ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΤΑΙ

ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΤΑΙ

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Διονυσίου Τάτση

[ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος», 30.03.2012]

.        Συχνὰ ἐμφανίζονται στήν Ἐκκλησία μας προοδευτικοί Μητροπολίτες –κάποτε μέ παραδοσιακή ἐμφάνιση καί ἀσκητική ὄψη– οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦν αὐθαίρετα, χωρίς τήν ἔγκριση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἐφαρμόζοντας διάφορες τακτικές ποιμαντικῆς διακονίας, σαφῶς ἀντιπαραδοσιακές καί ἀμφίβολης ἀποτελεσματικότητας. Ἀναφέρω δύο θέματα, τά ὁποῖα ἔχουν ἄμεση καί ἀρνητική ἐπίδραση στό λαό.

α´. Μετάφραση ἱερῶν κειμένων τῆς λατρείας.

.        Προκλητική εἶναι ἡ καθιέρωση τῆς δημοτικῆς γλώσσας στή θεία Λειτουργία καί τά Μυστήρια, γιά νά γίνουν κατανοητά ἀπό τόν ἀπαίδευτο λαό, ὅπως ἐπιπόλαια τονίζουν οἱ νεωτεριστές. Τό ἐπιχείρημα δέν εἶναι σοβαρό, διότι ἡ κατανόηση τῶν νοημάτων δέν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς μετάφρασης τῶν κειμένων…
.        Καί ὅμως αὐτοί ἐπιμένουν, ἀγνοώντας τήν Ἱερά Σύνοδο, ἀφοῦ ὁ Πρόεδρός της δέν ἔχει τό θάρρος νά τούς ἐλέγξει.
.        Εὐτυχῶς πού τό φαινόμενο αὐτό παρατηρεῖται μόνο σέ τρεῖς Μητροπόλεις (Πρεβέζης, Δημητριάδος καί Σιατίστης) καί δέν βρίσκει ἄλλους μιμητές. Ἐλπίζουμε σύντομα νά ἐκλείψει, γιατί σκανδαλίζεται ὁ πιστός λαός.Οἱ νεωτερισμοί καί οἱ αὐθαιρεσίες στήν λατρεία δεν ἔχουν θετικά ἀποτελέσματα, κάτι πού πρέπει νά παραδεχτοῦν οἱ συγκεκριμένοι Μητροπολίτες, ἀλλά καί οἱ συνεργάτες τους, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται βασιλικότεροι τοῦ βασιλέως.
.        Σχετικά μέ τήν μετάφραση τοῦ Εὐαγγελίου καί τῆς θείας Λειτουργίας, ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης Κοζάνης Διονύσιος ἔγραφε τά ἑξῆς: «Ἡ ἀλήθεια εἶναι πώς ὁ κόσμος καταλαβαίνει πολλά στην Ἐκκλησία. Γιατί ὅ,τι γίνεται στήν Ἐκκλησία δέν εἶναι ζήτημα τοῦ μυαλοῦ καί τῆς νοήσεως, ἀλλά τῆς πίστεως καί τῆς καρδίας. Φτάνει ὅσα γίνονται στήν Ἐκκλησία, νά γίνωνται καθώς πρέπει· ὅσο δέ για νά ἐννοῆ ὁ λαός περισσότερα, αὐτό δέν εἶναι ζήτημα μεταφράσεως τῶν Γραφῶν, ἀλλά διδαχῆς.
»Ὁ λαός ὅμως κ᾽ ἐκεῖνα πού δέν καταλαβαίνει μέ τό μυαλό, τά ζῆ καί τά αἰσθάνεται μέσα του. Καί τοῦτο εἶναι τό ζήτημα στήν πίστη και στήν λατρεία. Ὄχι νά νοοῦμε, ἀλλά νά ζοῦμε τήν πίστη -ὁπωσδήποτε ὅλο τό περιεχόμενο τῆς πίστεως δέν μποροῦμε νά τό νοήσουμε. Ὄχι νά κολλᾶμε στό γράμμα, ἀλλά νά αἰσθανώμαστε, νά πνέη μέσα μας ἡ αὔρα τοῦ πνεύματος. Κ᾽ ἡ ἀλήθεια εἶναι πώς πάντα νοοῦμε τόσα, ὅσα φθάνουν, γιά νά αἰσθανώμαστε καί νά ζοῦμε περισσότερα».

β´. Ἡ ἀμφίεση τῶν κληρικῶν.

.        Ὑπάρχουν Μητροπολίτες πού ἀδιαφοροῦν γιά τήν ἐμφάνιση τῶν κληρικῶν τους. Μάλιστα κάποιοι τούς ἀπαγορεύουν νά ἔχουν γενειάδες, νά φοροῦν καλυμμαύχι καί ἐξωτερικό ράσο. Τούς θέλουν ἴδιους μέ τόν ἑαυτόν τους. Καί ἡ εἰκόνα εἶναι ἰδιαιτέρως προκλητική. Γένια μιᾶς ἑβδομάδας, περιποιημένα μαλλιά, κιτρινισμένα μουστάκια ἀπό τό κάπνισμα, κοσμικό φρόνημα καί γενικά συμπεριφορά ἀνάρμοστη. Δυστυχῶς, οἱ Μητροπολίτες αὐτοί ποτέ δέν ἀσχολήθηκαν σοβαρά μέ τά ὑψηλά τους καθήκοντα, γιατί ἁπλά δέν ἔχουν συναισθανθεῖ τό μεγάλο βάρος τῶν εὐθυνῶν τους ἀπέναντι στην Ἐκκλησία, πού τούς ἐμπιστεύθηκε καί στόn λαό, πού πρέπει νά διακονήσουν. Γι᾽ αὐτό καί περιφρονοῦν τό ράσο, πού ἀσκεῖ ἐπίδραση και στόν κληρικό καί στόn λαό. Πρόχειρα σταχυολογῶ δυό τρεῖς φράσεις ἀπό ἕνα ἄρθρο τοῦ ἀειμνήστου Γέροντος Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, πού ἀναφέρονται στό ράσο τῶν κληρικῶν καί πρέπει ὁπωσδήποτε νά προσέξουν οἱ νεωτεριστές Μητροπολίτες καί κληρικοί.
.        «Καί ἄν τό ράσον δέν ὑπῆρχεν ὡς περιβολή τῶν Κληρικῶν, θα ἔπρεπε νά ἐπινοηθῇ καί νά τεθῇ εἰς χρῆσιν. Τό ράσον ἀσκεῖ ἀφάνταστον ἐπιβολήν. Εὐκταῖον θά ἦτο ὅπως καθιερωθῇ ὡς ὑποχρεωτική περιβολή τῶν ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου Κληρικῶν τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἄς μή ὑποτιμῶμεν τήν ἐξωτερικήν ἐμφάνισιν. Ἔχει μεγίστην σημασίαν αὕτη καί πολλάκις ρυθμίζει ἀναλόγως καί τάς ἐσωτερικάς ἡμῶν διαθέσεις».
.        «Ὁ Ἱερεύς εἶνε ἡ ἐνσάρκωσις τοῦ ἀπολύτου, ἡ ἔκφρασις τοῦ μονίμου καί σταθεροῦ καί ἀταλαντεύτου, ἡ σάλπιγξ τοῦ Οὐρανοῦ, ἡ εἰκών τῆς ἀφθαρσίας, ὁ ὁδοδείκτης τῆς Αἰωνιότητος. Ἄς μείνῃ ἀπαράλλακτος διά μέσου τῶν αἰώνων καί ἐν αὐτῇ ἀκόμη τῇ ἐξωτερικῇ ἐμφανίσει, ὡς ὑπόμνησις καί ὡς συμβολισμός τῶν αἰωνίων καί ἀμεταβλήτων Ἀληθειῶν ἅς ἐκπροσωπεῖ, παρ᾽ αἷς “οὐκ ἔνι παραλλαγή ἤ τροπῆς ἀποσκίασμα”».
.        «Ἡ πάροδος τοῦ χρόνου ἐτυποποίησεν εἰδικήν ἀμφίεσιν διά τους Κληρικούς: ΤΟ ΡΑΣΟΝ! (Λέγων ράσον, ἐννοῶ καί τό ἐσώτερον ἔνδυμα, τό καλούμενον ζωστικόν). Ἀναμφιβόλως δέ, ἡ τοιαύτη Κληρική ἐνδυμασία (μή διαφέρουσα, ἄλλωστε, οὐσιωδῶς πρός τήν ἐνδυμασίαν, ἥν διά μέσου τῶν αἰώνων ἔφερον οἱ Κληρικοί), εἶνε ἰδεώδης! Σοβαρά καί ἱεροπρεπής, προσδίδει ἰδιάζουσαν αἴγλην καί μυστικήν τινα μεγαλοπρέπειαν εἰς τόν Ἱερέα τοῦ Θεοῦ≫.
.        Εἶναι καιρός οἱ νεωτεριστές Μητροπολίτες καί οἱ ρέμπελοι και ἄσχετοι κληρικοί νά κατανοήσουν ὅτι ὁ πιστός λαός τούς βάζει στο περιθώριο, χωρίς νά τούς ἐμπιστεύεται στό παραμικρό. Ἐπειδή δεν μπορεῖ νά κάνει κάτι, γιά νά βελτιωθεῖ ἡ κατάσταση, τούς ἀνέχεται, ἀλλά τόν σεβασμό του τόν ἐκδηλώνει στούς παραδοσιακούς και συνεπεῖς στά καθήκοντά τους ἱερεῖς. Καί αὐτό εἶναι ἡ πιό μεγάλη ἱκανοποίηση, γιά ἕνα κληρικό, πού βλέπει τήν ἱερωσύνη ὡς ὕψιστη ἀποστολή.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: thriskeftika.blogspot.com

ΕΜΜΕΣΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

᾽Απὸ τὸ Ἱστολόγιο «ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ»:
Ἀπόσπασμα τῆς 31ης διδακτικῆς ἑνότητας τοῦ βιβλίου Θρησκευτικῶν τῆς Α´ Λυκείου “Ὀρθόδοξη Πίστη καὶ Λατρεία”, ποὺ ἔχει γενικὸ τίτλο “Προβληματισμοὶ γιὰ τὴν λειτουργικὴ γλώσσα καὶ τὴν μουσική”.

Ἡ κατανόηση τῆς λειτουργικῆς γλώσσας 
καὶ τὸ θέμα τῆς μετάφρασης τῶν λειτουργικῶν κειμένων

.        Ὁ Θεὸς μίλησε στὴν γλώσσα μας, συγκαταβαίνοντας στὴν ἀδυναμία μας. Αὐτὸ πρέπει νὰ κάνει καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ λατρεία, ὅπως δείχνει ἰδιαίτερα τὸ γεγονὸς τῆς Πεντηκοστῆς. Ὅλες οἱ φυλὲς τῆς γῆς ἄκουγαν τὸ κήρυγμα τῶν ἀποστόλων στὴ γλώσσα τους (Πράξ. β´11). Καὶ αὐτὸ μιμήθηκε ἡ ἱεραποστολὴ τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως λ.χ. οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι τῶν Σλάβων Κύριλλος καὶ Μεθόδιος («κυρίλλειο» ἀλφάβητο) τὸν 9ο αἰώνα…
.     Ποτὲ ἡ Ὀρθοδοξία δὲν μίλησε γιὰ «ἱερὲς γλῶσσες». Σπουδαία ἦταν ἡ ἐνέργεια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου (Ἐθναρχίας) τὸ 16ο αἰώνα, ὅταν ἡ ἀπόσταση τῆς λαϊκῆς γλώσσας ἀπὸ τὴν γλώσσα τῆς λατρείας μεγάλωσε πολύ. Ἡ γλώσσα τῶν εὐχῶν καὶ τῶν ὕμνων διατηρήθηκε, τὸ κήρυγμα ὅμως ἄρχισε νὰ γίνεται σὲ ἁπλούστερη μορφή. Ἦταν ἕνα ποιμαντικὸ μέτρο, ποὺ φανέρωνε τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἐθναρχίας γιὰ τὸν λαό. Αὐτὸ ἰσχύει ὣς σήμερα ὡς ἡ καλύτερη λύση. Ἡ νεώτερη ἑλληνικὴ (ὁμιλουμένη) δὲν εἶναι διαφορετικὴ γλώσσα ἀπὸ τὴν γλώσσα τῆς λατρείας, ὅπως οἱ λατινογενεῖς γλῶσσες στὴν Δύση σὲ σχέση μὲ τὴν λατινική, ἀλλὰ ἡ φυσικὴ ἐξέλιξή της. Ἀρκεῖ, συνεπῶς, ἡ σχολικὴ παιδεία γιὰ τὴν κατανόησή της. Τὰ κείμενα, ἄλλωστε, τῆς λατρείας μας ἐπαναλαμβάνονται καί, ὅταν ἡ συμμετοχή μας στὴ λατρευτικὴ ζωὴ εἶναι τακτική, ἐξοικειωνόμαστε μὲ αὐτά.
.     Στὴν «λατρευτικὴ ἀγωγὴ» τῶν πιστῶν, μεγάλη εἶναι ἡ συμβολὴ τῶν μεταφράσεων. Ἤδη ὑπάρχουν μεταφράσεις γιὰ πολλὲς ἀκολουθίες. Γιὰ πολλοὺς ἡ ὀρθὴ λύση εἶναι: διατήρηση τῆς γλωσσικῆς μορφῆς τῆς λατρείας μας, ποὺ γιὰ μᾶς τοὺς Ἕλληνες ἔχει καὶ ἐθνικὴ σημασία, καὶ βοηθητικὴ χρήση μεταφράσεων. Οἱ νέοι ὅμως ὕμνοι καὶ εὐχὲς μποροῦν νὰ γράφονται στὴν σημερινὴ γλωσσικὴ μορφή.

ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: 1. Ἡ ἀνωτέρω ἐπιχειρουμένη ἑρμηνεία τοῦ θαυμαστοῦ γεγονότος τῆς πολυγλωσσίας τῆς Πεντηκοστῆς εἶναι ἐλαφρῶς παραπλανητική. Δὲν ἐπρόκειτο δηλαδὴ γιὰ θαῦμα ὁμιλίας, ἐκφορᾶς τοῦ λόγου σὲ πολλὲς διαλέκτους, ἀλλὰ γιὰ θαῦμα ἀκοῆς: «Ἤκουον εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ» (Πράξ. β´ 6). Μία γλῶσσα ὁμιλεῖτο, ἀλλὰ μὲ θαυμαστὴ ἐπενέργεια τοῦ Ἁγ. Πνεύματος γινόταν ἀντιληπτὴ ἀπὸ τοὺς διαφόρων γλωσσῶν ἀκροατές σὰν δική τους. Αὐτὸ λοιπὸν τὸ γεγονὸς ὑπογραμμίζει τὴν ἀξία τῆς ΜΙΑΣ γλώσσας τὴν ὁποία ἐπέλεξε ὁ Θεὸς γιὰ νὰ γραφτεῖ τὸ Εὐαγγέλιο. Τὴν ἑλληνική. Οἱ ἄλλοι λαοὶ ἀκοῦν καὶ θὰ διαβάζουν τὸ Εὐαγγέλιο στὴν γλῶσσα τους, ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες νὰ μὴ τὸ ἀκοῦν ΟΠΩΣ γράφτηκε στὴν δική τους;!

2. Ἔχει πολὺ ἐνδιαφέρον ὅτι ἀπὸ τὸ βιβλίο δὲν κρίνεται σκόπιμο νὰ διευκρινισθεῖ σὲ ποιά μουσική θὰ ψέλνονται οἱ νέοι νεοελληνικοὶ ὕμνοι! Σὲ μεταφρασμένη μουσικὴ ἢ σὲ ἀμετάφραστη καὶ συνεπῶς ἀκατανόητη (π.χ. ἦχος πλάγιος τοῦ δευτέρου…)!

Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΟ [γ´]

«Ἡ ποιμαντικὴ προσέγγιση τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου
ἀπὸ τὸν Γέροντα Πορφύριο». [Γ´]

Ὁμιλία Ἀρχιμ. π. Σαράντη Σαράντου
(21.01.2012)

Ἠχητικὸ Ἀρχεῖο: Ἱστοσελίδα Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀναργύρων Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς

Ἀπομαγνητοφωνημένο κείμενο: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

Α´ Μέρος: http://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρόν/

Β´ Μέρος: http://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρό-2/

.       Ἀξιοποίηση λοιπὸν τοῦ χαρίσματος καὶ χρησιμοποίηση αὐτοῦ τοῦ χαρίσματος, τοῦ ἱερατικοῦ καὶ τοῦ διορατικοῦ, γιὰ νὰ προσφέρεται ἡ ἐν Χριστῷ ἱεραποστολικὴ ἐργασία. Αὐτὰ τὰ εἴπαμε ὡς προπαρασκευαστικὰ γιὰ τὴν προσωπικότητα τοῦ π. Πορφυρίου καὶ θὰ ἐντοπίσουμε τὸν λόγο μας περισσότερο στὴν ποιμαντική του. Ἀπ’ ὅσα ὅμως εἴπαμε μέχρι στιγμῆς ἀπορέει ἡ ἐντύπωση ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτα ἀπὸ τὴν ζωή μας, κανένας τομέας τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος νὰ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη ποιμαντική. Ὁ Γέροντας εἶχε ἀσχοληθεῖ μὲ ὅλα τὰ θέματα κι ἐπειδὴ καταλάβαινε ὡς Ὀρθόδοξος ποὺ ἦταν καὶ μὴ μονοφυσίτης –ἦταν ἀληθινὰ Ὀρθόδοξος ὁ Γέροντας– καταλάβαινε ὅτι τίποτα ἀπ’ ὅσα ὑπάρχουν στὴν ζωή μας δὲν εἶναι ἔξω ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη ποιμαντική. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Κύριός μας ἐξ ἄκρας συλλήψεως προσέλαβε τὴν ἀνθρώπινη φύση, πέρασε μέσα ἀπὸ ὅλες τὶς ἀνθρώπινες διαδικασίες, τίποτα ἀπὸ τὰ ἀνθρώπινα δὲν ἔμεινε ἔξω ἀπὸ τὴν ζωὴ τοῦ Κυρίου μας ἄρα καὶ ὁ Γέροντας καταλάβαινε καὶ ζοῦσε ἀπὸ τὸ θαῦμα τῆς θεανθρωπήσεως, τῆς προσλήψεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐξ ὁλοκλήρου. Καὶ μάλιστα αὐτὴ τὴν ἀνθρώπινη φύση ὁ Κύριός μας δὲν τὴν ἄφησε οὔτε καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάστασή του –θὰ μποροῦσε νὰ τὴν ἀφήσει, νὰ μᾶς τὴν κληροδοτήσει, νὰ μᾶς ἀφήσει τὰ ἅγια λείψανά του ἐδῶ, κάπως νὰ γίνει –  ἀλλὰ ὅμως ὁ Κύριος προσέλαβε τὴν ἀνθρώπινη φύση  καὶ ἀνελθὼν εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθήμενος ἐκ δεξιῶν του Πατρὸς ἔχει τὴν ἀνθρώπινη φύση δοξασμένη, τιμημένη αἰωνίως μαζί του. Καὶ μᾶς δίνει τὸ μήνυμα καὶ σ’ ἐμᾶς  ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπέβαλε ποτὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση, τὴν ἔχει καταξιωμένη καὶ θεανθρωποποιημένη μαζί Του, ἀχωρίστως μαζί Του, γι’ αὐτὸ κι ἐμεῖς ἔχουμε σὲ κάθε καμπὴ τῆς ἱστορίας, σὲ κάθε δοκιμασία, σὲ κάθε ταλανισμὸ ἔχουμε τὴν βεβαιότητα ὅτι ἂν κι ἐμεῖς ἀποδεχθοῦμε τὴν ὅλη ἐν Χριστῷ πνευματικὴ ζωὴ γιὰ νά ᾽μαστε σύννομοι, σύσσωμοι μέτοχοι μὲ τὴν δική του ζωή.
.          Ἔτσι λοπὸν ὁ Γέροντας καταλαβαίνει ὅτι θὰ πρέπει σὲ μερικοὺς τομεῖς τῆς ζωῆς, τοὺς ὁποίους δὲν ἐγνώριζε, δὲν ἔφτανε μόνο τὸ χάρισμα τὸ διορατικὸ ἀλλὰ εἶχε καὶ τὴν ἀνθρώπινη ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ –ὄχι μόνο τὴν καθαρὰ χαρισματική– ἀλλὰ ἤθελε καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἀνθρωπίνης νὰ προσεγγίσει τὰ ἀνθρώπινα ἐπίπεδα. Ἔτσι λοιπὸν φοίτησε γιὰ ἕνα χρονικὸ διάστημα – ἀτύπως βέβαια – στὴν ἰατρικὴ σχολή, ἄκουγε μαθήματα ἀνατομίας καὶ ἄλλων εἰδικοτήτων, μέχρι ποὺ κάποιος ἐκ τῶν καθηγητῶν τῆς ἰατρικῆς ἐνοχλήθηκε ἀπὸ τὴ παρουσία τοῦ Ἱερωμένου καὶ τὸν ἔδιωξε. Ὅταν κατ’ οἰκονομίαν Θεοῦ αὐτὸς ὁ καθηγητὴς τῆς ἰατρικῆς χρειάστηκε ἱερατικὴ συμβουλὴ – συμπαράσταση καὶ πνευματικὴ καθοδήγηση, τότε κατάλαβε ὅτι ὁ Ἱερέας ποὺ εἶχε διώξει ἀπὸ τὰ μαθήματα ἦταν ὁ Πατὴρ Πορφύριος καὶ βέβαια ἀντιλήφθηκε τὸ σφάλμα του καὶ προσπάθησε νὰ τὸ ἀναπληρώσει ἀντλώντας ἀπὸ τὸν ταπεινὸ Ἅγιο Γέροντα τὴν πνευματική του σοφία.

.              Ἐπίσης ὁ Γέροντας παρακολούθησε μαθήματα μουσικῆς, γεωπονίας καὶ ἄλλα, ἀλλὰ τὸ πιὸ σημαντικὸ ποὺ θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε εἶναι ὅτι ὅταν ὁ Γέροντας πῆγε στὸ Ἅγιον Ὄρος ἦταν χωρὶς ἐγκύκλιο παιδεία καὶ ὅταν ὁ Ἡγούμενος τὸν ἔβαλε νὰ διαβάσει τὸ Ψαλτήριο, ὁ Γέροντας δὲν ἤξερε νὰ διαβάσει. Δεκατεσσάρων χρονῶν παιδὶ συλλάβιζε. Ὅμως μέσα στὴν ὑπακοὴ ἄρχισε ἔντονες ἀσκήσεις μελέτης. Διάβαζε λοιπὸν τὶς δύο λέξεις καὶ ἀπὸ τὶς δύο μπόρεσε νὰ διαβάσει καλύτερα τὴν τρίτη, μὲ τὴν ἐμπειρία τῶν τριῶν λέξεων ἀκόμα καλύτερα τὴν τέταρτη λέξη κ.ο.κ. καὶ μαζὶ μὲ τὸ χάρισμα τῆς ὑπακοῆς κατάλαβε ὅτι ἀρχίζει τὸ κείμενο αὐτὸ νὰ τοῦ ἀποκαλύπτεται καὶ νὰ ἀντιλαβάνεται ὄχι μόνο τὶς λέξεις, ὄχι μόνο τὴν ἐτυμολογία τῶν λέξεων, ἀλλὰ νὰ ξεπηδοῦν μέσα ἀπὸ τὸ Ψαλτήρι, μέσα ἀπὸ τοὺς ψαλμούς, νὰ ξεπηδοῦν τὰ νοήματα καὶ ἡ σοφία, ἡ θεοπνευστία δηλαδὴ τοῦ κειμένου, πράγμα τὸ ὁποῖο χρησιμοποίησε στὴν περαιτέρω ποιμαντική του πορεία καὶ πολλὰ ἀπὸ τὰ χωρία τῶν ψαλμῶν, ποὺ χρησιμοποιοῦσε πρὸς πνευματικὴ παιδαγωγία, κυρίως γιὰ νὰ ἀποδεικνύει τὴν σχέση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μὲ τὴν Καινή, γιὰ νὰ δείχνει αὐτὴν τὴν ἑνότητα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τὰ πρότεινε στοὺς πιστοὺς ὡς κανόνες πνευματικοὺς ἢ παιδαγωγικούς, τὴν μελέτη τοῦ Ψαλτηρίου. Δηλαδὴ αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ τεραστίας μορφώσεως Μέγας Βασίλειος, ἐγνώριζε εἰς βάθος καὶ εἰς πλάτος τὸν πλοῦτο τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, τὸ ἴδιο ἀπὸ ἄλλη ἀφετηρία κατάφερε καὶ ὁ Πατὴρ Πορφύριος, διότι ὁ νοῦς του – δεκατεσσάρων ἐτῶν – δὲν εἶχε μολυνθεῖ ἀκόμα μὲ τὴν κοσμικὴ γνώση καὶ μὲ τὴν κοσμικὴ καὶ ἐφηβικὴ ἀνταρσία, δὲν εἶχε μολυνθεῖ ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματα τὰ σχετικὰ αὐτῆς τῆς ἡλικίας καὶ γι’ αὐτὸ ὡς καθαρός, ὡς tabula rasa, ὡς ἄγραφη πλάκα, ὄχι ἁπλῶς κατέγραψε ἀλλὰ ἀπερρόφησε τὰ θεανθρώπινα νοήματα τοῦ Ψαλτηρίου. Καὶ στὴ συνέχεια μποροῦσε ὄχι μόνο νὰ ἑρμηνεύει ὡς γλωσσικὸ κείμενο ἀλλὰ νὰ τὸ ἑρμηνεύει καὶ ὡς ἕνα κείμενο ποὺ εἶναι προ-Χριστιανικὸ καὶ προπαρασκευαστικὸ εἰς Χριστόν. Σὲ πάρα πολλοὺς ψαλμοὺς ὁ Γέροντας ὑποδεικνύει ὅτι εἶναι ὁ Χριστὸς κεκρυμμένος καὶ ἀποκαλύπτεται μέσα ἀπὸ φράσεις συγκεκριμένες τὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
.          Θὰ μπορούσαμε νὰ δοῦμε χαρακτηριστικά, ἀπὸ τὸ βιβλίο αὐτό, μαθητεύοντας μπροστὰ στὸ Γέροντα Πορφύριο, νὰ δοῦμε ἔτσι πῶς συγκεκριμένα ἐκφράζεται ὁ Γέροντας γύρω ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα γιὰ νὰ καταλάβουμε πόσο βάθος εἶχε ἡ μελέτη τοῦ Γέροντος ἀλλὰ καὶ σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἀλληλοπεριχωρημένη χάρη τοῦ χαρίσματος. Λέει λοιπὸν ὁ Γέροντας ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ πάψουν νὰ μαθαίνουν στὰ παιδιὰ τὴν παλιὰ γλῶσσα, τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικά.

