὴ θέωση καὶ τὸν ἁγιασμό. Ἡ μοναχικὴ ζωὴ «πάσχει τὰ θεῖα», πορεύεται στὴν ἀπάθεια, ἐντρυφᾶ στὴν «θεία μέθη» καὶ στὸν «θεῖο ἔρωτα». Βιώνει τὴν θεία σοφία, ἐντρυφᾶ σὲ πνευματικὲς ἔννοιες, προσεύχεται, λυπᾶται γιὰ τὶς ἁμαρτίες του καὶ χαίρεται γιὰ τὰ θεϊκὰ δῶρα τῆς χαρᾶς, τῆς ἐλπίδας καὶ τῆς ἀφοβίας. Μὲ τὸν καιρὸ ταυτίζεται τὸ θέλημα τοῦ μοναχοῦ μὲ τοῦ Θεοῦ. Ὁ μοναχὸς ἀγωνίζεται συνεχῶς κατὰ τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τῆς φιλαρέσκειας, κατὰ τῆς φιληδονίας καὶ τῆς φιλοδοξίας.
.           Στὸ ἄβατο Ἅγιον Ὄρος τὸ πιὸ τιμημένο πρόσωπο εἶναι τῆς Παναγίας. Οἱ Ἁγιορεῖτες πατέρες ὑπεραγαποῦν τὴν καθαρότατη, σεμνότατη καὶ ταπεινότατη Ὑπεραγία Θεοτόκο. Ἡ Παναγία κάποιες παραφωνίες καὶ παρανυχίδες ἀνέχεται ἐλπιδοφόρα. Οἱ Γέροντες παρακινοῦν καὶ προτρέπουν ὅλους σὲ ἔνθεη ζωή. Σήμερα παρατηρεῖται μία ἀκμὴ στὸ μοναχισμὸ καὶ μία παρακμὴ στὸν πολιτισμό. Ὁρισμένοι ἀγνοοῦν, πολεμοῦν καὶ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὸν Θεό. Ἄλλοι συνεχίζουν νὰ λατρεύουν τὸν Θεὸ καὶ ἀπὸ μεγάλη ἀγάπη νὰ ὁδεύουν στὰ μοναστήρια.
.           Τὰ μοναστήρια εἶναι φωλιές, πηγὲς καὶ κηρῆθρες. Εἶναι κτισμένα σὲ ὡραῖες θέσεις, χῶροι εὐλαβῶν προσκυνημάτων, τόποι πνευματικοῦ ἀνεφοδιασμοῦ, διδασκαλεῖα πνευματοκίνητα, οἰκήματα θεοσέβειας. Μοναστήρια γυναικεῖα καὶ ἀνδρικά, παλαιὰ καὶ νέα, μὲ πολλοὺς ἢ λίγους μοναχούς, καθίστανται φάροι, ποὺ φωτίζουν καὶ κατοικίες ἀγωνιζομένων, ποὺ ἐμπνέουν, εὐλογοῦν καὶ ἐνισχύουν.

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 27.05.12

ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ (π. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, Ἁγιορείτης

.        Ἔχουμε ξαναπεῖ πὼς ὁ Θεὸς δὲν εἶναι θυμώδης, τιμωρὸς καὶ ἐκδικητής. Ἂν ἦταν ἔτσι, θὰ πρέπει νὰ ἦταν κακός. Στὴν θεότητα ὅμως δὲν ὑπάρχει ἴχνος κακότητας.
.         Ἡ κάθε δοκιμασία εἶναι θεϊκὴ παιδαγωγία καὶ ἀποτελεῖ μορφὴ ἀσκήσεως, τὴν ὁποία διώξαμε ἀπὸ τὴν ζωή μας ἑκούσια. Μὲ διαφόρους τρόπους προσπαθεῖ ὁ Πανάγαθος Θεὸς νὰ μᾶς φέρει πιὸ κοντά του. Ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἴμεθα ὅλοι ἀγωνιστές.
.          Ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ κρίση εἶναι μία μεγάλη δοκιμή, δοκιμασία καὶ ἐκπαίδευση. Ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας ἄριστος ἐκπαιδευτής. Μᾶς δοκιμάζει γιὰ τὸ καλό μας καὶ γιὰ τὴ νίκη μας. Ἡ πατρίδα μας ἐξετέθη, μένει ἀνασφαλής, φοβισμένη καὶ ταραγμένη. Ἀνοχύρωτη πνευματικά, παρασυρμένη ἀπὸ τὴν εὐδαιμονία, τὸν κορεσμό, τὴν ὑπερκατανάλωση, τὸν πλουτισμὸ καὶ τὴν ἄσωτη διασκέδαση. Ὁ μαγνητισμὸς τοῦ ἑλληνικοῦ βίου στὴν ὕλη ἔφερε θλίψη καὶ πικρὴ ἀπογοήτευση. Ἔμεινε μόνο νὰ νοιάζεται γιὰ τὸ τί θὰ φάει καὶ τί θὰ πιεῖ. Κυκλοφοροῦν πολλὰ βιβλία μὲ ἑκατοντάδες παράξενες συνταγὲς φαγητῶν. Ψάχνοντας ἐπίμονα τὴ χαρὰ παντοῦ, βρῆκε συντρίμμια της, τὴν δυστυχία, τὴν διαφθορά, τὴν ἀσυδοσία.
.         Αὐξάνεται ἡ ἀνεργία συνεχῶς, μεγαλώνει ἡ φτώχεια, δυναμώνει ὁ πόνος καὶ ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται ἀποτυχημένος, μόνος καὶ ἀπελπισμένος. Δίχως τὸν Θεὸ ὅλα αὐτὰ ἐπιδεινώνονται ἀνησυχητικά. Μὲ τὸν Θεὸ δὲν λύνονται ὡς διὰ μαγείας ὅλα μαζί. Ἔχει ὅμως ὁ ἄνθρωπος αἴσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ, τῆς ἀγάπης του, τῆς ἁγιοπνευματικῆς χάριτος, τῆς παρηγοριᾶς καὶ τῆς ἐλπίδος. Ἔτσι μπορεῖ καὶ μέσα στὶς καθημερινὲς δυσκολίες τῆς ζωῆς νὰ μὴ χάνει τὸ θάρρος του. Νὰ ζεῖ μέσα στὸν κόσμο καὶ νὰ μὴν παρασύρεται ἀπὸ κάθε τί τὸ ἀνίερο καὶ ἀναίσχυντο. Ἡ ἀκράδαντη πίστη θὰ δώσει αἰσιοδοξία. Ἡ οὐσιαστικὴ ἀγάπη θὰ προσφέρει φιλανθρωπία καὶ ἐλεημοσύνη. Ἔτσι θὰ φωτιστεῖ καὶ θὰ θερμανθεῖ ἡ καρδιὰ τοῦ πληγωμένου ἀνθρώπου.
.          Ὅσοι ἀκόμη θὰ ἀκολουθοῦν ψεύτικους Θεοὺς ἢ θὰ κάνουν Θεοὺς ἀνθρώπους τῆς πολιτικῆς, τῆς τέχνης, τῆς ἐπιστήμης, θὰ πλανῶνται οἰκτρά. Δίχως Θεὸ ἡ κάθε κρίση θὰ καταδυναστεύει ψυχὲς καὶ θὰ τὶς κάνει νὰ πάσχουν ἀπὸ φοβερὲς πλάνες καὶ πολλὰ δεινά. Ὅσοι πονηροὶ σαγηνεύουν τὸν ἀφελῆ κόσμο μὲ ψευδαισθήσεις, μελλοντολογίες καὶ ἀντιχριστολογίες λαθεύουν καὶ ἁμαρτάνουν. Χρειάζεται προσοχή, διάκριση καὶ σοβαρότητα.
.        Εἶναι καιρὸς νὰ ἀποφασίσουμε νὰ συγχωροῦμε εἰλικρινὰ καὶ ἐγκάρδια. Νὰ γίνουμε ταπεινοὶ ἐλεήμονες. Νὰ ἀγαπήσουμε καὶ νὰ ἀκολουθήσουμε τὴν εὐγένεια, τὴν ἀνεκτικότητα, τὴν συντροφικότητα καὶ τὴν καλοσύνη. Ἡ ἀνθρωπιὰ ἀπουσιάζει. Τὸ χαμόγελο κρύβεται. Μιὰ σκληρότητα καὶ σκυθρωπότητα καλύπτει τὰ πρόσωπα, τὶς κινήσεις, τὰ λόγια, τὶς ἀποφάσεις. Ἡ δύσκολη κατάσταση τοῦ τόπου μας δὲν διορθώνεται μὲ περισσότερα βάρη, μὲ πρόσθετα μέτρα, μὲ ἀπόρριψη καὶ ἐκδικητικότητα. Οἱ ἀστυνομικοὶ μποροῦν νὰ συλλαμβάνουν, ὅταν πρέπει, ἀλλὰ ὄχι νὰ δέρνουν. Οἱ δικαστὲς νὰ μὴν ἐξαντλοῦν τὴν αὐστηρότητά τους σὲ ὁρισμένους. Παρουσιάζονται ὡς ἄτεγκτοι τηρητὲς τῶν νόμων κι ὅμως ἀποδεικνύεται μερικὲς φορὲς ὅτι σφάλλουν σοβαρά. Οἱ δάσκαλοι ὅλων τῶν βαθμίδων δὲν θὰ βοηθήσουν τοὺς μαθητές τους μὲ τὴν ἀγριότητα, τὴν ὑπερβολικὴ αὐστηρότητα καὶ τὴν εἰρωνεία. Οἱ πολιτικοί μας ὁδήγησαν στὸν ἐξευτελισμὸ καὶ τὴν ἀκυβερνησία.
.        Ἡ παροῦσα κρίση εἶναι μία εὐκαιρία νὰ δοῦμε αὐστηρὰ τὸν ἑαυτό μας καὶ μὲ ἐπιείκεια τοὺς ἄλλους. Ἡ καλοσύνη εἶναι ὡραία. Ἡ ἀλληλοκατανόηση, ὁ ἀλληλοσεβασμὸς καὶ ἡ ἀλληλοεκτίμηση εἶναι πιὸ ἀναγκαία σήμερα. Στὸ κλειστὸ σπίτι εἶναι ἕνα ἀνοιχτὸ παράθυρο. Ἕνα παράθυρο ποὺ φέρνει ἥλιο, φῶς καὶ νέο ἀέρα. Ἡ ἄνοιξη εἶναι μία ὡραία ἐποχή. Μέσα στὸ σκοτάδι κι ἕνα κερὶ ἀναμμένο γκριζάρει τὸ σκοτάδι. Ἂς ἀνοίξουμε καὶ τὸ παράθυρο τῆς καρδιᾶς μας μὲ τὴν ἀνθρωπιὰ καὶ τὴν καλοσύνη, ποὺ ὅλοι ἔχουν μεγάλη ἀνάγκη.