.            Εἶναι ψυχολογικοὶ οἱ λόγοι ποὺ δυσκολεύουν τὰ παιδιὰ στὴν μάθηση. Ὄχι πὼς εἶναι δύσκολο νὰ μάθουν τὰ ἀρχαῖα –καὶ ἦταν μία σπουδαία ἄσκηση αὐτὴ γιὰ τὰ παιδιά. Μία ἐξάσκηση τοῦ νοῦ. Καὶ ἡ γλῶσσα εἶναι σπουδαῖο πράγμα. Ἔχουν πεῖ τόσο βαθιὰ πράγματα σ’ αὐτὴ τὴν γλῶσσα καὶ δὲν πρέπει ἐμεῖς νὰ τὴν ἀφήσουμε, γιατί θὰ φτωχύνουμε πολύ, θὰ καταργηθοῦν ὅλα, ἀλλὰ ὕστερα ἀπὸ χρόνια οἱ ἄνθρωποι θὰ ἀναζητήσουν πάλι τὴν παλιὰ γλῶσσα καὶ τὰ κείμενα ἐκεῖνα, γιατί θὰ κουραστοῦν, θὰ ἀδειάσουν. Ἡ λέξη ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ παλιὸς ἔχει σημασία. Ἡ φράση «μέσα στὸ Χριστὸ» διαφέρει ἀπὸ τὴν φράση «ἐν τῷ Χριστῷ» ἢ «ἐν Χριστῷ» καὶ ἂς φαίνεται ὅτι εἶναι τὸ ἴδιο. Λοιπὸν ἔπρεπε νὰ συνεχίσουν νὰ μαθαίνουν τὰ ἀρχαῖα τὰ παιδιὰ καὶ οἱ λογοτέχνες, οἱ ποιητὲς ἂς ἔγραφαν στὴ νέα ὅπως θέλουν καὶ ἂς τοὺς διαβάζουν τὰ παιδιὰ καὶ ὅλοι. Ἐκείνη τὴ γλώσσα ὅμως νὰ μὴν τὴν ἀφήναμε, δὲν ἔπρεπε, φτωχαίνουμε πολύ. Αὐτὰ δὲν τὰ λέει ἕνας φιλόσοφος, δὲν τὰ λέει ἕνας δάσκαλος, ἕνας τυπικὸς δάσκαλος, δὲν τὰ λέμε ἐμεῖς οἱ σύγχρονοι ἀλλὰ τὰ λέει ὁ Γέροντας καὶ φαίνεται ὅτι αὐτὰ ἔχουν μία διαχρονικὴ σημασία καὶ τὰ λέει ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε οὔτε κἂν πτυχία ἀλλὰ μέσα ἀπὸ τὴν πνευματικὴ μελέτη ἀναπήδησε ἡ ἀξία καὶ αὐτῶν καθ’ ἑαυτῶν τῶν κειμένων ἀλλὰ καὶ ἡ ἐγκρυπτόμενη καὶ ἡ ἀποκαλυπτόμενη σὲ αὐτὸν καὶ δι’ αὐτοῦ στοὺς ἄλλους […]

«ΝΑ ΞΑΝΑΧΑΡΙΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΟΡΙΕΣ, ΝΑ ΣΑΡΩΣΕΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΝ ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ»

Ἐπανασύσταση σχέσεων κοινωνίας

Τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ

.            Μοῦ ζητήθηκαν, μὲ διαυγῆ καλοπιστία, ἐξηγήσεις: τί μπορεῖ νὰ σημαίνει αὐτὸ ποὺ ἔγραφα σὲ προηγούμενη ἐπιφυλλίδα. Πῶς ἂν τὸ πρῶτο ζητούμενο σήμερα εἶναι νὰ ξαναπιστέψει ὁ Ἕλληνας στὸν ἑαυτόν του, δηλαδὴ στὴ δυναμικὴ τῆς ἑλληνικῆς συλλογικότητας, τότε χρειαζόμαστε πρωτίστως ὄχι ἰδιοφυῆ πρωθυπουργό, ἀλλὰ αὐθεντικὸ ἀρχιεπίσκοπο. Ἔγραφα συγκεκριμένα: «Ἂν τὸ πρῶτο εἶναι νὰ ξαναβρεῖ ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία ἐφαλτήριο γιὰ καινούργιο πατριωτικὸ ἅλμα, τότε χρειαζόμαστε ἐκκλησιαστικὸ μπροστάρη ἀνιχνευτή. Νὰ μᾶς δείξει τὴ μετάβαση ἀπὸ τὰ ἰδεολογήματα στὴν ἐρωτικὴ ἐμπειρία, ἀπὸ τὰ ἐκσυγχρονιστικὰ “δῆθεν” στὴν πίστη – ἐμπιστοσύνη. Δὲν ἔχουμε πολιτικούς, ἐπειδὴ δὲν ἔχουμε μπροστάρηδες στὴν πίστη, ἡγέτες ἐκκλησιαστικοῦ ρεαλισμοῦ, ὄχι θρησκειοποιημένων ἰδεολογημάτων. Μὲ θρησκευτικὲς παπαρδέλες καὶ ὠφελιμιστικὸ ἀκτιβισμὸ δὲν ἀνασταίνονται νεκρὲς κοινωνίες».
.            Τί σημαίνουν αὐτὰ στὴν πράξη: Σημαίνουν ὅτι ὁ Ἕλληνας εἶναι Ἕλληνας (ὅταν ὑπάρχει τὸ εἶδος), ἐπειδὴ στοὺς ἱστορικοὺς ἐθισμούς του καὶ ἑπομένως στὴ νοο-τροπία του δὲν προέχει ἡ σύμβαση (τὸ «κοινωνικὸ συμβόλαιο»), προέχει ἡ ἐμπιστοσύνη, ἡ πίστη. Καὶ ἡ πίστη – ἐμπιστοσύνη προϋποθέτει προσωπικὲς σχέσεις, κοινωνία σχέσεων. Δηλαδὴ προϋποθέτει τὴν «πόλιν» ἢ τὴ μικρὴ κοινότητα, τὸν «ἔπαινο τοῦ δήμου, τὰ δύσκολα καὶ τ’ ἀνεκτίμητα εὖγε». Ὄχι τὸ ἀπρόσωπο κράτος καὶ τὸν φόβο τοῦ χωροφύλακα ἢ τοῦ μπαμπούλα «Θεοῦ».
.            Ἡ Ἑλλάδα σήμερα εἶναι νεκρή, δίχως ἀντανακλαστικὰ ἑτερότητας, διότι εἶναι μόνο κράτος μὲ θεσμικὰ καταργημένη τὴν κοινότητα. Ὁ Ἕλληνας δὲν ἔχει πιὰ καμιὰ ἀπολύτως αἴσθηση τοῦ «ἀνήκειν», τοῦ «μετέχειν», αἴσθηση κοινωνίας. Πιθηκίζοντας πρότυπα ἄσχετα μὲ τὶς ἀνάγκες του, ἔφτιαξε κράτος συγκεντρωτικό, μὲ μεγαλουπόλεις ἀκοινώνητου βίου, ἐκπίπτοντας σὲ τριτοκοσμικὴ καθυστέρηση, ὑπανάπτυξη καὶ φαυλότητα. Πρόσφατα, μὲ δύο διαδοχικὰ ἐν ψυχρῷ ἐγκλήματα, τὸν «Καποδίστρια» καὶ τὸν «Καλλικράτη», ἐξαλείφθηκε καὶ θεσμικὰ – ἐπίσημα ἡ μικροῦ μεγέθους κοινότητα, χάρη στὴν ὁποία ἐπέζησε ἱστορικὰ ὁ Ἑλληνισμὸς τρεῖς χιλιάδες χρόνια.
.            Τὸ τελευταῖο ἴχνος κοινότητας, λαϊκοῦ σώματος μὲ σχέσεις πίστης – ἐμπιστοσύνης καὶ μὲ ἄξονα συνοχῆς τὸ «ἱερό», εἶναι ἀκόμα στὴν Ἑλλάδα ἡ ἐνορία. Ἀλλοτριωμένη, παραμορφωμένη, μὲ χαμένο κατὰ κανόνα τὸν ἐκκλησιαστικὸ χαρακτήρα της καὶ μεταποιημένη σὲ τέμενος, κάτι σὰν ὑποκατάστημα τοῦ IKA «διὰ τὴν ἱκανοποίησην τῶν θρησκευτικῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ», ὅμως σώζεται ἀκόμα ὡς λαϊκὴ σύναξη καὶ δυνάμει σῶμα. Ἡ τραγωδία εἶναι ὅτι δὲν ὑπῆρξε ὡς τώρα ἀρχιεπίσκοπος στὸ ἑλλαδικὸ κράτος μὲ ἐπίγνωση τῆς ἀγεφύρωτης ἀντίθεσης Ἐκκλησίας καὶ θρησκείας – ἀτομοκεντρικὴ ἡ θρησκεία, αὐθυπερβατικὴ (κοινωνούμενη, ἐρωτικὴ) ἡ ὕπαρξη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἀνθρώπου. Στὸ πλαίσιο τοῦ μεταπρατικὰ ἐκδυτικισμένου ἑλλαδικοῦ κράτους, τὸ ἐκκλησιαστικὸ γεγονὸς ἔχει ριζικὰ ἀλλοτριωθεῖ σὲ ἀτομοκεντρικὴ θρησκευτικότητα. Ἡ πίστη ἐκλαμβάνεται σὰν ἀτομικὴ ἀγκίστρωση σὲ πεποιθήσεις καὶ ἰδεολογήματα, σὲ παραδοχὲς ἄσχετες μὲ τὴν ἐμπειρική τους ἐπαλήθευση, «ὀρθοδοξία» σημαίνει ἐγωκεντρικὴ θωράκιση μὲ ἀξιωματικὰ «ὀρθὲς» βεβαιότητες. Ἔτσι τὸ κήρυγμα ἐκφυλίζεται σὲ ἰδεολογικὴ προπαγάνδα ἢ σὲ ἠθικιστικὸ ὠφελιμισμό, παπαρδέλες ψυχολογικοῦ εὐσεβισμοῦ καὶ βασανιστικοῦ νομικισμοῦ.
.            Αὐτὴ τὴν ὥρα ποὺ ὁ Ἑλληνισμὸς καταρρέει σὰν ὀργανωμένη συλλογικότητα, μόνο ἕνας ἐκκλησιαστικὸς μπροστάρης, ἕνας ἀρχιεπίσκοπος, θὰ μποροῦσε ἴσως καὶ νὰ ἀνατρέψει τοὺς ὅρους τῆς κατάρρευσης. Ἂν μιλοῦσε ἐκείνη τὴν «ἄλλη» γλώσσα, τὴν ἀκαταμάχητη, ποὺ εἶναι ἡ σιωπὴ τῆς ἀποκαλυπτικῆς πράξης. Πράξη ἐκκλησιαστικὴ δὲν εἶναι τὰ συσσίτια σὲ συνεργασία μὲ τὰ σοῦπερ μάρκετ, αὐτὸ εἶναι σύμπραξη μὲ τὴ λογικὴ τῆς κατάρρευσης, τὴν λογικὴ τοῦ ἀτελέσφορου IKA, τὸν Μολὼχ τῆς χρησιμοθηρίας ποὺ ὁδήγησε στὴν κατάρρευση.
.          Ἀκαταμάχητη εἶναι ἡ γλώσσα τῆς πίστης – ἐμπιστοσύνης ποὺ γεννιέται μόνο ἀπὸ τὸ ἄθλημα τῆς μετοχῆς σὲ σχέσεις κοινωνίας τῆς ζωῆς, σὲ ἐκκλησιαστικὴ ἐνορία. Καὶ ἕνας ἐκκλησιαστικὸς μπροστάρης θὰ μποροῦσε σιωπηρά, χωρὶς ἰδεολογικὲς ρητορεῖες, νὰ ξαναχαρίσει στὴν Ἑλλάδα ἐνορίες: Μεθοδικά, μὲ καθημερινὴ προσωπικὴ παρουσία, νὰ σαρώσει ἀπὸ τὶς ἐκκλησιὲς τὴν ἀλλοτρίωση, δηλαδὴ ὅτι ὑπηρετεῖ τὸν ἀτομικὸ ἐντυπωσιασμό, τὴν ψυχολογικὴ ὑποβολή, τὴν ἀκοινώνητη «ἔξαρση»: τερατώδεις μεγαφωνίες, θρησκευτικὲς χαλκομανίες ποὺ ἔχουν ὑποκαταστήσει τὶς ἐκκλησιαστιακὲς Εἰκόνες, κανταδόρικες τετραφωνίες, νεοπλουτίστικους ἀφόρητου κὶτς πολυέλαιους καὶ μανουάλια, φωτισμοὺς «νέον», φτηνιάρικο καρεκλομάνι ἀντὶ γιὰ τὸ σοφὸ στασίδι.
.            Μόνο ἂν ὑπάρξουν πυρῆνες ἐξόδου ἀπὸ τὴν λογικὴ τῆς κατάρρευσης, ἔμπρακτης ἐξόδου, μπορεῖ νὰ σαρκωθεῖ ἐλπίδα. Ὅσο μιλᾶμε τὴν γλώσσα τῆς ἰδεολογίας, τῶν στατιστικῶν ἀναλύσεων καὶ τῆς ἀτέλειωτης ποικιλότητας τῶν ἀπόψεων γιὰ ἀνάκαμψη, τὴ γλώσσα τοῦ ἀκτιβισμοῦ συσσιτίων καὶ ἀλτρουιστικῶν «πρωτοβουλιῶν», παίζουμε στὸ γήπεδο τῆς παρακμιακῆς κατρακύλας. Ἡ «ἄλλη» γλώσσα, ποὺ μπορεῖ νὰ γεννήσει κοινωνικὴ συνοχὴ καὶ ἀνιδιοτέλεια, τὴ χαρὰ τοῦ «μετέχειν» καὶ «ἀνήκειν», εἶναι ἡ γλώσσα τῆς Εἰκόνας ποὺ ἱδρύει σχέση, τῆς δραματουργίας ποὺ μυεῖ στὸ ἄρρητο, εἶναι τὸ ἄναμμα τοῦ κεριοῦ – ἄφωνη προσευχή, τὸ μέλος ποὺ συγκροτεῖ ἑνότητα ἀλληλοστηριχτική.
.          Στὸ πλαίσιο ἑνὸς ξεσηκωμοῦ γιὰ παλινόρθωση τῆς ἐνορίας – κοινότητας θὰ ἐνταχθεῖ ὁπωσδήποτε καὶ μιᾶς ἄλλης γλώσσας κατήχηση: Ὄχι πιὰ ἠθικιστικὴ ὠφελιμολογία καὶ νοησιαρχικὰ ἰδεολογήματα, ἀλλὰ μαθήματα σὲ κάθε ναὸ ἐξοικείωσης μὲ τὴν ἰλιγγιώδη ποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς λατρείας, μαθήματα γλώσσας ποὺ νὰ ἀναχαιτίσουν τὴν μεθοδευμένη ἀποκοπὴ τοῦ Ἕλληνα ἀπὸ τὴν γλωσσική του συνέχεια, ἀπὸ τὶς πηγὲς τῆς πολιτισμικῆς του αὐτοσυνειδησίας.
.            Ἕνας ἀρχιεπίσκοπος ἐκκλησιαστικὸς μπροστάρης – ὄχι «θρησκευτικὸς ἡγέτης», ἀγιατολὰχ ἢ παπίσκος. Ποὺ θὰ γνοιαστεῖ ἐπιτέλους τοὺς ὀρφανεμένους ἀπὸ ἐπίσκοπο πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας, θὰ τοὺς ἀποκαταστήσει σὲ συνεργάτες, θὰ πάψει νὰ τοὺς λογαριάζει «ἱερεῖς» τῆς «ἐπικρατοῦσας θρησκείας» καὶ νὰ ἀρμέγει βάναυσα τὰ παπαδικά τους «τυχερά».
.            Ἀνάκαμψη τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας θὰ προέλθει μόνο μὲ ἐπανασύσταση τῶν προϋποθέσεων ζωτικῆς κοινωνικῆς συνοχῆς, ἐμπειρικῆς ψηλάφησης «νοήματος» τῆς ὕπαρξης καὶ τῆς συνύπαρξης.