TYΧΗ ΚΑΙ ΑΤΥΧΙΑ (π. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Τύχη καὶ ἀτυχία

Γράφει ὁ Μοναχὸς Μωυσῆς, Ἁγιορείτης

.       Ὑπάρχουν τυχεροὶ καὶ ἄτυχοι ἄνθρωποι; Κάτι τέτοιο δὲν θὰ ἦταν ἄδικο; Τί εἶναι ἡ τύχη; Γιὰ τὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησία δὲν ὑπάρχει τύχη. Δὲν ὑπάρχει μοίρα, εἱμαρμένη, κισμέτ, ἀπόλυτος προορισμὸς τοῦ ἀνθρώπου. Σὲ ὅλη τὴν ἁγιογραφικὴ καὶ ἁγιοπατερικὴ διδασκαλία πουθενὰ δὲν ἀναφέρεται ἡ πίστη στὴν τύχη. Οἱ ἄνθρωποι τύχη θεωροῦν καὶ ἐκφράζουν ὅ,τι τοὺς χαρίζει τὸν ἔκτακτο πλοῦτο, τὴν σωτηρία τους ἀπὸ διάφορους κινδύνους, τὸ κέρδος τῆς ἀνυψώσεώς τους σὲ ὑψηλὴ θέση. Εἶναι γεγονὸς πὼς δὲν ὑπάρχει πουθενὰ καὶ ποτὲ κάποια δύναμη ἀνώτερη ποὺ νὰ ὀνομάζεται τύχη. Οὔτε μᾶς βοηθᾶ ποτὲ τὸ ὁποιοδήποτε γούρι, χαϊμαλὶ καὶ μπλὲ χάντρα. Νομίζουμε πὼς οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἐπιπόλαια παρασυρθεῖ ἀπὸ ἐρασιτέχνες θαυματοποιούς. Ὅ,τι φαίνεται στοὺς ἀνθρώπους τυχαῖο ἔχει σίγουρα κάποια βαθύτερη προέλευση. Δὲν ὑπάρχει κανένα πεπρωμένο.
.        Ὁ Δημόκριτος λέει πὼς οἱ ἄνθρωποι ἔφτιαξαν τὸ εἴδωλο τῆς τύχης ὡς δικαιολογία γιὰ τὴν δική τους ἀβουλία. Ὁ σοφὸς Σόλων νωρὶς εἶπε, μὴν ἐμπιστεύεσαι στὴν τύχη. Ἡ τύχη δὲν εἶναι νὰ τὴν ἐμπιστεύεσαι, λέει καὶ ὁ Χίλων. Ὑπάρχουν βέβαια καὶ ἀρχαῖοι καὶ νέοι συγγραφεῖς ποὺ πιστεύουν στὴν τύχη. Ὁ Ἀριστοτέλης τὴν τύχη θεωρεῖ κυρία τῶν περιστάσεων. Ὁ Σενέκας λέει πὼς ἡ τύχη τρέμει τὸν γενναῖο, ἀλλὰ τρομοκρατεῖ τὸν δειλό. Κατὰ τὸν Οὐγκὸ ἡ τύχη εἶναι τὸ ὑποκοριστικὸ τῆς προνοίας. Ὁ Ἀϊνστάιν ἔλεγε πὼς ἡ τύχη εἶναι τὸ ἄθροισμα πολλῶν καὶ διαφόρων συμπτώσεων.
.        Ἐμεῖς πιστεύουμε πὼς γιὰ ὅλα τὰ σκαμπανεβάσματα τῆς ζωῆς ὑπάρχει ἡ διακριτική, εὐγενὴς καὶ φιλελεύθερη πρόνοια τοῦ Πανάγαθου Θεοῦ. Κατὰ ἕναν ἀνθρωπομορφικὸ τρόπο θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε ἄνετα πὼς ὁ Θεὸς ἀγωνιᾶ γιὰ τὴ σωτηρία μας. Ἔτσι δίνει τὰ καλὰ γιὰ νὰ τὸν εὐχαριστοῦμε καὶ νὰ τὸν δοξάζουμε. Ὁ ἴδιος προσφέρει κάποτε καὶ τὰ πικρά, ὄχι ὡς σκληρὸς καὶ θιγμένος, ὡς ἐκδικητικὸς καὶ τιμωρός, ἀλλὰ ὡς ἄριστος παιδαγωγός, πρὸς διόρθωση καὶ μετάνοια. Ὁ Θεὸς προνοεῖ, προφυλάγει καὶ προστατεύει τὸν κάθε ἄνθρωπο, γιατί εἶναι πλάσμα του καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του δὲν παύει νὰ ὑπάρχει ποτέ. Δὲν ἀφήνει τὰ παιδιὰ τοῦ δίχως τροφὴ καὶ φροντίδα. Δὲν τὰ ἀφήνει στὴν «τύχη» τους. Αὐτὸς ποὺ δίνει τροφὴ στὰ στρουθία τ’ οὐρανοῦ καὶ ὑπέροχα χρώματα στ’ ἄνθη τοῦ ἀγροῦ θὰ ἐγκαταλείψει στὴν «τύχη» του τὸν ἄνθρωπο; Δὲν ὑπάρχει στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων κάτι τὸ τυχαῖο, τὸ μοιραῖο, τὸ προγεγραμμένο. Ὑπάρχει βαθὺς καὶ οὐσιαστικὸς λόγος γιὰ τὰ γενόμενα καλὰ καὶ ἄσχημα στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων. Κάποιος λόγος ὑπάρχει στὰ διάφορα συμβαίνοντα καὶ κάποιος ἀπώτερος καὶ ἀγαθὸς σκοπός.
.       Ὑπάρχει, ἀγαπητοί μου, ἕνας θεϊκὸς σχεδαασὸς γιὰ τὸν κόσμο καὶ γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο εἰδικά. Βέβαια εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ἐλεύθερη βούληση τοῦ ἀνθρώπου, πού, ὅταν δὲν ὑπάρχει, δὲν ἐπεμβαίνει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ, ἡ διαφορότροπα ἐνεργοῦσα στὸν καθένα. Ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔδωσε τὴν ἐλευθερία τῆς βουλήσεως. Ὁ Θεὸς δὲν θέλει νὰ ἔχει δούλους ἄφωνους ἢ ὀπαδοὺς ἰσχυρούς, ἐπευφημοῦντες καὶ ζητωκραυγάζοντες. Εἶναι ἕνα καταπληκτικὸ μυστήριο ἡ μυστικὴ καὶ προσωπικὴ σχέση τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου. Ὅποιος κάνει χρήση τῆς θεόσδοτης ἐλευθερίας του εἶναι ὑπεύθυνος καὶ ὑπόλογος. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν τύχη. Ἔτσι μποροῦμε νὰ ποῦμε πὼς δὲν ὑπάρχουν τυχεροὶ καὶ ἄτυχοι ἄνθρωποι.
.        Ἐν τούτοις καὶ σήμερα, ἀκόμη καὶ μορφωμένοι ἄνθρωποι πιστεύουν στὴν τύχη καὶ τρέχουν μὲ τὸ ἀζημίωτο σὲ διάφορους νὰ τοὺς ποῦν τὴ μοίρα καὶ τὸ ριζικό τους, τὴν τύχη καὶ τὸ μέλλον τους. Πρόκειται γιὰ διπλωματούχους μάντεις, γιὰ πονηροὺς ἀστρολόγους, γιὰ καφεμάντεις, χαρτορίχτρες, γύφτισσες καὶ παραψυχολόγους. Πλανοῦν οἱ πλανεμένοι, πλουτίζοντας ἀπὸ τὴν ἀφέλεια κάποιων ἄτυχων. Οἱ εὐχὲς πολλῶν εἶναι «καλὴ τύχη». Εἶναι τυχερὸς ἕνας πονηρός, ἕνας κακός, ἕνας καπάτσος, ἕνας ψεύτης, ἕνας ἀπατεώνας, ἕνας ἀδιαφανής. Εἶναι ἄτυχος ὁ τίμιος, ὁ φτωχός, ὁ εἰλικρινής, ὁ πιστός, ὁ καλοκάγαθος. Τελικὰ καὶ πραγματικὰ τυχερὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ δὲν τὸν ἐλέγχει ἡ καθαρή του συνείδηση, ποὺ ἔχει γλυκὸ ὕπνο, ποὺ κέρδισε τὴν ψυχή του.
.        Τελειώνοντας ταπεινὰ καὶ ἐγκάρδια λέω πὼς εἴμεθα ἀρκετὰ τυχεροὶ ποὺ ἔχουμε ἕναν τόσο καλὸ Θεό.

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 13.05.12

ΤΟ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΚΑΚΟ. «Καλά, ἀλλὰ γνωρίζουν πράγματι ποιό εἶναι τὸ λιγότερο κακό;» (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Τὸ λιγότερο κακὸ

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, ἁγιορείτης

.         Τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἀπὸ διάφορους πολιτικοὺς ἀκούστηκαν λέξεις λησμονημένες. Ἀπορεῖ κανεὶς ἂν ἡ ἐπανεύρεσή τους εἶναι γνήσια ἢ χρησιμοποιοῦνται πρὸς κατανάλωση καὶ ἐκμετάλλευση. Μιλῶ γιὰ λέξεις ὅπως πατρίδα, πατριωτισμός, Θεός, θρησκεία, οἰκογένεια, παράδοση καὶ λοιπὰ σχετικά. Ἐπιτρέπεται νὰ ἀποδυναμώνονται ἰδέες καὶ ἱερὰ νοήματα;
.         Ἡ ἑλληνικὴ παιδεία κατάντησε ἄγονη καὶ στείρα γνώση. Ὁ Χριστὸς ἐξορίσθηκε ἀπὸ τὰ σχολεῖα σὰν φανατικός, ἀκραῖος καὶ ἀνελεύθερος. Ἡ γλώσσα μας κατακρεουργήθηκε βάναυσα. Μιὰ φοβερὴ ψυχοπαθολογία βάλθηκε νὰ θανατώσει τὴν ἐγχώρια λαλιά. Ντρέπονται μερικοὶ ποὺ εἶναι Ἕλληνες;
.         Παράδοση σημαίνει ὅτι παραλαμβάνεις ὅ,τι τὸ ἀληθινὸ καὶ ζωντανὸ καὶ τὸ παραδίδεις στοὺς ἑπόμενους ξανακαινουργιωμένο. Εἶναι μία λιτανεία, μία ἱερὴ πομπή, μία λαμπαδηφορία, ὅπου μεταφέρεται τὸ φῶς, φῶς ἱλαρό. Ὁ ἔνδοξος στρατηγὸς Μακρυγιάννης ἔκλαιγε, ὅταν ἔβλεπε νὰ χάνεται στοὺς χρόνους τῆς ἐλευθερίας ὅ,τι φυλάχθηκε καλὰ στοὺς χρόνους τῆς δουλείας. Ἦταν θρησκομανὴς καὶ παράλογος ὁ Μακρυγιάννης;
.         Ἡ ὀρθόδοξη ἑλληνικὴ ἐκκλησία δὲν ἐξαντλεῖ τὸ ἔργο της στὶς χιλιάδες πιάτα φαγητοῦ ποὺ μοιράζει καθημερινὰ στοὺς πεινασμένους φτωχούς. Δυστυχῶς τὸ κράτος θεωρεῖ τὴν Ἐκκλησία μας ὡς καλὸ φιλανθρωπικὸ κατάστημα. Ἡ Ἐκκλησία, παρὰ τὶς ὅποιες ἀνθρώπινες ἐλλείψεις της παραμένει πηγὴ ἀκένωτου πνευματικοῦ ἀνεφοδιασμοῦ, ὑπομονῆς, ἐγκράτειας, ἐλπίδας καὶ αἰσιοδοξίας. Δὲν εἶναι ἔτσι;
.          Φθάσαμε σὲ ἄφωτο ἀδιέξοδο. Βυθιστήκαμε σὲ τέλμα ἀδιαφάνειας καὶ ἀνειλικρίνειας. Χρειάζεται νὰ μελετήσουμε τὴν ἱστορία μας, νὰ ἐντρυφήσουμε στὸν πολιτισμό μας, νὰ ἀνάψουμε ἕνα κερὶ στὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ ἐμπνευστοῦμε, νὰ ἀπορρίψουμε τὰ πολλὰ περιττά, νὰ μάθουμε νὰ ζοῦμε μὲ ἐγκράτεια, ἁπλότητα, ὀλιγάρκεια καὶ ταπείνωση. Εἶναι κακὸ καὶ ἀνέφικτο;
.         Οἱ «προοδευτικοὶ» μᾶλλον θὰ χαμογελάσουν εἰρωνικὰ μὲ τὰ γραφτά μας. Θὰ μᾶς ποῦν ἀρτηριοσκληρωτικούς, ὀπισθοδρομικοὺς καὶ καθυστερημένους. Σήμερα ἐπικρατεῖ ὁ ὀρθολογισμός. Νὰ ὅμως ποὺ ἡ ὑπερκατανάλωση, ἡ εὐμάρεια, ἡ εὐδαιμονία, ἡ σπατάλη, τὰ δάνεια, μᾶς ἔφεραν σὲ βαθιὰ κρίση. Ἐπτωχεύσαμεν πνευματικά. Ἀνίδεοι καὶ ἀνίκανοι πολιτικάντηδες ταλαιπώρησαν τὸν λαὸ καὶ δὲν φαίνεται νὰ μετανοοῦν καὶ νὰ ἀναπτύσσουν ὑγιῆ αὐτοκριτική, σοβαρὴ μεταμέλεια καὶ εἰλικρινῆ μετάνοια γιὰ τὰ τραγικὰ λάθη τους. Μιλῶ παράλογα;
.         Οἱ πολιτικοὶ κομμάτισαν τὸν λαό, τοῦ ἔκοψαν τὸ φιλότιμο, τὸ μεράκι, τὶς φτεροῦγες τῆς ἐλπίδας. Ἔφεραν τὸν ἐθνικὸ διχασμό, ἔκαναν κόκκινο τὸν Σαγγάριο, τὸ δράμα τοῦ ἐμφυλίου, τὶς ὀρδὲς τοῦ Ἀττίλα, κάποιους ἐθνοσωτῆρες, τὴν ἀμφισβήτηση τῆς ἑλληνικότητας τῆς Μακεδονίας, τὴν διαφθορὰ τῶν προγραμμάτων, ποὺ ἀνέχονται γιὰ τὸ ἴδιον συμφέρον οἱ νομοθετοῦντες καὶ προστατεύοντες τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς. Πολιτικοὶ καὶ νὰ εἶναι καταχραστὲς δημοσίου χρήματος, ὁ ἕνας νὰ τὰ ρίχνει στὸν ἄλλο. Ὅλοι νὰ ἔχουν δικαιολογίες δυνατὲς γιὰ τοὺς ἑαυτούς τους. Ἄλλοι θὰ ἀπέχουν τῶν ἐκλογῶν, ἄλλοι θὰ ρίξουν λευκὸ ἢ ἄκυρο ἢ θὰ ψηφίσουν ἀπὸ ὀργὴ καὶ ἐκδίκηση ἕνα ἀκραῖο κόμμα ἀντιδρώντας. Ὁ πολιτικὸς λόγος δὲν ἀγγίζει καρδιές, δὲν ἐνθουσιάζει. Πολλοὶ δὲν εἶναι βέβαιοι γι’ αὐτὸ ποὺ ψηφίζουν. Ἄλλοι, λένε, θὰ ψηφίσουν τὸ λιγότερο κακό. Καλά, ἀλλὰ γνωρίζουν πράγματι ποιό εἶναι τὸ λιγότερο κακό;

ΠΗΓΗ: makthes.gr

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ [2] «Οὔτε ταπεινὰ τὸν ἑαυτό τους παραδέχθηκαν, οὔτε μετανοημένα στὸν Θεὸ στράφηκαν πρὸς βοήθεια». (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: «Οὔτε ταπεινὰ τὸν ἑαυτό τους παραδέχθηκαν, οὔτε μετανοημένα στὸν Θεὸ στράφηκαν πρὸς βοήθεια».
.        Μήπως τὸ ἀνωτέρω θὰ μποροῦσε νὰ “διαβαστεῖ” καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἐθνικῆς (πολιτικῆς-ἐκλογικῆς) αὐτογνωσίας;

  Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μοναχοῦ Μωυσέως Ἁγιορείτου

«Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ»,
σελ. 14-18
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2006

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[Β´]

Α´ Μέρος: http://christianvivliografia.wordpress.com/2012/05/01/ὀ-ἄγνωστος-ἑαυτός-μας/