ΠΗΓΗ: kathimerini.gr

«ΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΙΣ» ΣΤΗΝ ΑΓ. ΓΡΑΦΗ (γιὰ νὰ μὴν παρεξηγηθοῦν οἱ μουσουλμάνοι) ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Νέα μετάφραση τῆς Βίβλου ἀφαιρεῖ τὸ «Πατέρας» καὶ «Υἱός»,
γιὰ νὰ μὴν παρεξηγηθοῦν οἱ μουσουλμάνοι!
Yahoo News 

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Νὰ ἄλλη μιὰ ἀτόφια ἐπιβεβαίωση στὸ ὑπ᾽ ἀριθμ. 15 Ἐρώτημα ἀπὸ τὴν Εἰσήγηση «Ναὶ ἢ ὄχι στὴν “μετάφραση” τῆς λειτουργικῆς γλώσσης» (ὑπὸ π. Ἀθ. Λαγουροῦ) στὸν τόμο τῆς Ἡμερίδος «ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ», ἔκδ. Ἱ. Ν. Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς, Ἀθῆναι 2010. Ἰδοὺ τὸ ἐρώτημα: «Ἄραγε μήπως ἡ «ὑπόθεση μετάφραση» [τῶν λειτουργικῶν κειμένων] μετεξελιχθεῖ ἐπ᾽ εὐκαιρίᾳ (τῶν “μεταφράσεων”) σὲ κερκόπορτα “ἐκκαθαρίσεων” γιὰ πιθανὰ “ἀκατανόητα” εὐχογραφικὰ ἢ ὑμνογραφικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ταιριάζουν ἢ δὲν συστοιχοῦν στὴν ἐν γένει σημερινὴ “γλῶσσα”;»
.        Ἰδοὺ κατωτέρω καὶ οἱ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΙΣ, στὶς ὁποῖες προβαίνουν ἤδη οἱ χριστιανοὶ τῆς Δύσεως. Ἰδοὺ ὁ ἀντικυκλώνας τῶν γλωσσικῶν καὶ λεκτικῶν ἐκκαθαρίσεων. Ὀρθὰ ἐπισημαίνεται στὴν συνέχεια τῆς ἀνωτέρω Εἰσηγήσεως: «Mία παγκόσμια μετάλλαξη εὑρίσκεται σὲ πλήρη ἀνάπτυξη. Ἕνας διαφορετικὸς κόσμος ἀναδύεται μέσα ἀπὸ τὴν πυρακτωμένη λάβα κατευθυνομένων «ἐπαναπροσδιορισμῶν». Ἕνα ἐνδεικτικὸ παράδειγμα ποὺ δείχνει ἀνάγλυφα τὸ μέγεθος τοῦ χαλασμοῦ. Tίτλος του: ἡ ἐκβολὴ  τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴν κοινὴ «ἀντίληψη» μέσῳ γλωσσικῶν “ἐφαρμογῶν”. Ἕνας λοιπὸν λεπτὸς τρόπος, γιὰ νὰ ἐξοστρακιστεῖ ὁ Θεὸς ἀπὸ τὶς καρδιὲς τῶν παιδιῶν, ἔλαβε χώρα στὴν Μεγ. Βρετανία, μὲ ἐργαλεῖο τὸ νέο Oxford Junior Dictionary. Στὴν τελευταία ἔκδοσή του ἐξαλείφθηκαν λέξεις ὅπως: ἅγιος, ἐπίσκοπος, μοναστήρι, ψαλμός, ἁμαρτία, διάβολος, ἀλλὰ καὶ λέξεις ποὺ ἀποδίδουν τὸν πλοῦτο τοῦ φυσικοῦ κόσμου. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὁλοκληρωτικὸ σχέδιο τῆς ἐκ θεμελίων ἀλλαγῆς τοῦ κόσμου μέσῳ τῆς ἀλλοιώσεως τῆς γλώσσης καὶ τῆς σκέψεως. Ἡ γλῶσσα ἐκκαθαρίζεται ἀπὸ λέξεις ποὺ θυμίζουν Θεό, Ἐκκλησία, παράδοση, φυσικὸ περιβάλλον.» (ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 62)
.        Καὶ διαπιστῶστε μόνοι σας κατωτέρω τὸ ΑΛΑΛΟΥΜ ποὺ ἐγγυᾶται μιὰ μετάφραση τῶν βιβλικῶν καὶ λειτουργικῶν κειμένων.

.          Διαμάχη ἔχει ξεσπάσει γιὰ τρεῖς καταξιωμένες χριστιανικὲς ὀργανώσεις, ποὺ ἔχουν βάση τὴν Βόρεια Ἀμερική, οἱ ὁποῖες ἔχουν ἐκτοπίσει τὶς λέξεις «Πατέρας» καὶ «Υἱὸς» ἀπὸ τὶς νέες Βίβλους.
.          Οἱ ‘Wycliffe Bible Translators’, ‘Summer Institute of Linguistics’ (SIL) καὶ ‘Frontiers’ εἶναι αὐτὲς ποὺ ἔχουν ξεσηκώσει διαμαρτυρίες γιὰ τὴν ἔκδοση Βίβλων τους ποὺ καταργοῦν τὸ «Πατέρα», «Υἱὸς» καὶ «Υἱὸς τοῦ Θεοῦ», διότι αὐτοὶ οἱ ὄροι εἶναι «προσβλητικοὶ γιὰ τοὺς μουσουλμάνους».
.          Χριστιανοὶ ἱεραπόστολοι, μεταφραστὲς Ἁγίας Γραφῆς, ποιμένες, καὶ ἐθνικοὶ ἐκκλησιαστικοὶ ἡγέτες ἔχουν ἐνωθεῖ πάνω σὲ μία δημόσια ἀναφορὰ προκειμένου νὰ σταματήσουν αὐτὲς τὶς ὀργανώσεις. Ὑποστηρίζουν ὅτι μία δημόσια ἀναφορὰ εἶναι ἡ τελευταία προσφυγὴ τοὺς ἐπειδὴ οἱ συναντήσεις μὲ τοὺς ἡγέτες αὐτῶν τῶν ὀργανώσεων καὶ τὸ προσωπικὸ γιὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἡ κριτικὴ καὶ οἱ προσφυγὲς ἀπὸ χριστιανοὺς ποὺ ἀνησυχοῦν γιὰ τὶς μεταφράσεις “ἀπέτυχαν νὰ πείσουν αὐτοὺς τοὺς ὀργανισμοὺς νὰ διατηρήσουν τὸ «Πατέρας» καὶ τὸ «Υἱὸς» στὸ κείμενο ὅλων τῶν μεταφράσεών τους. “
.           Ἡ Βιβλικὴ Ἱεραποστολή, μὲ βάση Κολοράντο εἶναι ὁ χορηγὸς τῆς ἀναφορᾶς. Τὰ κύρια θέματα αὐτῆς τῆς διαμάχης εἶναι γύρω ἀπὸ τὴν νέα ἀραβικὴ καὶ τουρκικὴ μετάφραση. Ἐδῶ εἶναι τρία παραδείγματα:

Κατ᾽ἀρχάς, ἡ Wycliffe καὶ ἡ SIL ἔχουν ἐκδώσει τὶς «Ἱστορίες τῶν Προφητῶν», μία ἀραβικὴ Ἁγία Γραφὴ ποὺ χρησιμοποιεῖ ἕνα ἀραβικὸ ἰσοδύναμο τοῦ “Κυρίου” ἀντὶ τοῦ “Πατέρα” καὶ τὸ “Μεσσίας” ἀντὶ τοῦ “Υἱός”.
Δεύτερον, ἡ Frontiers καὶ ἡ SIL ἔχουν ἐκδώσει τὸ «Ἡ Σημασία τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ», μία ἀραβικὴ μετάφραση ποὺ ἀφαιρεῖ τὴν λέξη “Πατέρας” σὲ σχέση μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν ἀντικαθιστᾶ μὲ τὸ “Ἀλλάχ”, καὶ ἀφαιρεῖ ἢ ἐπαναπροσδιορίζει τὸ “Υἱός”.
Γιὰ παράδειγμα, ὁ στίχος ποὺ οἱ Χριστιανοὶ χρησιμοποιοῦν ὡς βάση γιὰ τὸν εὐαγγελισμὸ σὲ ὅλο τὸν κόσμο, ἐκπληρώνοντας τὴ Μεγάλη Ἐντολή, τὸ «Πορευθέντες Μαθητεύσατε» (Ματθ. κη´19) διαβάζουμε, “Καθαρίστε τους μὲ τὸ νερὸ στὸ ὄνομα τοῦ Ἀλλάχ, τοῦ Μεσσία καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος” ἀντὶ τοῦ “Βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος”.
Ὁ αἰδ. Bassam Madany, ἕνας Ἀραβο-Ἀμερικανός, ποὺ εἶναι ὑπεύθυνος τῆς ‘Middle East Resources’, θεωρεῖ τὶς προσπάθειες τῶν ἐν λόγῳ ὀργανώσεων ὡς «μία δυτικὴ ἰμπεριαλιστικὴ προσπάθεια ποὺ εἶναι ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὶς πολιτιστικὴ ἀνθρωπολογία, καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν βιβλικὴ θεολογία ».
Τρίτον, ἡ Frontiers καὶ ἡ SIL ἔχουν ἐκδώσει μία νέα τουρκικὴ μετάφραση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ματθαίου ποὺ χρησιμοποιεῖ τὸ τουρκικὸ ἰσοδύναμο τοῦ “φύλακα” γιὰ τὸν “Πατέρα” καὶ τὸ “ἀντιπρόσωπος” ἢ “μεσολαβητής” γιὰ τὸ “Υἱός.” Γιὰ τὸν Τοῦρκο πάστορα Fikret Bocek, “Αὐτὴ ἡ μετάφραση εἶναι μία χαρακτηριστικὴ ἀμερικανικὴ ἰδέα χωρὶς κανένα ἀπολύτως σεβασμὸ στὴν «ἱερότητα» τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἢ ἀκόμα καὶ τῆς αὐξανόμενης τουρκικῆς ἐκκλησίας.”

.        Ἡ SIL ἔχει ἐκδώσει μία δημόσια ἀπάντηση δηλώνοντας ὅτι «ὅλο τὸ προσωπικό μας ἔχει ὑπογράψει μία δήλωση πίστης ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνει τὴν Τριάδα, τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὴν ἔμπνευση τῆς Ἁγίας Γραφῆς.” Ὡστόσο, στὴν ἴδια δήλωση, ἡ ὁποία εἶναι παρόμοια μὲ αὐτὴ τῆς Wycliffe, ὑποστηρίζει ὅτι ἡ «λέξη πρὸς λέξη μετάφραση αὐτῶν τῶν τίτλων θὰ ἔδινε μία λανθασμένη ἔννοια (δηλαδὴ ὅτι ὁ Θεὸς εἶχε σωματική, σεξουαλικὴ σχέση μὲ τὴ Μαρία) [sic]», πράγμα ποὺ δικαιολογεῖ τὴν ἀντικατάσταση τῶν λέξεων “Πατέρας” καὶ “Υἱὸς” σὲ νέες μεταφράσεις.

 ΠΗΓΗ: Yahoo News / ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ ΣΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ

ΕΙΣ. ΣΧ. « ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Κάθε τίμια συνεισφορὰ στὸ ζήτημα τῆς λειτουργικῆς γλώσσης εἶναι ἀσφαλῶς εὐπρόσδεκτη. Ἡ «ΧΡ. ΒΙΒΛ.» ἔχει παρουσιάσει πολλαπλῶς τὸ θέμα μὲ ποικίλες τοποθετήσεις.
.          Τὸ Δελτίο Τύπου τῆς Ἡμερίδος, ποὺ ἔλαβε χώρα σήμερα, 21.01.2012, στὸν Βόλο, καὶ τὸ ὁποῖο ἀκολουθεῖ, δὲν δίνει δυνατότητα συνολικῆς ἐκτιμήσεώς της. Ἐν τούτοις δύο μικρὲς νύξεις μποροῦν νὰ κατατεθοῦν.
.     Πρώτη, ὁ ἀναμηρυκασμὸς τοῦ τετριμμένου: «ἀπὸ καθαρὰ ποιμαντικὸ ἐνδιαφέρον νὰ ἔρθει τὸ εὐαγγέλιο καὶ νὰ καταστεῖ κατανοητὸ στὸν μέσο καὶ καθημερινὸ ἄνθρωπο».  Εἶναι τόσο ἀναμασημένο αὐτὸ τὸ ἰδεολόγημα, ποὺ ἀναρωτιέται κάθε σχετικὸς μὲ τὸ θέμα, ἂν ἀξίζει πλέον νὰ σχολιάζεται. Ποιός εἶναι τέλος πάντων αὐτὸς ὁ μέσος καὶ καθημερινὸς ἄνθρωπος; Τί εἴδους ποιμαντικὴ εἶναι αὐτή; Ποιό Εὐαγγέλιο ἀπευθύνεται στὸν μέσο καὶ καθημερινὸ ἄνθρωπο; Τί λαϊκισμὸς καὶ ταξισμὸς εἶναι αὐτός;
.          Δεύτερη. Ἀποκαλύπτεται ὁλοφάνερα ὁ βαθὺς διαλογισμὸς μερικῶν καρδιῶν, ποιό εἶναι δηλ. τὸ “πρόβλημά” τους: «ἡ μυστικοποίηση τῆς λατρείας, μὲ συνέπεια τὴν ἀκατανόητη γλῶσσα καὶ τὶς μυστικὲς εὐχές». Λειτουργικὴ γλῶσσα καὶ μυστικὲς εὐχὲς εἶναι πράγματι ἀδιαχώριστο δίδυμο. Εἰδικότερα γιὰ τὶς δεύτερες εἶναι πλήρως ἀντιθεολογικὸ νὰ θεμελιώνεται μιὰ ὁλόκληρη θεωρία σὲ ἐπίνοιες, σὲ ἐμπνεύσεις καὶ στοχασμοὺς -ἔστω καλούς- καὶ ὄχι στὴν ΠΡΑΞΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Ἔχει ἤδη γραφεῖ ἐπιτυχημένα: «ἀδέσμευτος, δῆθεν ἀντικειμενικὴ κριτικὴ καὶ ἡ ἀπροκατάληπτος διαλεκτικὴ – συλλογιστικὴ διερεύνησις τῶν ἱερῶν τῆς πίστεως εἶναι ἕνα κατασκεύασμα “σαθρόν τε καὶ ὕποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας”, ἐφ’ ὅσον, ὡς γνωστόν, “ἡ διαλεκτικὴ περιέργεια ἴσην ἐφ’ ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχει, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ἀνατροπὴν καὶ πρὸς τὴν τοῦ ψεύδους κατηγορίαν”… ». Βεβαίως στὸ «ἀναδυόμενο ὑποκείμενο»  καὶ στὸν κριτικὸ ὀφθαλμὸ τῆς «συγχρόνου θύραθεν ἐπιστήμης, ὅπου ὁ θετικισμὸς ἀναγνωρίζεται ὡς ἡ ἐνδεδειγμένη μεθοδολογικὴ ἀρχή, μία διαπραγμάτευσις ἑνὸς θέματος ὑπὸ τὴν προοπτικήν, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς Πατερικῆς σκέψεως, ἴσως νὰ φαίνεται παρωχημένη». Ἂν ὅμως ἀποφασίσουμε νὰ φανοῦμε τουλάχιστον τίμιοι, πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε ὅτι μέτρο σε αὐτὰ τὰ θέματα δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ δική μας σκέψη, φιλοσοφία ἢ γνώμη ἀλλὰ ἡ πιστότης τῶν μεταγενεστέρων πρὸς τοὺς προγενεστέρους. (βλ. σχετ.: http://christianvivliografia.wordpress.com/tag/μυστικὴ-ἀνάγνωσι-εὐχῶν/)
.            Πάντως σύμφωνα μὲ πληροφορίες φέρεται πὼς ὑπερτέρησαν οἱ Εἰσηγήσεις τῶν κ. Κ. Χολέβα καὶ Φ. Σχοινᾶ οἱ ὁποῖες κέρδισαν τὸ ἀκροατήριο.

ΗΜΕΡΙΔΑ : «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία»

.            Τὸ Σάββατο 21 Ἰανουαρίου διοργανώθηκε ἀπὸ τὴν Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Δημητριάδος καὶ τὸν Σύνδεσμο Νέων τῆς οἰκείας Μητροπόλεως, ἡμερίδα μὲ θέμα: «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία».
.            Στὴν ἔναρξη τῆς ἡμερίδας χαιρετισμοὺς ἀπηύθυναν ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ἰγνάτιος, ὁ ὁποῖος περιέγραψε τοὺς ὅρους τοῦ διαλόγου πάνω στὸ ζήτημα αὐτὸ (κοινὴ ὀρθόδοξη πίστη, ἐνδο-ορθόδοξο ζήτημα, ἀγάπη γιὰ τὴν λατρεία κ.ἄ.), καὶ ἡ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου Μαρία Ἀθανασιάδου, ἡ ὁποία πρόβαλε τὴν εὐχαριστιακὴ διάσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς λατρείας καὶ γλώσσας.
.            Στὴν πρώτη εἰσήγηση τῆς πρώτης συνεδρίας τῆς Ἡμερίδας, ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Διευθυντῆ τῆς Ἀκαδημίας Δρ. Π. Καλαϊτζίδη, ὁ Κωνσταντῖνος Χολέβας, πολιτικὸς ἐπιστήμων, μίλησε μὲ θέμα «Δὲν χρειαζόμαστε μετάφραση ἀλλὰ κατήχηση». Μιλώντας ἀπὸ φιλολογικὴ σκοπιὰ ἀναφέρθηκε στὰ προβλήματα μιᾶς ἐπικείμενης μεταγλώττισης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας (προβληματικὴ ἀπόδοση ὅρων ἢ φράσεων ἀκολουθιῶν κ.ἄ.), τονίζοντας ὅτι μία τέτοια ἀλλαγὴ θὰ ἔθετε σὲ κίνδυνο τὴν ἑνότητα τοῦ ποιμνίου, ἐνῶ ἀντίθετα ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς Ἐκκλησίας κατήχηση γιὰ τὸ τί γίνεται στὴν διάρκεια τῆς λατρείας, κάνοντας ἐπίσης λόγο στὴν προβληματικὴ παιδεία ποὺ παρέχεται στὰ σχολεῖα καὶ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴν ἄγνοια τῆς πλούσιας ἑλληνικῆς γλώσσας.
.            Στὴ συνέχεια μίλησε ὁ Μητροπολίτης Σισανίου καὶ Σιατίστης κ. Παῦλος, μὲ θέμα «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία καὶ ἡ ποιμαντική του διάσταση». Μέσα ἀπὸ προσωπικὲς ἀναμνήσεις καὶ ἀναφορὲς στὴν συμβολὴ στὰ λειτουργικὰ θέματα τοῦ κυροῦ Μητροπολίτη πρώην Κοζάνης Διονυσίου (Ψαριανοῦ), ὁ Μητροπολίτης ἀναφέρθηκε σὲ ποικίλες ὄψεις τοῦ ζητήματος. Ἀρχικὰ ἔκανε λόγο γιὰ ποικίλες προβληματικὲς ὄψεις  τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, τὴν ἔλλειψη σχετικῆς κατήχησης, τὰ προβληματικὰ κριτήρια ἀνάγνωσης καὶ μελέτης τῶν Πατέρων καὶ τῶν λειτουργικῶν κειμένων, τὴν ἀδυναμία κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας κ. ἄ. Στὴν συνέχεια ἀναφέρθηκε σὲ προσωπικὲς ἀπόπειρές του στὸ πλαίσιο τῆς Μητρόπολής του καὶ ἀπὸ καθαρὰ ποιμαντικὸ ἐνδιαφέρον νὰ φέρει τὸ εὐαγγέλιο καὶ νὰ τὸ καταστήσει κατανοητὸ στὸ μέσο καὶ καθημερινὸ ἄνθρωπο, χρησιμοποιώντας ὁ ἴδιος μεταφράσεις καὶ ἁπλούστερες μορφὲς γλωσσικῆς ἔκφρασης γιὰ νὰ προσφέρει ἀπαντήσεις στὶς ἀνάγκες καὶ τὰ ἐρωτήματα τῶν πιστῶν.
.            Στὴ δεύτερη συνεδρία τῆς Ἡμερίδας ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Μητροπολίτη Δημητριάδος Ἰγνατίου, πρῶτος ὁμιλητὴς ὑπῆρξε ὁ Σταῦρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντὴς τοῦ περιοδικοῦ «Νέα Ἑστία» μιλώντας μὲ θέμα: «Εἶναι ἀπαραίτητο νὰ κατανοοῦμε τὴν γλώσσα τῆς λατρείας;». Ξεκινώντας ἀπὸ τὴ σύγχρονη διαπίστωση ἀδυναμίας κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας, ἐπικεντρώνεται στὸ ἐρώτημα τῆς εἰσήγησής του φέρνοντας ἱστορικὰ παραδείγματα ἀπὸ τὶς τρεῖς μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες γιὰ τὴν ἀναγκαιότητα κατανόησης τῆς γλώσσας τῆς λατρείας (λ.χ. οἱ ἐξελίξεις στὴν Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία μέχρι τὴν περισσότερο ἀνεκτικὴ καὶ περιεκτικὴ ἀπόφαση γιὰ τὴ γλώσσα τῆς λατρείας, πέραν τῆς ἀποκλειστικότητας τῆς λατινικῆς ἀπὸ τὴν Β´ Βατικανὴ Σύνοδο ἢ τὴν δυσκολία ἤδη ἀπὸ τὸν 8ο αἰώνα στὴν ἑλληνόφωνη χριστιανοσύνη κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας) γιὰ νὰ ἀναδείξει τὴν διαχρονικότητα τοῦ προβληματισμοῦ. Σχολιάζοντας μὲ κριτικὸ τρόπο τὴν λεγόμενη «ἱερότητα» τῆς γλώσσας, γίνεται λόγος γιὰ ἕνα εἶδος μυστικοποίησης τῆς λατρείας, μὲ συνέπεια τὴν ἀκατανόητη γλώσσα καὶ τὶς μυστικὲς εὐχές. Ἔτσι θὰ καταλήξει πὼς σήμερα θεωρεῖται ἀκατανόητο ἡ λειτουργικὴ γλώσσα νὰ παραμένει σὲ διαχριστιανικὸ ἐπίπεδο μὴ προσβάσιμη ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἕνα ζήτημα ποὺ ὀφείλεται στὴν νεωτερικὴ συνθήκη τῆς ἀνάδυσης τοῦ ὑποκειμένου.
.            Στὴν τελευταία εἰσήγηση τῆς ἡμερίδας ὁ Φώτης Σχοινᾶς, Δρ. Φιλοσοφίας μίλησε μὲ θέμα «Λειτουργικὴ γλώσσα: ἀξία καὶ παράδοση». Μιλώντας γιὰ τὶς ἀνθρωπολογικὲς προϋποθέσεις τοῦ ὑποκειμένου στὴν πατερικὴ θεολογία (νοερὰ σύλληψη καὶ ὄχι ὑπεροχὴ τῆς διάνοιας) προσέφερε μία φιλοσοφικὴ προσέγγιση τοῦ ζητήματος, μιλώντας γιὰ τὴν ἀμετάδοτη προσωπικὴ ἐμπειρία σὲ σχέση μὲ τὴν ὑπεροχὴ τῆς ἐμπειρίας, ἀλλὰ καὶ τοὺς περιορισμοὺς τῆς λειτουργικῆς γλώσσας, σὲ σχέση μὲ τὴν κατανόησή της.
.            Στὸ τέλος κάθε συνεδρίας δόθηκε ἐπαρκὴς χρόνος γιὰ τὴν ἀνταλλαγὴ ἀπόψεων καὶ διατύπωση ἐρωτήσεων ἀπὸ τὸ κοινό. Ἡ ἡμερίδα ὁλοκληρώθηκε μὲ τὸν καταληκτικὸ λόγο τοῦ Μητροπολίτου Ἰγνατίου γιὰ τὴν σπουδαιότητα καὶ ἀξία τοῦ διαλόγου γιὰ τὸ ζήτημα τῆς λειτουργικῆς γλώσσας.