.         Ἕνας ἀσυγκρότητος ἑαυτὸς παρασύρει τὸν ἄνθρωπο σὲ μύρια δεινά. Ἀξίζει ἡ ἰδιαίτερη προσοχὴ στὸν ἑαυτό μας καὶ ἡ διακριτικὴ ἀντιμετώπισή του. Ἡ γνώση τοῦ ἑαυτοῦ μας εἶναι ἔργο, ὅπως εἴπαμε, δύσκολο καὶ μακρύ, ἀλλὰ εὐχάριστο, γιατί ὁδηγεῖ σὲ ἄνεση. Ἄνεση πραγματικὴ κυρίως ἔχει ὁ ταπεινός. Αὐτογνωσία θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε εἶναι ἡ κατάκτηση τῆς θεοΰφαντης ταπεινώσεως. Αὐτογνωσία ἔχει αὐτὸς ποὺ γνωρίζει τὴν ἀδυναμία του, τὰ λάθη του, τὴν μικρότητά του, τὸ εὐόλισθό του καὶ ταπεινὰ φρονεῖ. Ἀγαπᾶ ὄχι αὐτοὺς ποὺ τὸν ἐπαινοῦν, γιὰ νὰ ὑπερηφανεύεται, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ τὸν ἐλέγχουν, γιὰ νὰ ταπεινώνεται. Ὁ ταπεινὸς τὶς αἰτίες τῶν δυσκολιῶν του ψάχνει καὶ βρίσκει στὸν ἑαυτό του καὶ δὲν τὶς ρίχνει ἀνεύθυνα κι εὔκολα πάντα στοὺς ἄλλους. Νὰ φτιάξουμε ἕνα ἐργοστάσιο καλῶν λογισμῶν, ἔλεγε συχνὰ ὁ μακαριστὸς Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης. Ὁ ταπεινὸς ἔχει πάντα ὡραίους λογισμούς, δὲν ὑποπτεύεται, δὲν ἄγχεται, δὲν φοβᾶται κι εἶναι πάν­τα ἱκανοποιημένος, εὐχαριστημένος, εἰρηνικός, γλυκὺς κι εὐχάριστος. Ἀντίθετα ὁ περήφανος εἶναι ἀνικανοποίητος, ἀνήσυχος, καχύποπτος, ταραγμένος, νευρικός, θυμώδης καὶ κακότροπος, ζεῖ μόνο γιὰ τὸν ἑαυτούλη του καὶ τὴν καλοπέρασή του.
.        Αὐτὸς ποὺ γνώρισε καλὰ τὸν ἑαυτό του λέγει ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ συγγραφέας ἑνὸς μόνον βιβλίου, τῆς οὐρανοδρόμου Κλίμακος, ποτὲ δὲν θὰ ὑπερβεῖ τὰ ὅρια καὶ τὶς ἀντοχές του ὑπερήφανα, ἀλλὰ θὰ βαδίζει ταπεινὰ τὴν ὁδὸ τῆς μακάριας ταπεινοφροσύνης. Νικώντας τὴν ἑωσφορικὴ ὑπερηφάνεια, ἡ ὁποία μᾶς ἐκθέτει σὲ ἀγγέλους καὶ ἀνθρώπους, λυπεῖ τὸν Θεὸ καὶ χαροποιεῖ τὸν ἐφευρέτη της δαίμονα, ὁδηγούμεθα σὲ ἀσφαλῆ λιμένα καὶ προγευόμεθα τὴν οὐράνια ἀνεκλάλητη χαρά. Ἡ περιπέτεια τοῦ ἀνθρώπου ἀρχίζει ἀπὸ τὸν κῆπο τῆς Ἐδέμ. Ἐκεῖ φάνηκε καὶ ἡ τραγικότητα τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Θεός, ἂν θὰ μπορούσαμε ἀνθρωπομορφικὰ νὰ ποῦμε, τὰ ἔχασε μαζί μας, δὲν περίμενε ὅτι θὰ βγοῦμε τόσο σκάρτοι. Ὁ Ἀδὰμ εἶχε τὰ πάντα καὶ ἡ Εὔα τὸ ἴδιο. Στὸν κανόνα ποὺ τοὺς ἔβαλε ὁ Θεός, νὰ μὴ γευθοῦν τὸν καρπὸ τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως, παρήκουσαν κι ἀπίστησαν κι ὑπάκουσαν στὸν ὑποσχόμενο ταχύρρυθμη γνώση κι ἰσοθεΐα πονηρὸ δαίμονα. Ὁ πόθος τοῦ ἀνθρώπου γιὰ θέωση ἔγινε ὁ τάφος του. Θέλησε νὰ θεωθεῖ δίχως Θεό, νὰ γίνει βιαστικὰ παντογνώστης. Ἀντὶ νὰ κερδίσει, ἔχασε κι αὐτὸ ποὺ εἶχε. Ἡ τραγωδία εἰσῆλθε στὸν κόσμο. Ἡ μεγαλύτερη τραγικότητα εἶναι ὁ Θεὸς ἐρχόμενος τὸ δειλινὸ τοὺς δίνει εὐκαιρία μετανοίας, τὴν ὁποία οἱ πρωτόπλαστοι δυστυχῶς δὲν ἐκμεταλλεύονται. Ἔτσι ὥστε οἱ ἅγιοι πατέρες νὰ λέγουν πὼς οἱ πρωτόπλαστοι δὲν ἔχασαν τὸν παράδεισο, γιατί ἁμάρτησαν, ἀλλὰ γιατί δικαιολογήθηκαν. Ὁ Γέροντας Παΐσιος ἔλεγε τὸν βαρὺ ἀλλὰ ἀληθινὸ λόγο: «Ὅποιος συνέχεια δικαιολογεῖται, ἔχει Γέροντά του τὸν δαίμονα»!
.            Ὁ δικαιολογούμενος ἄνθρωπος εἶναι συνήθως ἀνειλικρινής, ἀνέντιμος, ἀμετανόητος, ρίχνει τὶς εὐθύνες στοὺς ἄλλους, δὲν γνωρίζει τὸν ἑαυτό του. Ὁ Ἀδὰμ μετέθεσε τὴν εὐθύνη στὴν Εὔα κι ἡ Εὔα στὸ φίδι. Τελικὰ φαίνεται νὰ εὐθύνεται ὁ Θεός, ὁ δημιουργὸς τῆς γυναίκας καὶ τοῦ φιδιοῦ. Ἡ ἀνευθυνότητα τῶν πρωτοπλάστων ἀποτελεῖ τέλεια ἀγνωσία τοῦ ἑαυτοῦ τους, μὴ παραδοχὴ τοῦ λάθους τους, μὴ ἀποδοχὴ τῆς ἀδυναμίας τους. Οὔτε ταπεινὰ τὸν ἑαυτό τους παραδέχθηκαν, οὔτε μετανοημένα στὸν Θεὸ στράφηκαν πρὸς βοήθεια. Ἡ στάση τους ἦταν περήφανη, ἀφοῦ πάντα ἡ περηφάνεια σκοτίζει τὸν νοῦ καὶ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν τὸν ἀφήνει νὰ διακρίνει τὴν ὀρθότητα κι ἀλήθεια. Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ μητέρα ὅλων τῶν παθῶν. Ἡ ταπείνωση ὁ φύλακας ὅλων τῶν ἀρετῶν. Ἡ περηφάνεια παραμορφώνει τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ταπείνωση τὸν ὡραιοποιεῖ. Ἡ ὑπερηφάνεια αἰχμαλωτίζει. Ἡ ταπείνωση ἐλευθερώνει. Ὁ ὑπερήφανος δὲν γνωρίζει τὸν ἑαυτό του, τὸν ἐξυψώνει ἀφιλάνθρωπα κι ἀφιλόθεα. Ὁ ταπεινὸς σκύβει μέσα του, ἔχει ἐπίγνωση, αὐτογνωσία, αὐτομεμψία, φιλοθεΐα, φιλαδελφία καὶ φιλανθρωπία.
.         Μόνο ὁ ταπεινὸς τελικὰ γνωρίζει καλὰ τὸν ἑαυτό του. Γιατί αὐτὴ ἡ γνώση εἶναι ἀδύνατη δίχως τὴν θεία βοήθεια. Ὁ ταπεινὸς εἶναι ὁ πλούσια ἀπὸ τὸν Θεὸ εὐλογημένος ἄνθρωπος. Ὁ Ἁγιορείτης παπὰ Τύχων ὁ Ρῶσος ἔλεγε: Ὁ Θεὸς κάθε πρωὶ εὐλογεῖ τὸν κόσμο μὲ τὸ δεξί του χέρι, ὅταν δεῖ ταπεινό, τὸν εὐλογεῖ καὶ μὲ τὰ δυό του χέρια! Ἐπίσης συχνὰ ἔλεγε: Στὴν κόλαση θὰ εἶναι διάφοροι ἄνθρωποι, θὰ εἶναι καὶ καλοὶ κι ἐλεήμονες κι ἐγκρατεῖς, ἀλλὰ κανένας ταπεινός. Καὶ στὸν παράδεισο θὰ εἶναι διάφοροι ἄνθρωποι, ἀ!

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ [1] «Ὁ κόσμος μᾶς θέλει σήμερα ν᾽ ἀσχολούμεθα πιὸ πολὺ μὲ τοὺς ἄλλους κι ὄχι μὲ τὸν ἑαυτό μας» (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

 Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μοναχοῦ Μωυσέως Ἁγιορείτου

«Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ»,
σελ. 14-18
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2006

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[Α´]

.         Ὁ ἄνθρωπος στὸ τολμηρὸ παιχνίδι του μὲ τὴν ἐλευθερία, ὡς καταχραστὴς τῆς θεοσδοτης δωρεᾶς τῆς ἱερῆς ἐλευθερίας, ἁμαρτάνει, αὐτοθεώνεται καὶ θέτει τὸν ἑαυτό του κέντρο τοῦ κόσμου. Ὑψώνει τὸ ἐγώ του, ἀπομονώνεται καὶ προγεύεται θάνατο μὲ τὴν ἀκοινωνησία του. Ἔτσι ὁ κύριος ἐχθρὸς τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ ἴδιος ὁ κακὸς ἐαυτός του. Παρασύρεται ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν πλεονέκτη ἑαυτό του καὶ νωχελικὰ κι ἀναντίδραστα τὸν ἀκολουθεῖ πάκουα. Ἀποτελεῖ λοιπὸν βασικὸ ἐμπόδιο τῆς σωτηρίας μας. Ὁ ἀγώνας μας ἔγκειται στὴν ἀπελευθέρωσή μας ἀπὸ τὸν ἀντίπαλο δόλιο ἑαυτό μας, στὴ νίκη μας ἐπ᾽ αὐτοῦ μὲ τὸ ξερίζωμα τῶν ἀντιθέων παθῶν καὶ τὴν καλλιέργεια τῶν ἐνθέων ἀρετῶν. Ἡ ἀποκατάσταση τῶν σχέσεων τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν ἑαυτό του, κατὰ τὸν π. Μιχαὴλ Καρδαμάκη, ἀποτελεῖ συμφιλίωση μαζί του, ἀποειδωλοποίηση κι ἀναζήτηση τοῦ ἑαυτοῦ του στὸν Θεό.
.         Ἡ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ αὐτογνωσία συντείνει στὴν ἀποβολὴ τῆς δαιμονοφορούμενης ἐγωκεντρικότητος. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἔχει θέσει σὲ κεντρικὴ θέση τῆς ζωῆς του τὸν Θεό, δὲν πιστεύει, δὲν ἐλπίζει καὶ δὲν ἐμπιστεύεται τὸν Θεό, φυλακίζεται στὸ ἐγώ του. Ἀπομακρυνόμενος ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν συνάνθρωπο καὶ τὸν πραγματικὸ καὶ ὅλο ἑαυτό του ὁ ταλαίπωρος ἄνθρωπος δημιουργεῖ ἕνα πλαστὸ ἑαυτὸ ποὺ τὸν παραπλανᾶ. Ἔχει μεγάλη σημασία κι ἀξία ν᾽ ἀσχοληθεῖ κανεὶς ὀρθὰ μὲ τὸν ἑαυτό του. Δὲν εἶναι διόλου ἀσήμαντη πράξη. Ὁ κόσμος μᾶς θέλει σήμερα ν᾽ ἀσχολούμεθα πιὸ πολὺ μὲ τοὺς ἄλλους κι ὄχι μὲ τὸν ἑαυτό μας. Μερικοὶ μάλιστα τὸ ἔργο αὐτὸ τὸ θεωροῦν κι ἐγωιστικό. Ἂν ὅμως δὲν γνωρίσουμε καὶ βοηθήσουμε τὸν ἑαυτό μας, δὲν μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε καὶ τοὺς ἄλλους, κατὰ τὸν ἔξοχο λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Πρῶτα θὰ καθαριστοῦμε κι ὕστερα θὰ καθαρίσουμε, πρῶτα θὰ φωτισθοῦμε, κι ὕστερα θὰ φωτίσουμε.
.        Ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος εἶχε βοηθηθεῖ ἀπὸ τὴν μακρά του ἄσκηση κι οἱ λόγοι του καρπὸς ἐμπειρίας καὶ θείας φώτισης μᾶς κατανύσσουν, βοηθοῦν καὶ φωτίζουν. Λέγει ὅτι ἡ παντοτινή μας ἐργασία εἶναι ὅπως ὁ ἔσω ἄνθρωπος καταστεῖ εὐάρεστος σ᾽ Αὐτὸν ποὺ ἐτάζει καρδιὲς καὶ νεφροὺς καὶ νὰ καταφρονήσουμε τὰ περιττὰ κι ἀνωφελῆ. Ὁ χριστιανὸς καλεῖται πάντα πρώτιστα νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸν ἐσωτερικὸ καλλωπισμό του. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος παρακαλεῖ στὴν ἐπιστολή του τοὺς Ἐφεσίους ν᾽ ἀγωνισθοῦν γιὰ νὰ κατοικήσει ὁ Χριστὸς στὶς καρδιές τους μὲ τὴν θερμὴ πίστη τους κι ἑδραιωμένοι μὲ τὴν ἀγάπη. Ὁ καλλιεργημένος ἐσωτερικὰ ἄνθρωπος εἶναι κι ἐξωτερικὰ ὡραῖος μὲ τὸν στολισμὸ τῶν ἀρετῶν· πράος, εἰρηνικός, γαλήνιος, ταπεινός, ἠσύχιος καὶ νηφάλιος. Ἡ ἐσωτερικὴ νηνεμία δύναται νὰ φυλάει τὸν ἄνθρωπο ἤρεμο παρὰ τὴν ἐξωτερικὴ ἀνησυχία. Ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος Σιλουανός: «ὁ οὐρανὸς μὲ τὴν γῆ νὰ ἑνωθεῖ, δὲν φοβᾶμαι»!
.         Ἡ Ἁγία Γραφὴ καὶ ἡ θεόπνευστη ἁγιοπατερικὴ σοφία μᾶς καλεῖ νὰ ἐπιστρέψουμε καὶ νὰ βροῦμε τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς μας. Ὁ ἅγιος Νεῖλος ὁ Ἀσκητὴς λέγει: «Στρέψου μέσα σου καὶ κλείσου στὸ ταμιεῖον τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐκεῖ θὰ βρεῖς τὸν Κύριό σου»! Ἀσχολούμενος κανεὶς μὲ τὸν ἑαυτό του δὲν ἀγνοεῖ κι ἀδιαφορεῖ γιὰ τοὺς ἄλλους ἀσφαλῶς, δὲν τοὺς παραβλέπει καὶ προσπερνᾶ ἀφιλάνθρωπα, δὲν ζεῖ στὸν δικό του κόσμο, ὅπως θὰ λέγαμε, ἀλλὰ δὲν κινεῖται κριτικὰ κι ἐπικριτικά, φλυαρώντας καὶ κουτσομπολεύοντας τοὺς πλησίον, τὰ γεγονότα καὶ τὶς καταστάσεις περίεργα. Ὅπως λέγει ἕνας ὅσιος, ὅταν ἔχεις ἕνα νεκρὸ στὸ σπίτι σου, δὲν ἀσχολεῖσαι μὲ τίποτε ἄλλο! Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς λέγει: «μὴ ζητᾶς μακριά σου τὸν Κύριο, ἀλλὰ μέσα σου»!
.         Αὐτὸς ποὺ βρῆκε τὴν εἰρήνη στὴν καρδιά του, βρῆκε τὸν Χριστό. Ὁ λαοφίλητος ἅγιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ ἔλεγε: «Βρὲς τὴν εἰρήνη στὴν καρδιά σου καὶ χιλιάδες κόσμος θὰ σωθεῖ»! Ὁ κόσμος κουράσθηκε ἀπὸ τὰ πολλὰ καὶ παχειὰ λόγια κι ἐναγώνια ζητᾶ τὸ βιωμένο παράδειγμα. Ὅλος ὁ βίος τῆς Θεοτόκου εἶναι μία ἀπέραντη σιωπή. Τῆς Παναγίας μιλοῦσε ἡ ζωή της κι ὄχι τὸ στόμα της. Εἶχε γνωρίσει τὸν ἑαυτό της, εἶχε ἀγαπήσει πολὺ τὸν Θεό, ἦταν πάντα καθαρή, γνήσια, ταπεινὴ καὶ ἀνεπανάληπτα σεμνή. Τὸ καλύτερο κήρυγμα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, εὔστοχα εἶπαν, εἶναι ἡ σιωπή του! Στὸ Γεροντικὸ ἀναφέρεται πὼς ἕνας μοναχὸς ἐπισκεπτόμενος ἕνα Γέροντα δὲν τοῦ ἔκανε ἐρωτήσεις. Ὅταν ὁ Γέροντας διερωτήθηκε, τοῦ ἀπάντησε ἐκεῖνος ὁ μοναχός: Μοῦ φθάνει ποὺ σὲ βλέπω! Διδασκόταν ἀπὸ τὴν εἰρηνική του μορφὴ καὶ μόνο. Σήμερα ἐμεῖς ἀκαλλιέργητοι ἐσωτερικά, μὴ γνωρίζοντας καλὰ οὔτε τὸν ἑαυτό μας, θέλουμε νὰ βάλουμε τὸν καθένα στὴν θέση του μὲ αὐστηρὰ καὶ πικρὰ λόγια. Δὲν θέλουμε νὰ καθυστεροῦμε στὴν προσευχή. Δὲν θέλουμε τελικὰ τὴν ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ στὴν ζωὴ τὴν δική μας καὶ τῶν ἄλλων, ἀφοῦ πιστεύουμε ὅτι ἐμεῖς μόνοι μας ξέρουμε πάντα τί θὰ κάνουμε καὶ θεωροῦμε ὅτι ἐμεῖς θὰ διορθώσουμε καὶ θὰ βοηθήσουμε τοὺς ἄλλους. Δὲν ἐμπιστευόμαστε δηλαδὴ πολὺ τὸν Θεὸ καὶ τοῦτο, φρονοῦμε, εἶναι ἀποτέλεσμα ἐλλειποῦς αὐτογνωσίας.

ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Μικρὴ κατήχηση

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, ἁγιορείτης

.        Στοὺς καιρούς μας, παρὰ τὰ ὅσα δεινά, ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ζητοῦν τὴν ἀλήθεια, τὴν γνήσια Ὀρθοδοξία, γιὰ νὰ ξεδιψάσουν πνευματικά.
.        Ἐπιθυμοῦν μὲ λαχτάρα καὶ φιλότιμο νὰ γνωρίσουν τὴν ἀκρίβεια τῆς ἀλήθειας, τῆς ζωντανῆς πίστεως καὶ τοῦ βάθους τους. Δὲν πρόκειται γιὰ σχολαστικὴ ἀνάλυση τῶν ἀληθειῶν τῆς πίστεως, ἀλλὰ γιὰ κάθαρση τοῦ ἐσώτερου ἀνθρώπου. Εἶναι μία θεραπευτικὴ μέθοδος, τὴν ὁποία χρησιμοποιεῖ ἡ Ἐκκλησία γιὰ νὰ θεραπεύσει τὸν πεσμένο ἄνθρωπο, γιὰ νὰ τὸν ὁδηγήσει στὸν ἁγιασμὸ καὶ τὴν θέωση. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀλλὰ καὶ ὁ στόχος τῆς Ἐκκλησίας.
.        Στὶς παρελθοῦσες ἑορτὲς ἦταν κατάμεστες οἱ ἐκκλησίες. Στὸ Ἅγιον Ὄρος εἰσῆλθαν τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα πέντε χιλιάδες ἄνδρες. Ἡ πίστη ζεῖ. Πίστη εἶναι τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ νὰ πλησιάσουμε στὸν Θεό. Δίχως τὴν πίστη εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίσουμε τὸν Θεό. Χρειάζεται θεία φώτιση γιὰ νὰ γνωρίσει κανεὶς τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ. Μόνο μὲ τὴν καθαρότητά του μπορεῖ ὁ πιστὸς νὰ γνωρίσει τὸν Θεό. Ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θὰ βοηθήσει τὸν ἄνθρωπο νὰ τὸν κατανοήσει καὶ νὰ τὸν γνωρίσει. Δίχως αὐτὴ τὴν κατανόηση καὶ γνώση θὰ ἦταν δυστυχισμένος. Ὁ Θεὸς ὀνομάζεται πατέρας. Ὡς πλάστης, δημιουργὸς καὶ προστάτης ὅλων. Πιστεύουμε σὲ Τριαδικὸ Θεό, ποὺ εἶναι ἡ αὐτοαγάπη. Ἡ σχέση τῶν ἁγιοτριαδικῶν προσώπων εἶναι ἡ ἀγάπη καὶ ἡ πηγὴ τῆς ἀγάπης. Ἀπὸ μεγάλη ἀγάπη δημιούργησε ὁ Θεὸς τὸν κόσμο.
.        Ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν Πανάγαθο Θεὸ γιὰ νὰ μετέχει τῶν ἀγαθῶν του. Ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωση τοῦ Θεοῦ. Μοιάζει μὲ τὸν Θεὸ κατὰ τὴν ἀγάπη. Ἡ θεωρία τῆς ὡραιότητος τοῦ παραδείσου τὸν ὁδηγοῦσε σὲ δοξολογία καὶ εὐχαριστία. Ἔφθανε νὰ συνομιλεῖ μαζί του καθημερινά. Ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε κόσμος τοῦ κόσμου καὶ ἐντελῶς ἐλεύθερος. Ἂν δὲν ἦταν ἐλεύθερος, δὲν θὰ χαιρόταν τὰ ἀγαθὰ ποὺ τοῦ προσέφερε. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως ἔκανε παράχρηση τῆς ἐλευθερίας του καὶ ἔχασε τὴν οἰκείωση τοῦ παραδείσου. Ἀποτέλεσμα τῆς ἀνταρσίας του ἦταν ὁ πόνος καὶ ὁ θάνατος, ἀφοῦ ζωὴ δίχως Θεὸ εἶναι θάνατος. Μὲ τὴν παρακοή του βίωσε τὸν ψυχικὸ θάνατο. Ἡ ἁμαρτία τοῦ στέρησε πολλὰ ἀγαθά.
.       Γιὰ νὰ βοηθήσει ὁ Θεὸς τὸν πεσμένο ἄνθρωπο εἶναι ἡ ἐνάνθρωση τοῦ Χριστοῦ, ἡ σταύρωση, ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ἀνάληψη. Ἀπὸ ἀγάπη ὁ Θεὸς δὲν ἄφησε τὸ πλάσμα στὴν πτώση του. Ἔγινε ὁ Θεὸς ἄνθρωπος, γιὰ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος Θεός. Ἔπαθε ὁ ἀπαθής, γιὰ νὰ σωθεῖ ὁ ἐμπαθής. Ὁ Θεὸς ἔγινε σαρκοφόρος γιὰ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος πνευματοφόρος. Σημαντικὴ ἡ συμβολὴ τῆς Παναγίας στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου.
.       Σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ Ἐκκλησία καὶ κεφαλή της τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἐκκλησία γεννήθηκε ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ τρέφεται ἀπὸ τὸν Χριστό. Ἡ Ἐκκλησία φανερώθηκε στὸν κόσμο τὴν ἡμέρα τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς. Ἡ εἴσοδός μας στὴν Ἐκκλησία γίνεται μὲ τὸ ἅγιο βάπτισμα. Τὴν Ἐκκλησία διέσπασαν οἱ διάφορες αἱρέσεις. Ἡ πίστη στὴν αἰώνια ζωὴ εἶναι βασικὴ καὶ βέβαιη. Ἡ Πρώτη Παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἔγινε ταπεινὰ στὴ Βηθλεέμ. Ἡ Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ θὰ γίνει ἔνδοξα καὶ κανένας ἄνθρωπος δὲν γνωρίζει σίγουρα πότε θὰ γίνει. Οἱ δίκαιοι θὰ εὐφραίνονται αἰώνια καὶ οἱ ἀμετανόητοι θὰ δυστυχοῦν αἰώνια. Ὁ Θεὸς εὐλογεῖται στὸν ναό. Κάθε ναὸς εἶναι κομμάτι τοῦ οὐρανοῦ στὴν γῆ. Εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἐκκλησιασμὸς καὶ ἡ μυστηριακὴ ζωή.
.       Οἱ εἰκόνες παρουσιάζουν αὐτοὺς ποὺ πρὶν ἀπὸ ἐμᾶς θεώθηκαν καὶ μᾶς ἐμπνέουν. Ὁ σταυρὸς εἶναι σχῆμα δυνάμεως κι εὐλογίας. Τὰ τίμια λείψανα πηγὲς ἁγιασμοῦ κι ἐμπνεύσεως. Ἡ θεία λειτουργία εἶναι τὸ μυστήριο τῶν μυστηρίων, ἡ μυστηριακὴ ἀναβίωση τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, ἡ βρώση καὶ ἡ πόση τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, ἡ μυστικὴ ἕνωση μὲ τὸν Χριστό. Τὰ μυστήρια εἶναι τοῦ βαπτίσματος, τοῦ χρίσματος, τῆς ἱερωσύνης, τῆς ἐξομολογήσεως, τοῦ γάμου, τῆς Θείας Εὐχαριστίας καὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐχελαίου.
.        Ἡ ζωὴ τῆς ἀσκήσεως, τῆς προσευχῆς, τῆς μετανοίας ἀποτελοῦν τὴν ὀρθόδοξη πνευματικότητα. Ὁ Θεὸς μᾶς προσκαλεῖ νὰ γίνουμε κατὰ χάριν Θεοί. Σκοπὸς τῆς ζωῆς μας εἶναι ἡ θέωση. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ κύριος χῶρος τῆς θεώσεως. Τὸ ἔλεος καὶ τὴν χάρη ἑλκύουμε μὲ τὸ ταπεινὸ φρόνημα. Ἡ ἔπαρση μόνο γκρεμίζει. Ἡ ταπείνωση ἀνυψώνει καὶ λυτρώνει. Ὁ Χριστὸς ταπεινώθηκε γιὰ νὰ ἀνέλθουμε ἐμεῖς. Οἱ ἀγέρωχες μυροφόρες εἶχαν μεγάλη ἀγάπη καὶ γνήσια ταπείνωση καὶ ἀξιώθηκαν πρῶτες νὰ δοῦν τὸν ἀνοιχτὸ τάφο τοῦ Σωτῆρος καὶ Λυτρωτοῦ Χριστοῦ.

 ΠΗΓΗ: makthes.gr

ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΙΑ. «Τὸ μεγάλο θαῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας εἶναι ὅτι, ἐνῶ ὑπάρχουν νοσηρὰ στοιχεῖα στοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ταγούς, διατηρεῖται ἀκμαία» (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Πίστη καὶ ἀπιστία