ΠΗΓΗ: amen.gr

H ΔIAXPONIKOTHTA THΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ KAI H ΣYMBOΛH THΣ ΣTHN ANΘPΩΠOTHTA

Mαρία-Ἐλευθερία Γιατράκου, Δρ. Φιλ.-Ἱστ.

H ΔIAXPONIKOTHTA THΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ
KAI H ΣYMBOΛH THΣ ΣTHN ANΘPΩΠOTHTA

Ἀπὸ τὸν τόμο

«ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ – νοησιαρχία ἢ μέθεξις;»

Πρακτικὰ Ἡμερίδος 17 Ἀπριλίου 2010
Ἔκδοσις Ἱ. Ν. Ἁγ. Παρασκευῆς

.          Ὁ ποιητής Νικηφόρος Βρεττάκος, σέ στίχους φωτεινούς σάν τήν ἀλήθεια, μᾶς δίνει εὐδιάκριτα τό στίγμα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, πού ἀποτελεῖ τήν πιό ἀδιάψευστη δέλτο τῆς ἱστορίας καί τοῦ πολιτισμοῦ μας.

 «Ὅταν κάποτε φύγω ἀπό τοῦτο τό φῶς
καί ἑλιχθῶ πρός τά ἄνω,
ὅπως ἕνα ρυάκι πού μουρμουρίζει,

κι ἄν τυχόν κάπου ἀνάμεσα
στούς γαλάζιους διαδρόμους
συναντήσω ἀγγέλους,

 θά τούς μιλήσω Ἑλληνικά,
ἐπειδή δέν ξέρουνε γλῶσσες.
Μιλᾶνε μεταξύ τους μέ μουσική».

.        Ἡ ἑλληνική γλώσσα, πολυδύναμη καί πολυσήμαντη, ἀποτελεῖ κατά τόν ἴδιο ποιητή «τό μακρύτερο ὕδωρ τοῦ κόσμου, πού κατηφορίζει ἀπό τά λευκά μαλλιά τοῦ Ὁμήρου ὥς τίς μέρες μας, κατεβάζοντας πολλή ψυχή καί πολύ φῶς». Ἀποτελεῖ τό διεθνῆ γλωσσικό ἄξονα καί ὅλοι οἱ λαοί τοῦ κόσμου δανείζονται ἀπό τό διαχρονικό πνευματικό της μεγαλεῖο, γιά νά μορφώσουν τίς δικές τους γλῶσσες. Ἐξ ἄλλου εἶναι χαρακτηριστική ἡ ἐπισήμανση τοῦ Ἱσπανοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ γλωσσολόγου, Francisco R. Adrados, ὅτι τά ἑλληνικά στοιχεῖα συνετέλεσαν, ὥστε οἱ εὐρωπαϊκές γλῶσσες νά εἶναι στήν πραγματικότητα διάφορα εἴδη ἡμιελληνικῶν ἤ κρυπτοελληνικῶν γλωσσῶν. Σοφοί καί διακεκριμένοι διανοούμενοι ἐκφράσθηκαν κατά καιρούς διθυραμβικά γιά τήν ἑλληνική γλώσσα, ἡ ὁποία περιέχει λέξεις ὑψηλῶν διανοημάτων καί μέ μοναδικό τρόπο ἐνδύει λεκτικῶς τίς ἀφηρημένες ἔννοιες. Ὁ Gibbon γράφει χαρακτηριστικά: «Ἄν τό ἀνθρώπινο πνεῦμα μπορεῖ νά καυχηθεῖ ὅτι ἐδημιούργησε κάτι τό ἀξιόλογον, αὐτό εἶναι ἡ ἀθάνατη ἑλληνική γλώσσα». Καί ὁ Μ. Τ. Κικέρων: «Εἰ οἱ θεοὶ διαλέγωνται, τῇ τῶν Ἑλλήνων γλώττῃ χρῶνται» καί κατά τόν Κοϊντιλιανό «ἡ παιδεία ἀρχίζει μέ τήν ἑλληνική γλώσσα».
.      Μέ λεκτική, ἐννοιολογική, ἁρμονική, ἐκφραστική τελείωση, χρησιμοποιήθηκε γιά τήν ἔκφραση προηγμένων μορφῶν σκέψεως κι ἀποτέλεσε τήν κύρια βάση τοῦ πολιτισμένου κόσμου.

Γιὰ νὰ διαβάσετε ὅλο τὸ κείμενο σὲ καλὴ ἐκτυπώσιμη μορφή,
πατῆστε ἐδῶ:
H ΔIAXPONIKOTHTA THΣ EΛΛHNIKHΣ ΓΛΩΣΣAΣ KAI H ΣYMBOΛH THΣ ΣTHN ANΘPΩΠOTHTA

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΝΑΙ Ἢ ΟΧΙ ΣΤΗΝ “ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ” ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ»

ΙΕΡΕΩΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΛΑΓΟΥΡΟΥ:
«Ναὶ ἢ ὄχι εἰς τὴν “μετάφραση” τῆς λειτουργικῆς γλώσσης;»
- ἕνα ἐρωτηματολόγιο ,
ἐκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2010