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς,
Ἁγιορείτης

.        Ὁ ἀπόστολος Θωμᾶς δὲν ἦταν τελικὰ ἄπιστος. Ἤθελε πειστήρια τῆς πίστεώς του, τὰ ὁποῖα τελικὰ δὲν τὰ ἔδωσε ὁ ἀναστημένος Χριστός.
.         Ἡ πίστη κατοικεῖ στὶς ὡραῖες καρδιὲς τῶν ταπεινῶν καὶ εἶναι ἀδιατάρακτη. Ἔλαβαν τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὸ μεγάλο θαῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας εἶναι ὅτι, ἐνῶ ὑπάρχουν νοσηρὰ στοιχεῖα στοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ταγούς, διατηρεῖται ἀκμαία καὶ ἀλώβητη. Δημιουργοῦν μὲ τὴν στάση καὶ τὸν τρόπο τους προβλήματα καὶ προβληματισμοὺς σοβαρούς, ποὺ ἐνίοτε σκανδαλίζουν τὸν λαό. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ ἀγαθοί, ποὺ ἀναθερμαίνουν τὴν πίστη τους μέσα ἀπὸ ὅλα αὐτά, καὶ μέσα ἀπὸ τὴν φθαρτότητα πηγάζει ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ἀγάπη. Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἐπαγγελματίες κληρικοί, ἀλλὰ σίγουρα ὑπάρχουν ἀρκετοὶ λειτουργοὶ τοῦ Ὑψίστου ποὺ τὴν ζωή τους χαρακτηρίζουν ἡ καθαρότητα, ἡ σεμνότητα, ἡ ταπεινότητα καὶ ἡ πραότητα. Ὁ βίος τους συγκινεῖ καὶ παρακινεῖ. Μπορεῖ κάποιοι νὰ μὴν κατανοοῦν μέσα στὴν Ἐκκλησία ἀρκετά. Ὅμως συχνὰ ἡ συνήθεια κάνει γνωστὰ ἀρκετὰ πράγματα. Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ πετροβολᾶμε τὴν Ἐκκλησία δίχως ποτὲ νὰ μὴν ἔχουμε εἰσέλθει ἐντός της. Ἡ συμμετοχὴ στὸν ἐκκλησιασμὸ εὐλογεῖ τὸν ἄνθρωπο. Ὅταν θελήσει νὰ ἐνταχθεῖ βαθύτερα ἐντός της, θὰ αἰσθανθεῖ κατάνυξη, γλυκύτητα, παραμυθία καὶ ἕνωση μὲ ὅλους.
.         Οἱ ἅγιοι μᾶς βοηθοῦν νὰ πᾶμε στὸν Χριστό. Μὲ τὸν λόγο τους, τὰ κείμενά τους καὶ κυρίως τὸ παράδειγμα τῆς χριστομίμητης ζωῆς τους μᾶς ὁδηγοῦν στὴν θεία ἀγκαλιά. Μᾶς λένε πόσο ἀγαποῦν τὸν Χριστὸ καὶ μὲ πόση χαρὰ καὶ φιλότιμο ἐργάστηκαν τὶς ἐντολές του. Ὑπάρχουν καὶ σήμερα κρυμμένοι ἅγιοι παντοῦ, μὰ δὲν φανερώνονται στοὺς περίεργους καὶ τοὺς ἀταπείνωτους. Μερικὲς φορὲς ζοῦν ἐκεῖ ποὺ δὲν τὸ περιμένεις. Ἄλλοτε εἶναι πολὺ κοντά σου καὶ δὲν τοὺς ἀναγνωρίζεις. Τοὺς θεωρεῖς μάλιστα ἀνόητους. Δὲν τοὺς ρίχνεις οὔτε μία ματιά. Ἡ ἁγιότητα ὑπάρχει σήμερα σίγουρα. Δὲν θέλει φωνές, φῶτα, κρότο καὶ διαφήμιση. Ἡ περιέργεια τοῦ Θωμὰ δὲν ἦταν κακή. Ὁ Θωμὰς ἔψαχνε, ἀναζητοῦσε, διψοῦσε γιὰ τὴν ἀλήθεια.
.        Ὁ Θωμᾶς μᾶς ὁδηγεῖ νὰ ψηλαφίσουμε κι ἐμεῖς τὸν Χριστό. Μὴ μείνουμε ἔξω ἀπὸ τὸν νυμφώνα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Χριστὸς ἀγαπᾶ τοὺς ἀναζητητές, τοὺς ἀπαιτητικοὺς ἀκροατές, τοὺς γνήσιους μαθητές. Μᾶς θέλει ζωντανούς, ἀληθινούς, φιλότιμους καὶ φιλόπονους. Ἀνθρώπους ποὺ νὰ ἀγαποῦν θερμὰ τὸν ἴδιο καὶ τὸν πλησίον. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ εὐλογημένη μάνδρα τοῦ Χριστοῦ. Καλεῖ ὅλους νὰ ἐντρυφήσουν καὶ νὰ ἀναζωογονηθοῦν. Σημαντικὸ ρόλο παίζουν οἱ κληρικοί μας. Μποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν πολλοὺς ὡς λειτουργοί, ἱεροκήρυκες καὶ ἐξομολόγοι. Ἱερεῖς ἁγνοὶ καὶ ταπεινοὶ καὶ θεοχαρίτωτοι μποροῦν πολλοὺς νὰ βοηθήσουν πολύ.
.         Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν ξεγελᾶ, δὲν ψευτοπαραρηγορεῖ, δὲν κανακεύει. Εἶναι ζωντανή, ρωμαλέα καὶ δυνατή. Δὲν ἀποδιώχνει τὸν περίεργο Θωμᾶ ποὺ προκαλεῖ. Τὸν ἀφήνει ἐλεύθερα νὰ ψάξει, νὰ ἐρευνήσει, νὰ πεισθεῖ. Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἁγιογραφικὴ καὶ παραδοσιακή. Ὁ πλοῦτος της εἶναι ἡ πενία. Δὲν τρομοκρατεῖ καὶ ἀπειλεῖ τὰ ἀγαπητὰ παιδιά της. Ξέρει τί ἔχει καὶ τί θέλει. Ποτὲ δὲν ζητᾶ καρποὺς ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ δὲν ἔσπειρε. Ἔχει κατανόηση, ὑπομονή, ἀνοχὴ καὶ ἀγάπη. Ἔλα νὰ δεῖς. Μελέτησε καὶ ἀπόρριψε. Ὁ Θωμᾶς σὲ παρακινεῖ. Ἡ «ἀπιστία» τὸν ἔφερε σὲ μεγάλη πίστη. Τώρα εἶναι ἀσφαλής, χαριτωμένος, χαρούμενος καὶ εὐχαριστημένος.
.         Ἡ ἀπιστία εἶναι νόσημα, τάφος, πόνος καὶ φόβος. Νομίζει κανεὶς ὅτι ἔτσι εἶναι ἐλεύθερος, ὅμως κάτι τοῦ λείπει. Ἔχει ἕνα διχασμό. Δὲν ἔχει τὴν ἀληθινὴ χαρά. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἁπλότητα χαρίζει βοήθεια στὶς ψυχές. Διώχνει τὶς κακίες καὶ μόνο ἔτσι χαίρεται ὁ ἄνθρωπος πραγματικά. Ἡ πίστη εἶναι ἁπλὴ καὶ ἡ ἀπιστία σύνθετη. Ἡ θέρμη τῆς πίστεώς μας θὰ προβληματίσει τοὺς ἄπιστους. Μία ἀκέραια πίστη συγκινεῖ τοὺς πάντες. Ἡ ἁπλότητά της ἕλκει. Ὁ Θωμᾶς μᾶς πηγαίνει ἀδελφικὰ στὴν πηγὴ τῆς πίστεως. Τελικὰ δὲν ἦταν καθόλου ἄπιστος, ἀλλὰ ἀρκετὰ πιστός. Τὸν εὐχαριστοῦμε ποὺ μᾶς προωθεῖ στὴν πηγὴ γιὰ νὰ ξεδιψάσουμε. Φίλε ἅγιε Θωμᾶ ἔμπνευσε ὅσους δειλιάζουν, φοβοῦνται, διχάζονται καὶ δὲν τολμοῦν.

ΠΗΓΗ: makthes.gr

ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΕΤΕΩΡΙΤΗΣ (μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες μορφὲς τοῦ ἡσυχασμοῦ τοῦ 14ου αἰώνα)

Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Μετεωρίτης (1302 – 1380)

ἀπὸ τὸ βιβλίο
Μοναχοῦ Μωϋσέως Ἁγιορείτου,
«Ἅγιοι  τοῦ Ἁγίου Ὄρους»,

Ἐκδόσεις Μυγδονία,
Θεσσαλονίκη 2007

 

.        Γεννήθηκε στὴν Νέα Πάτρα, τὴν σημερινὴ Ὑπάτη τῆς Φθιώτιδος, ἀπὸ γονεῖς ἐπιφανεῖς, περὶ τὸ 1302. Νωρὶς ἔμεινε ὀρφανός. Τὴν καλὴ ἀνατροφή του μὲ ἀγάπη ἀνέλαβε ὁ θεῖος του. Ὁ ζῆλος του γιὰ μάθηση τὸν ἔκανε νὰ κάθεται ἔξω ἀπὸ τὰ σχολεῖα ν’ ἀκούει τὰ μαθήματα, ἐπειδὴ δὲν εἶχε τὰ ἀπαιτούμενα ἔξοδα γιὰ τοὺς δασκάλους του. Βλέποντας ἐκεῖνοι «τὸ πρόθυμον καὶ εὐπάρεδρον, ἐδίδασκον αὐτὸν καὶ δίχα μισθοῦ». Ἡ εὐφυΐα του τὸν βοήθησε νὰ μορφωθεῖ ἐξαίρετα.
.        Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς πόλεώς του ἀπὸ τοὺς Καταλανοὺς (1319), κατέφυγε στὴν Θεσσαλονίκη, ὅπου ὁ θεῖος του ἀνεπαύθη στὴ μονὴ Ἀκαπνίου, στὸν Ἄθωνα, τὴν Κωνσταντινούπολη, τὴν Κρήτη καὶ πάλι στὸν Ἄθωνα, ὅπου ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἀπὸ Ἀνδρόνικος ὀνομάσθηκε Ἀθανάσιος (1332). Ἀσκήτευσε κοντὰ στὴν σκήτη τοῦ Μαγουλᾶ, στὴν θέση Μηλέα. Ὑποτάχθηκε στοὺς ἐνάρετους ἡσυχαστὲς Γέροντες Γρηγόριο καὶ Μωϋσῆ καὶ «πάντα τὰ τῆς ὑπηρεσίας ἀβαρῶς ἐξετέλει».
.        Οἱ συχνὲς ἐπιδρομὲς τῶν πειρατῶν ἀνάγκασαν νὰ χωρίσει ἡ εὐλογημένη συνοδεία. Ὁ Ἀθανάσιος, μαζὶ μὲ τὸν Γέροντά του Γρηγόριο, ἔφυγαν ἀπὸ τὸ Ὄρος κι ἀναζητώντας νέο ἡσυχαστικὸ τόπο, μέσῳ Θεσσαλονίκης καὶ Βέροιας, ἔφθασαν στοὺς Σταγούς, στὴ σημερινὴ Καλαμπάκα, ὅπου βρίσκονται «λίθοι ὑψίκομοι καὶ εὐμεγέθεις ἀπὸ κτίσεως κόσμου», τὰ γνωστὰ Μετέωρα. Οἱ σχισμὲς τῶν βράχων ὑπῆρξαν ἡ πρώτη κατοικία τους.
.        Στὴν κορυφὴ τοῦ μεγαλύτερου βράχου ὁ ὅσιος, μαζὶ μὲ τὸν ὅσιο Ἰωάσαφ, ἵδρυσε τὴν πρώτη κοινοβιακὴ μονὴ τοῦ πέτρινου δάσους, κατὰ τὰ ἁγιορείτικα πρότυπα πρὸς τιμὴν τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος καὶ τῆς Θεοτόκου. Ἡ ἀρετή του συγκέντρωσε γύρω του πολλοὺς μοναχούς, γιὰ τοὺς ὁποίους συνέταξε τὸν κανονισμὸ τοῦ κοινοβίου, στὸ πνεῦμα τῆς ἀσκητικῆς παραδόσεως. Στὰ τελευταῖα του ἔτη ἀποσύρθηκε σὲ σπήλαιο τοῦ βράχου, ποὺ σώζεται μέχρι σήμερα, ὅπου «ἀμερίμνως ὁ γέρων ἠσύχαζεν». Μετὰ τὴν ὀσιακὴ κοίμησή του, ὁ τάφος του, ποὺ μόνος του τὸν εἶχε ἀνοίξει, εὐωδίασε. Τοῦ εἶχε δοθεῖ τὸ χάρισμα τῆς προφητείας καὶ τῆς προοράσεως πλούσια.
.        Ὁ ὅσιος Ἀθανάσιος ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες μορφὲς τοῦ ἡσυχασμοῦ τοῦ 14ου αἰώνα· χαρισματοῦχος, διακριτικός, θαυματουργὸς πατήρ. Συνδεόταν μὲ τοὺς ὁσίους Γρηγόριο τὸν Σιναΐτη, Δανιὴλ τὸν ἡσυχαστή, Ἰσίδωρο καὶ Κάλλιστο τοὺς Οἰκουμενικοὺς Πατριάρχες καὶ ἄλλους.
.        Ὁ βίος του γράφηκε ἀπὸ ἀνώνυμο μαθητή του, λίγα ἔτη μετὰ τὴν κοίμησή του. Ποιητὴς τῆς ἀκολουθίας του εἶναι ὁ Ἰουστίνος Δεκαδύο. Τοιχογραφίες του σώζονται στὰ καθολικὰ τῶν μονῶν τῆς Μεταμορφώσεως καὶ τοῦ ἁγίου Νικολάου τοῦ Ἀναπαυσᾶ τῶν Μετεώρων. Στὴ μονὴ τοῦ Μεγάλου Μετεώρου φυλάγεται ἡ χαριτόβρυτη κάρα τοῦ ἁγίου κτήτορός της, τοῦ θεοφόρου Ἀθανασίου, γιὰ τὸν ὁποῖο πολλοὶ πολλὰ ἔγραψαν.