Γράφει ὁ Π. ΧΡΥΠΟΡΙΤΗΣ

 .         Ἕνα βιβλίο μικρὸ μὲν σὲ σχῆμα (μόλις τεσσάρων τυπογραφικῶν φύλλων), ἀλλὰ γραμμένο μὲ μεγάλη πνοὴ καὶ ζωντανὸ παλμὸ, ἐκυκλοφορήθη πρὸ ἔτους. Τότε εἶχε σχεδιασθῆ καὶ καταγραφῆ ἡ παροῦσα βιβλιοκρισία, ἀλλὰ παρέμεινε ἡμιτελὴς καὶ ἀδημοσίευτη· ἐπειδή, ὅμως, τὸ ἀντικείμενό της παραμένει ἐπίκαιρο, δὲν θὰ ἦταν μάταιο νὰ παρουσιασθῇ σήμερα…
.         Τὸ μικρὸ λοιπὸν αὐτὸ βιβλίο μεταφέρει τοὺς ποικίλους προβληματισμοὺς καὶ τὴν μεγάλη ἀγωνία ἑνὸς ἱερέως ἐπὶ τοῦ φλέγοντος ζητήματος τῆς μεταφράσεως τῶν λειτουργικῶν κειμένων τῆς Ἐκκλησίας. Ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἰδιαιτέρως σήμερα τὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο καὶ ἐντάσσεται εἰς τὸ πλαίσιο τῆς τόσον προσδοκουμένης καὶ παντοιοτρόπως προωθουμένης «λειτουργικῆς ἀναγεννήσεως».
.       Ὅλους μας, νεωτεριστὲς καὶ παραδοσιακούς, ἐκσυγχρονιστὲς καὶ συντηρητικούς, πληγώνει τὸ καίριο καὶ ἀκανθῶδες γλωσσικὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖο ἰδιαιτέρως, καὶ ὄχι μόνον αὐτό, σὰν ἕνας κακὸς δαίμων τυραννεῖ τὸ νεοελληνικὸ κράτος ἀπὸ τῆς συστάσεώς του. Πολλὰ ἔχουν κατὰ καιροὺς γραφῆ, καὶ ἐξακολουθοῦν μὲ ἀδιάπτωτο ἐνδιαφέρον καὶ ζῆλο νὰ καταγράφωνται, τόσον περὶ τοῦ νεοελληνικοῦ γλωσσικοῦ ζητήματος γενικῶς, ὅσον καὶ περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς γλώσσης ἰδιαιτέρως. Ὅμως, ὁ συγγραφεὺς τοῦ ἐν λόγῳ βιβλιαρίου ἔχει ἕνα ἰδικό του χαρισματικὸ τρόπο νὰ παρουσιάζῃ τὸ ὅλον ζήτημα καὶ νὰ τὸ ἀναδεικνύῃ ὡς ἕνα καθολικὸ πρόβλημα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας βίου, ἀναλύοντάς το βάσει δύο μεθοδολογικῶν ἀρχῶν.
.         Κατὰ πρῶτον λοιπόν, ὁ συγγραφεὺς ἐκθέτει τοὺς πλουσίους στοχασμούς του, συσχετίζοντας τὸ γλωσσικὸ-μεταφραστικὸ ζήτημα μὲ πολλὲς ἄγνωστες πτυχὲς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας βίου, μὲ ἀθέατες καὶ ἀσύλληπτες ἴσως γιὰ τὸν κοινὸ νοῦ πλευρὲς τῆς πολιτιστικῆς μας ταυτότητος, προεκτείνοντας «ἐσχατολογικῶς» τὰ θεολογικὰ ὅρια τοῦ ὅλου ζητήματος, διεισδύοντας μὲ ὀξυδέρκεια σὲ ὅμορες περιοχὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς μας, συνδέοντας μὲ δεξιοτεχνία πολλὰ ἐπὶ μέρους θέματα, καὶ μεταφέροντας ἀριστοτεχνικὰ τὸ κέντρο βάρους τοῦ γλωσσικοῦ προσανατολισμοῦ τόσο στὸ ἐσωτερικὸ-προσωπικό, ὅσο καὶ στὸ ἐξωτερικὸ-ἐκκλησιολογικὸ «χαμένο κέντρο» μας…
.         Κατὰ δεύτερον, ὁ συγγραφεὺς ἐρωτᾷ συνεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως, σχεδὸν σὲ κάθε κεφάλαιο, σχεδὸν σὲ κάθε στίχο. Ἔτσι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θέτει ἑαυτὸν ὑπὸ τὸν ἔλεγχο καὶ τὴν κρίσι τῶν ἀναγνωστῶν του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μετα-θέτει τὴν ἀπόφασι τῶν ἐρωτημάτων-διλημμάτων εἰς αὐτούς. Βεβαίως, ἡ μέθοδός του εἶναι ἡ γνωστὴ «μαιευτική», διὰ τῆς ὁποίας ὅμως προσφέρει χῶρο καὶ χρόνο εἰς τὸν ἀναγνώστη, προκειμένου αὐτὸς νὰ ἀπαντήσῃ ἐλεύθερα εἰς τὰ γραφόμενα ἐπιχειρήματα, νὰ προκύψουν ἀβίαστα οἱ προσωπικές του θέσεις, δίχως τὴν ἐλαχίστη πίεσι, καὶ νὰ φανερωθοῦν-ἀποκαλυφθοῦν οἱ κρυμμένες ἐντός του θέσεις ἀπαντήσεις. Διότι, δυστυχῶς, ὑπάρχουν σήμερα γραπτὰ ἐκκλησιαστικοῦ περιεχομένου, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν «τετράγωνη» λογική τους, μὲ τὰ «ἀδιαμφισβήτητα» ἐπιχειρήματά τους, μὲ τὸν καταιγισμὸ τοῦ «ὀρθοῦ» τρόπου σκέψεώς τους, μὲ τὶς συνεχεῖς καὶ «κοφτὲς» προτάσεις τους, σφυροκοποῦν ἀδιάκοπα τὸν ἀναγνώστη, βομβαρδίζουν κυριολεκτικὰ τὸν νοῦ καὶ τὴν ψυχή του, παραβιάζουν τὸν ζωτικὸ ἐσωτερικὸ χῶρο τῆς περισυλλογῆς του, μέχρις ὅτου τὸν πείσουν νὰ παραδεχθῇ τὴν «ἀλήθειά» τους καὶ νὰ παραιτηθῇ ἀπὸ τὴν εὐθύνη τῆς προσωπικῆς του κρίσεως, (κάτι, ποὺ θυμίζει εὔλογα τὴν γνωστὴ μέθοδο τῶν κατὰ καιροὺς βασανιστῶν, τὴν περίφημη «φάλαγγα»)…
.          Ἀντιθέτως, ὁ συγγραφεὺς τοῦ μικροῦ αὐτοῦ βιβλίου, σὲ κάθε παράγραφό του, ἀφήνει τὸν ἀναγνώστη ἐνεὸν καὶ ἔνθουν, σκεπτικὸ καὶ προβληματισμένο, ἀγωνιῶντα καὶ ἐπαγρυπνοῦντα. Ξυπνᾷ ἐντός του ὅλον τὸν καημὸ γιὰ τὴν πολυβασανισμένη γλῶσσα μας, μία γλῶσσα «ποὺ δὲν μᾶς ἀξίζει πιὰ … ἀφοῦ “τὴν μεταβάλαμε σὲ ἕναν ἀκόμη μικροαστό”». Ὁ ζωντανὸς παλμὸς τῆς συμπυκνωμένης μορφῆς τοῦ μικροῦ αὐτοῦ βιβλίου συναρπάζει τὸν ἀναγνώστη καὶ τοῦ μεταφέρει ὅλον τὸν κρυμμένο δυναμισμὸ τῆς ψυχῆς τοῦ συγγραφέως, ὁ ὁποῖος, ὡς φαίνεται, εὑρῆκε τώρα τὴν εὐκαιρία νὰ ἐκφράσῃ τὸν μεγάλο γλωσσικό του πόνο, τὸν ἀβάστακτο γλωσσικὸ καημό του, ποὺ ὁμοιάζει μὲ τὸν δυνατὸ μοῦστο, ὁ ὁποῖος ἔχει πλέον «πάρει βράση» καὶ δὲν τὸν χωρᾶ τὸ βαρέλι· γιὰ τοῦτο ξεχειλίζει καὶ ξεχύνεται τριγύρω. Ἔτσι λοιπὸν καὶ οἱ γλωσσικοὶ στοχασμοὶ τοῦ συγγραφέως, ἀφοῦ ζυμώθηκαν καλὰ ἐντός του, ὡσὰν ἄλλος «γλωσσικὸς μοῦστος», ἀναβλύζουν καὶ διασπείρονται παντοῦ τριγύρω, μεθῶντας μας μὲ τὸν δυνατὸ πνευματικὸ οἶνο τῶν ἀποκαλυπτικῶν ἐρωτημάτων…
.         Μετ’ ὀλίγον καιρόν, τὸ περιεχόμενο τοῦ ὡς ἄνω βιβλίου ἀπετέλεσε τὸ κείμενο (ἐμπλουτισμένο καὶ ὀλίγον ἐπηυξημένο) τῆς εἰσηγήσεως τοῦ π. Ἀθανασίου Λαγουροῦ εἰς τὸ σπουδαῖο συνέδριο: «Γλῶσσα καὶ Λατρεία, (νοησιαρχία ἢ μέθεξις;)», τὸ ὁποῖο διοργάνωσε ἡ ἐνορία τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς Ἀττικῆς, κατὰ τὴν 17 Ἀπριλίου 2010. Τὰ Πρακτικὰ τοῦ ἐν λόγῳ συνεδρίου ἐκυκλοφορήθησαν συντόμως ὑπὸ τοῦ ὁμωνύμου Ἱεροῦ Ναοῦ, καὶ περιέχουν τὶς ἐνδιαφέρουσες εἰσηγήσεις τῶν κάτωθι ὁμιλητῶν: (0) Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνυμου: «Λόγος ἐναρκτήριος», (1) Μητροπολίτου Ἐδέσσης Ἰωήλ: «Ἡ ὡραιότητα τῆς γλώσσης τῶν ὑμνολογικῶν κειμένων», (2) Φ. Δημητρακοπούλου: «Γλῶσσα, κοινωνία καὶ λατρεία κατὰ τὸν Ἀλ. Παπαδιαμάντη», (3) Μ. Γιατράκου: «Ἡ διαχρονικότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ ἡ συμβολή της στὴν ἀνθρωπότητα», (4) π. Ἀθανασίου Λαγουροῦ: «Ναὶ ὴ όχι στὴν “μετάφραση” τῆς λειτουργικῆς γλώσσης;», (5) Φ. Σχοινᾶ: «Ἡ σημασία τῶν προθέσεων τῆς ἐκκλησιαστικῆς γλώσσης στὴν θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», (6) π. Γ. Μεταλληνοῦ: «Ὁ ἕλλην λόγος στὴν Ὀρθοδοξία», (7) Μητροπολιτου Πειραιῶς Σεραφείμ: «Οἱ νέοι καὶ ἡ λατρευτικὴ γλῶσσα τῆς Ἐκκλησίας». Τέλος, τὸ βιβλίο τῶν Πρακτικῶν περιλαμβάνει, ὡς παράρτημα, τρία μικρὰ σχετικὰ κείμενα καὶ φωτογραφικὰ στιγμιότυπα ἀπὸ τὸ Συνέδριο.
.         Ἔγραφε πρὸ αἰῶνος, μεταξὺ άλλων, ὁ γλωσσολόγος Γ. Χατζιδάκις: «Εἶναι παράδοξος ἡ ἐπιμονὴ λογίων τινῶν τῆς Δύσεως νὰ διατείνωνται ὅτι ἡμεῖς δὲν νοοῦμεν οὐδὲν τῆς ἀρχαίας γλώσσης, ὅτι ὅπως οἱ ἀλλογλωσσοι ούτω καὶ ἡμεῖς οὐδὲν αὐτῆς αἰσθανόμεθα· πρβλ. ὅσα ὁ κ. Leaf ἰσχυρίζεται λέγων: “Ἡ νέα Ἑλλὰς σκληρῶς ἀφυπνίζεται ὑπὸ τοῦ γεγονότος ὅτι καὶ δι’ αὐτήν, ὅπως καὶ τοὺς λοιποὺς ἀνθρώπους, ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ εἶναι νεκρὰ γλῶσσα”. Τόσον καλῶς ἠξεύρουσι τὰ καθ’ ἡμᾶς…». Φοβοῦμαι, δυστυχῶς, ὅτι τὴν ἰδίαν ἄποψι ἔχουν, κατὰ βάθος, πολλοὶ σύγχρονοι ἀνανεωτὲς τῆς λειτουργικῆς γλώσσης, ὑποκινούμενοι ἀπὸ μίαν ἀνομολόγητη καὶ ἀντιπαραδοσιακὴ μανία, ἀπὸ μίαν ἀδιάγνωστη καὶ αὐτοκαταστροφικὴ τάσι, ποὺ χαρακτηρίζουν τὴν πλειοψηφία σχεδὸν τοῦ νεοελληνικοῦ λαοῦ. Ἑνὸς λαοῦ, ποὺ διέρχεται τὴν σοβαρότερη μᾶλλον κρίσι μέσα στὴν πορεία τῆς Ἱστορίας του· κρίσι πνευματική, ὑπαρξιακή, θρησκευτική, πολιτιστική…
.         Δὲν θὰ ἦταν λοιπὸν ἄστοχο, ἐὰν θέλαμε νὰ ἀντιπαραβάλωμε κάτι στὴν μεγάλη αὐτὴν κρίσι, τὸ νὰ παρατεθῇ ἐδῶ ένα μικρὸ ἀπόσπασμα μιᾶς σχετικῆς ἐπιφυλλίδος τοῦ (ἀμφιβόλου θεολογικοῦ φιλοσόφου καὶ ἀναμφιβόλου κοινωνιολογικοῦ προφήτου) κ. Χρ. Γιανναρᾶ: «Ναί, μποροῦν νὰ ὀργανώσουν οἱ ἐνορῖτες στὶς ἐκκλησιὲς νυχτερινὰ μαθήματα, ὅπου νὰ διδάσκεται ἡ γλῶσσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς λατρείας, ἡ συναρπαστικὴ ποίηση αὐτῆς τῆς γλώσσας μέσα στοὺς αἰῶνες … Μποροῦν καὶ δεύτερη πρωτοβουλία: Νὰ ἀποκαταστήσουν στοὺς ναοὺς τὸν πολιτισμὸ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λατρευτικοῦ χώρου, νὰ ἐξοβελίσουν τὸ “κιτσαριὸ” τοῦ βλαχαδεροῦ ἐντυπωσιασμοῦ, τὸν αἰσθητικὸ ἐκβαρβαρισμό, που ἔχει ἐπιβάλει ἡ ἀγραμματοσύνη. Ἐκκλησιαστικὸ μέλος, ἐκκλησιαστικὴ Εἰκόνα, στασίδι, προσκυνητάρι, καντῆλι, πολυκάνδηλα. Νὰ ξαναγυρίσει στὶς ἐκκλησιὲς ἡ ἀρχοντιὰ τῶν κορυφωμάτων τοῦ πολιτισμοῦ, ποὺ παράγονταν ἐκεῖ ἐπὶ αἰῶνες…».
.         Τελειώνοντας λοιπόν, ἂς εὐχηθοῦμε κάτι τὸ οὐτοπικόν· Εἴθε τὸ μικρὸ αὐτὸ βιβλίο τοῦ π. Ἀθανασίου Λαγουροῦ, τὸ ὁποῖο θὰ μποροῦσε νὰ παρομοιασθῇ μὲ μία μεγάλη «ὡρολογιακὴ» γλωσσο-βόμβα, νὰ ἀνατινάξῃ, μὲ τὶς συνεχεῖς ἀκαριαῖες ἐκρηκτικὲς ἀπόψεις του, τὸ πανταχόθεν προπαγανδιζόμενο οἰκοδόμημα τῆς γλωσσο-λειτουργικῆς ἀναγεννήσεως, νὰ ἐλευθερώσῃ τὶς δίψυχες καὶ ἀλύτρωτες ὑπάρξεις μας ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς ἐκκοσμικεύσεως, τῆς μεγάλης αὐτῆς συγχρόνου ἐκκλησιαστικῆς αἱρέσεως, καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργο ἑνὸς ταπεινοῦ καὶ εὐλογημένου Δαβὶδ ἔναντι τοῦ ἀλλοτρίου καὶ ἐκσυγχρονιστικοῦ Γολιάθ…

Π. ΧΡΥΠΟΡΙΤΗΣ

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ», ἀρ. φ. 1895/30.09.2011-1896/07.10.2011
Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

ΑΝΤΙΦΑΤΙΚΟΤΗΣ, ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ ΚΑΙ ΑΚΑΛΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΤΙΣ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΕΣ ΙΕΡΟΥΡΓΙΕΣ

ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Εἶναι πληκτικὸ νὰ ἐπανέρχεται κανένας στὰ ἴδια καὶ στὰ ἴδια. Τὸ γινάτι τῆς Πρέβεζας –μὲ τὴν αὐθαιρεσία καὶ τὴν παραβίαση τῶν ἱεροσυνοδικῶν ἀποφάσεων– «βγάζει μάτι».
.        Δύο πράγματα πάντως ἐπιτυγχάνονται: Πρῶτον ἡ διακωμώδηση τῆς Θ. Λειτουργίας καὶ τῶν λειτουργῶν μὲ τὴν καρακίτς τελετουργία: Μισὰ τὰ λένε “μεταφρασμένα”, μισὰ “ἀμετάφραστα». (Ὤ τί πανδαισία!) Μὰ τέλος πάντων τί εἴδους διάκριση εἶναι αὐτή; Ἂν δὲν κατανοοῦνται τὰ «ἀμετάφραστα» τότε ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΛΕΝΕ; Κι ἂν κατανοοῦνται, τότε γιατί μεταφράσανε τὰ ὑπόλοιπα; Τί εἴδους ἐμπαιγμὸς καὶ ἀκραία ἀκαλαισθησία, τί ἀπολιτισιά καὶ τί ἀντιφατικότης, τί «ἀραβουργίες» καὶ τί βάρβαροι αὐτοσχεδιασμοὶ εἶναι αὐτοὶ πάνω στὴν Θ. Λειτουργία;
.        Δεύτερον: Μὲ αὐτὲς τὶς αὐθαιρεσίες παρωθοῦνται καὶ ὑποθάλπονται ἐν τοῖς πράγμασι καὶ ἄλλοι ἐπίδοξοι αὐθαιρεσιοκάπηλοι νὰ ἐφαρμόσουν πάνω στὸ σῶμα τῆς Θ. Λατρείας ὁποιαδήποτε καινοτομία καὶ ὁποιαδήποτε λειτουργικὴ «εὑρεσιτεχνία» κατεβάσει τὸ κεφάλι τους. Ἀμήν!

Μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία στὴν Πρέβεζα
τοῦ Ἰωάννη Τάτση, Θεολόγου

.       Τὸ καλοκαίρι βρέθηκα γιὰ τὴν κυριακάτικη Θεία Λειτουργία σὲ ἕνα παραθαλάσσιο χωριὸ τῆς Μητροπόλεως Πρεβέζης. Εἶχα ἀκούσει γιὰ τὴ μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία, ποὺ τελεῖται σὲ πολλὲς ἐνορίες τῆς Μητροπόλεως αὐτῆς, ἀλλὰ πίστευα πὼς ἡ συνήθεια δὲν θὰ εἶχε φτάσει στὸ μικρὸ ἐκεῖνο χωριό. Μὲ διέψευσε ὅμως ὁ νεαρὸς ἱερέας τοῦ χωριοῦ, ποὺ λίγο μετὰ τὴν ἔναρξη τῆς Θείας Λειτουργίας ἄρχισε νὰ διαβάζει ἐκφώνως καὶ στὴ νέα ἑλληνικὴ τὶς εὐχές.
.        Ἡ μεταφρασμένη Θεία Λειτουργία ποὺ τελεῖται στὴ Μητρόπολη Πρέβεζας διατηρεῖ στὴν πρωτότυπη γλώσσα τους ὅσα μέρη ψάλλονται καὶ κάποιες ἐκφωνήσεις τοῦ ἱερέα, ὅπως τὰ Εἰρηνικὰ ἀλλὰ ὅλες οἱ εὐχὲς λέγονται ἐκφώνως καὶ μεταφρασμένες στὴ νέα ἑλληνική, καθὼς καὶ τὸ ἀποστολικὸ καὶ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα… Ἡ μετάφραση τῶν εὐχῶν ἔχει γίνει σὲ γλώσσα ἁπλοϊκή, μὲ ἐπιλογὴ λέξεων ποὺ ὄχι ἁπλῶς δὲν ἀποδίδουν τὸ περιεχόμενο τῶν λέξεων τοῦ πρωτοτύπου ἀλλὰ πολλὲς φορὲς μετατρέπουν τὸ ἄκουσμα σὲ ἕνα πραγματικὸ λειτουργικὸ ἔκτρωμα.
.         Ἦταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἐξαντλήθηκα, μέχρι νὰ τελειώσει ἡ Θεία Λειτουργία. Καὶ τοῦτο γιατί ζοῦσα μὲ τὴν ἀγωνία τῆς ἑπόμενης μεταφραστικῆς πρωτοτυπίας ποὺ θὰ ἄκουγα στὶς εὐχὲς ποὺ διαδέχονταν ἡ μία τὴν ἄλλη.
.        Μεταφρασμένη καὶ ἡ εὐχὴ τῆς Ἀναφορᾶς. Ἀντὶ τοῦ «Καὶ ποίησον τὸν μὲν Ἄρτον τοῦτον τίμιον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ Σου» ὁ ἱερέας ἀπήγγειλε εἰς ἐπήκοον πάντων «Καὶ κάνε αὐτὸ τὸ ψωμὶ τίμιο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ σου». Σκεφτόμουν πόσο ἀκατανόητες στοὺς πιστοὺς μποροῦν νὰ εἶναι οἱ λέξεις «ποίησον» καὶ «ἄρτος», ὥστε νὰ χρήζουν μεταφράσεως. Μόλις ἐξήλθαμε τοῦ ναοῦ, βρῆκα τὴ λύση στὴν ἀπορία μου. Μία πινακίδα, λίγα μόνο μέτρα μακριὰ ἀπὸ τὸ ναὸ ἔγραφε «Ἀρτοποιεῖον». Γιὰ ὅλους τους πιστοὺς ἦταν πλήρως κατανοητὸ τί πωλοῦσε τὸ κατάστημα αὐτό. Καὶ ὁ «ἄρτος» καὶ τὸ «ποιῶ» ἦταν τελικὰ λέξεις τῆς καθημερινότητάς μας.
.        Θυμήθηκα τότε καὶ ὅσα σοφὰ ἔλεγε ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος σχετικὰ μὲ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα: «Βλέπω μία γλώσσα ποὺ γράφουν μερικοί! Διάβαζα σὲ μία μετάφραση τῆς Καινῆς Διαθήκης: “Ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο κάλεσα τὸν γιό μου”. Δὲν ταιριάζει, βρὲ παιδί! Δὲν ξεχωρίζει τὸ ἱερὸ ἀπὸ τὸ ἀνίερο! Γράφουν ἔτσι, δῆθεν γιὰ νὰ εἶναι ὅλα ἴδια, νὰ ὑπάρχη ὁμοιομορφία στὴν γλώσσα. Ποιός, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ πιὸ τελευταῖο χωριό, δὲν θὰ καταλάβαινε, ἂν ἔγραφε «τὸν υἱόν μου»; Ἄκουσα μία φορὰ στὸ Ἅγιον Ὄρος σὲ μία ἀνάγνωση: «Τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασὶ ποὺ κάνουν τὴν Μεταλαβιά». Δὲν ταιριάζει· πῶς νὰ τὸ κάνουμε; Ποιός δὲν ξέρει τί θὰ πῆ «ἄρτος» καὶ «οἶνος»;»*. (ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.» Στὰ …πρεβεζάνικα ἡ «Ἀρτοκλασία» μεταφράζεται «ψωμοκόψιμο», γιὰ νὰ γίνεται δυναμικὰ κατανοητὴ ἡ λέξη!)
.     Δυστυχῶς οἱ μοναχοί τῆς Μητροπόλεως Πρεβέζης φαίνεται πὼς δὲν ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ Γέροντος Παϊσίου, ἀφοῦ ὄχι ἁπλῶς ἀνέχονται ἀλλὰ μὲ κάθε τρόπο στηρίζουν τὶς πρωτοβουλίες τοῦ μεταφραστῆ ἀρχιμανδρίτη. Τὴν ἴδια ὑποστήριξη παρέχει σὲ αὐτὸν καὶ ὁ οἰκεῖος ἐπίσκοπος, μὲ τὴ Σύνοδο νὰ ἐπιτρέπει τὴ λειτουργικὴ αὐτὴ πρωτοτυπία ἢ μᾶλλον ἐκτροπή. Ἡ πολυετὴς πλέον ἐφαρμογὴ τῆς παραπάνω τακτικῆς σὲ πολλὲς ἐνορίες τῆς Μητροπόλεως Πρεβέζης διαμορφώνει σταδιακὰ ἕνα νέο λειτουργικὸ ἦθος, ξένο πρὸς τὴν παράδοση τῶν Πατέρων μας. Ποιὸς ἄραγε θὰ δώσει τὴ λύση στὸ πρόβλημα;

________________

*Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι Ἅ΄, ἔκδ. Ἱερ.Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτὴ Θεσαλονίκης, 1998, σελ. 293.

ΠΗΓΗ: «ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ»

«ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ;»

Οἱ ζηλωτὲς τῶν μεταφράσεων τῶν ἐκκλησιαστικῶν κειμένων εἶναι ἁπλοϊκοί!

Τοῦ Μόσχου Ἐμμανουὴλ Λαγκουβάρδου

(βλ. σχετ.: http://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/19/δὲν-νοεῖται-ὀρθόδοξη-παράδοση-ἐρήμ/)

.        Οἱ ζηλωτὲς τῶν μεταφράσεων τῶν ἐκκλησιαστικῶν κειμένων εἶναι ἁπλοϊκοί! Τί θέλουν νὰ κάνουν; Κατὰ λέξη μετάφραση; Ἐλεύθερη ἀπόδοση; Τὰ ἐκκλησιαστικὰ κείμενα οὔτε μεταφράζονται κατὰ λέξη, οὔτε προσφέρονται σὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση, ἡ ὁποία θὰ δημιουργοῦσε ἄπειρες ἀμφισβητήσεις ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητά της ἀπὸ ἄποψη δογματική.
.        Δὲν ἔχουν λίγη αὐτογνωσία; Γιατί δὲν δίνουν ἕνα δεῖγμα τῶν ἱκανοτήτων τους δημιουργώντας πρωτότυπα ἐκκλησιαστικὰ κείμενα; Οἱ ἴδιοι ἐγγυῶνται τὶς ἱκανότητές τους;
.        Ἐξ ἄλλου παραθεωροῦν ὅτι τὰ ἐκκλησιαστικὰ αὐτὰ κείμενα εἶναι γραπτὸς λόγος καὶ οὐδέποτε ὑπῆρξε κοινὴ λαλιά. Πῶς αὐτοὶ θὰ εἰσαγάγουν στὴ λατρεία τὴν κοινὴ λαλιά, χωρὶς νὰ τὴν ἐκκοσμικεύσουν;
.        Σὲ ὅλα τὰ ἔθνη ὑπάρχει γραπτὴ καὶ προφορικὴ γλώσσα, μὲ ἐξαίρεση τοὺς νεοέλληνες ποὺ γιὰ πολιτικοὺς λόγους χρησιμοποίησαν τὴν προφορικὴ γλώσσα ὡς γραπτή, τὴν γνωστὴ ξύλινη γλώσσα.
.        Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ κοινὴ γλώσσα δὲν ἔχει αὐστηροὺς κανόνες, δὲν δύναται νὰ ἔχει, κινδυνεύουμε ἀπὸ τὴν ἀνοησία καὶ τὴν ἀπερισκεψία τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν νὰ χάσουμε τὴν γλώσσα μας!
.        Ἂν συγχωρεῖται ἡ κοινὴ λαλιὰ στὴν Ἐκκλησία, γιατί νὰ μὴ ἰσχύει τὸ ἴδιο καὶ στὰ ἄμφια καὶ στὶς εἰκόνες καὶ στὴ μουσική; Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος ἔθεσε ὅριο στὴν ἐκκοσμίκευση αὐτοῦ τοῦ εἴδους, μὲ τὴν παραβολὴ τοῦ γάμου, στὴν ὁποία ἀποπέμπεται στὸ σκότος τὸ ἐξώτερον ὁ μὴ φέρων ἔνδυμα γάμου.
.        Εἶναι ὅλες οἱ μέρες κοινές; Δὲν εἶναι οἱ θρησκευτικὲς ἑορτὲς καὶ οἱ τελετουργίες μέρες ἐπίσημες, δηλαδὴ μὲ σημασία. Κάθε τί ποὺ ὑπάρχει εἶναι σύμβολο, καὶ κάθετι ποὺ συμβαίνει εἶναι παραβολή.
.        Στὴν Ἐκκλησία μετέχουμε στὶς ἀκολουθίες, στὶς ὁποῖες δὲν πηγαίνουμε νὰ μάθουμε καινούργια πράγματα γιὰ τὸν Θεό.
.        Πιστεύουν οἱ ἁπλοϊκοὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πειράζονται ἀπὸ τὸν δαίμονα τῆς ἰδιορρυθμίας, ὅτι μαθαίνει κανεὶς γιὰ τὸν Θεὸ ἀνοίγοντας τὸ Λεξικό;

 ΠΗΓΗ: «ΜΙΚΡΑ ΔΟΚΙΜΙΑ-ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
(moschoblog.blogspot.com)