.          Ἡ μνήμη του τιμᾶται στὶς 20 Ἀπριλίου.

ΠΗΓΗ: pemptousia.gr

«Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΙΖΕΙ ΑΦΟΒΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ» (Μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Πάσχα Κυρίου, Πάσχα

Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, Ἁγιορείτης

.        Ὁ πιστὸς ἔχει μεγάλη γαλήνη καὶ χαρά. Ὁ ἄπιστος ἀδιαφορεῖ καὶ ξεγελᾶ τὸν ἑαυτό του μὲ ταξίδια καὶ πλούσια φαγητά. Ἡ ἄνοιξη, μὲ ὁλάνθιστους τοὺς κήπους καὶ τοὺς ἀγρούς, συμμετέχει στὴν πανήγυρη μυρώνωντας τὴν ἐξαίσια φύση. Ὅλα γοητευτικά, ἡ πίστη συνεπαίρνεται, ἡ ταπείνωση δὲν θέλει πολλὰ λόγια. Ἡ ἁπλότητα καὶ ἡ καθαρότητα φωτοβολοῦν. Ἡ ἁγνὴ ψυχὴ συγκινεῖται. Θυμᾶται τὴν παιδικὴ ἀθωότητα καὶ πλημμυρίζει ἀπὸ ἄυλη χαρά. Ἡ τρυφερότητα τῆς φιλοκαλίας ψέλνει χαρούμενα. Τὸ γλυκύτατο Πάσχα γεννᾶ τὴν ἄδολη χαρά.
.          Ἡμέρα Ἀναστάσεως καὶ ἂς λαμπρυνθοῦμε ὅλοι, πρῶτοι καὶ δεύτεροι, πλούσιοι καὶ φτωχοί. Στὴ νυχτερινὴ θεία λειτουργία ὅλοι ἔχουν μία ἀνέκφραστη χαρά, μία ἀνεκλάλητη εἰρήνη. Ἡ σοφία τῆς πίστης ἱκανοποιεῖ ἀπαιτητικὰ πνεύματα. Ἡ μεγάλη ἑορτὴ δημιουργεῖ ἀγαλλίαση πανευφρόσυνη, ψυχικὴ ἀνάταση, ὡραία ἐγρήγορση, διότι Πάσχα Κυρίου, Πάσχα. Οἱ Ἰουδαῖοι καταδίκασαν ἕναν Θεὸ σὲ θάνατο. Ὁ Θεὸς ὅμως «καταδίκασε» τοὺς ἀνθρώπους σὲ ἀθανασία. Ὁ Ἀναστὰς Χριστὸς εἶναι ὅ,τι τὸ ὡραῖο, τὸ καλό, τὸ ἀληθές, τὸ προσφιλές, τὸ χαρμόσυνο, τὸ θεῖο, τὸ σοφό, τὸ αἰώνιο, καθὼς λέγει ὁ ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς.
.          Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἑορτὴ τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀποτελεῖ τὸ κέντρο τῆς ζωῆς, τῆς πίστεως, τῆς χαρᾶς, τῆς ἐλπίδος καὶ τῆς ἀγάπης τῶν πιστῶν. Μήπως θὰ πρέπει νὰ ἀναρωτηθοῦμε τί σημασία ἔχει τὸ Πάσχα στὴ ζωή μας; Μήπως κρύβει κάποιο μυστικό, πρὸς ἀλλαγὴ τοῦ τρόπου τῆς ζωῆς μας; Μήπως θὰ πρέπει νὰ δῶ κάπως διαφορετικὰ τοὺς συνανθρώπους μου; Ὅταν λέμε ὅτι ὁ Χριστὸς μὲ τὸν θάνατό του νίκησε τὸν θάνατο, σημαίνει τὸν χωρισμὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεό, ποὺ εἶναι ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς. Ὁ πνευματικὸς θάνατος ἔφερε καὶ τὸν βιολογικό. Μὲ τὴ σταύρωση καὶ τὴν ἀνάστασή του ὁ Χριστὸς ἐπανασυνέδεσε τοὺς ἀνθρώπους μαζί του. Ὁ ἀτομικιστὴς ἄνθρωπος γίνεται πρόσωπο ἱερό, μοναδικὸ καὶ ἀνεπανάληπτο, ἀπορρίπτει τὸν ἀτομικισμό του καὶ θραύει τὸ ἐγώ του. Χαίρεται κι ἑνώνεται μὲ ὅλους. Οἱ Χριστιανοὶ ἔχουν κληθεῖ γιὰ τὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως.
.          Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς λέγει πὼς θὰ πρέπει νὰ καθαρίσουμε τὶς αἰσθήσεις μας γιὰ νὰ δοῦμε τὸ ἀναστάσιμο φῶς, ὅπου ὁ Χριστὸς ἀστράπτει μέσα στὸ φῶς καὶ μᾶς λέει νὰ χαιρόμαστε καὶ καλὰ νὰ ἀκούσουμε τὸν ἐπινίκιο ὕμνο. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος τονίζει: Νὰ εἰσέλθετε ὅλοι στὸ δεῖπνο τῆς χαρᾶς τοῦ Κυρίου μας, καὶ πρῶτοι καὶ δεύτεροι, ἀπολαῦστε τὴν ἀμοιβή σας καὶ χαρεῖτε τὸ πνευματικὸ συμπόσιο.
.          Ἡ πάντων χαρά, ὁ Χριστὸς ἡ ἀλήθεια, μετατρέπει τὴ ζωή μας σὲ συνεχόμενη πανήγυρη. Ἡ χαρὰ μᾶς κάνει νὰ ὑμνοῦμε τὸν αἴτιό της. Τὸ Πάσχα νὰ γίνει εὐκαιρία καὶ πρόκληση γιὰ τὴ δική μας ἀνάταση καὶ μεταποίησή μας σὲ ἀληθινὰ χαρούμενους ἀνθρώπους, εἰρηνικοὺς καὶ γαλήνιους. Νὰ λησμονήσουμε τὰ λυπηρὰ περασμένα. Νὰ χαροῦμε στὰ τωρινὰ εὐχάριστα. Ἡ ἑορτὴ μᾶς θέλει δίχως πίκρα στὴν καρδιὰ καὶ στεναχώρια στὸ νοῦ. Τὸ Πάσχα εἶναι ἑορτὴ τῆς χαρᾶς καὶ τῆς ἀγάπης. Ἂς μᾶς ἀναστήσει καὶ μᾶς κι ἂς μᾶς χαροποιήσει. Ὁ σοφὸς Γκάντι ἔλεγε: τὸν Χριστὸ τὸν ἀγαπῶ, ἀλλὰ τοὺς Χριστιανοὺς δὲν τοὺς ἀγαπῶ, γιατί δὲν μοιάζουν τοῦ Χριστοῦ.
.        Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ χαρίζει ἀφοβία θανάτου. Μόνο αὐτὸ δίνει ἄλλο νόημα στὴ ζωή, ἐλευθερία καὶ ἐλπίδα. Εἶναι γνωστὲς οἱ πολλὲς δυσκολίες τοῦ κόσμου σήμερα. Ἔχει λησμονήσει νὰ χαμογελᾶ, νὰ χαίρεται καὶ νὰ ἀστειεύεται. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρό. Ὑπάρχει συνεχὴς καχυποψία, ἀμφιβολία καὶ ἀπόρριψη. Οἱ ἡγέτες δὲν ἐμπνέουν. Ὁ πολὺς κόσμος κουράσθηκε στὰ τόσα ψέματα. Ἀναζητᾶ τὴν ἀλήθεια, τὸ φῶς, τὴν ἐλπίδα. Ἀπογοητεύτηκε ὁ κόσμος ἀπὸ τοὺς ταγούς. Ἔχασε τὴν ἐμπιστοσύνη του σὲ αὐτούς. Δὲν τοῦ λένε ὅλη τὴν ἀλήθεια. Τοὺς ἐξαπάτησαν καὶ συνεχίζουν νὰ τὸν ἐξαπατοῦν.
.          Σὲ ἕνα θαῦμα πλέον ἐλπίζουμε. Οἱ ἄνθρωποι μᾶς ἀπογοήτευσαν. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου νὰ ἀναστήσει τὴν Ἑλλάδα μας. Νὰ ἀναστήσει τοὺς ἀποκαρδιωμένους  Ἕλληνες. Νὰ ξαναβροῦν τὸ χαμόγελο καὶ τὴν ἐλπίδα. Πάσχα Κυρίου, Πάσχα, πανήγυρη πανηγύρεων, ἡ μοναδικὴ στὴν ἱστορία αὐτοανάσταση. Ἡ σταύρωση θὰ φέρει ἀνάσταση. Μὴ δειλιάζει καὶ ἀποθαρρύνεται κανένας. Ὁ Σταυραναστηθεὶς Χριστὸς λέει σὲ ὅλους χαίρετε, μὴ θρηνεῖτε, μὴ φοβᾶσθε, μὴν ἀπελπίζεστε. Χριστὸς Ἀνέστη, χαρά μου, ἔλεγε ὁ ὅσιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ ὅλο τὸν χρόνο. Ὁ Γέροντας Παΐσιος, ὁ Ἁγιορείτης, ἔλεγε: Δὲν ξέρω τί νὰ κάνω τὴ χαρά μου…

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 14-15.04.2012